İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2021/842 K.2024/909

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ile.

Müvekkili şirket ile davalı arasında 30.01.2003 tarihli 1 yıl süreli İşveren Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesinin düzenlendiğini, 16.01.2004 tarihinde müvekkili şirket çalışanlarından ...'in geçirdiği iş kazası sonucu vefat ettiğini, ölenin mirasçılarının müvekkil aleyhine tazminat davası açtıklarını ve ayrıca SGK tarafından da ölenin hak sahiplerine bir miktar peşin sermaye değerli gelir bağlanmış olduğunu, tazminata konu olan davanın Bakırköy 1. İş Mahkemesi’nin 2012/455 Esas ve 2015/357 Karar sayılı dosyası ile sonuçlandığını ve verilen kararın İstanbul Anadolu ....İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile işleme konulduğunu, icra Müdürlüğü tarafından tüm dosya borcunun 169.204,00 TL olarak hesaplandığını, poliçe doğrultusunda davalı sigorta şirketi tarafından poliçe sınırları dahilinde olan bu bedelin ödenmek zorunda bulunmasına rağmen davalı sigorta şirketi tarafından icra dosyasına borcun sadece 100.000,00 TL’lik bölümünün ödendiğini, bakiye 69.204,00 TL.’nin ise henüz ödenmemiş olduğunu, ödenmeyen bu bedel yerine dosyaya müvekkili tarafından 69.204 TL bedelli ...

Silivri Şubesince düzenlenmiş 25/04/2016 tarih ve ... numaralı teminat mektubu sunulduğunu, ayrıca SGK tarafından hak sahiplerine yapılan peşin sermaye değerli ödemelerini rücuen geri almak üzere, SGK tarafından müvekkili şirket aleyhine dava açıldığını ve bu davada verilen kararın SGK tarafından icra takibine konulduğunu, mahkemece verilen kararın Yargıtay tarafından bozulması ile yeniden yapılan yargılama sonucunda verilen kararın da müvekkili tarafından temyiz edildiğini ve dosyanın halen Yargıtay’da olduğunu ve söz konusu icra dosyasında henüz nihai bir hesap yapılmadığını,

söz konusu icra dosyasına müvekkili tarafından bir ödeme yapılması halinde yapılacak olan ödemelerin talep edileceğine ilişkin davalı sigorta şirketine bir ihtarname gönderilmesine rağmen davalının müspet bir cevap vermemiş olduğunu, bu nedenlerle bu dava ile talep ettikleri İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosya bakiyesi ve İstanbul ....Anadolu İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı SGK rücu talep dosyası nihai ödemelerine ilişkin her türlü fazlaya ilişkin hukuki haklarını poliçe sınırları ile limitli olarak saklı tuttuklarını, sonuç olarak İstanbul ....Anadolu İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosya bakiyesi olan 69.204,00 TL’nin müvekkiline ödenmesine, hükmedilecek bedele reeskont faizi

uygulanmasına, masraf ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile. İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü’nün ...

Esas sayılı dosyası dayanağı Bakırköy 1.İş Mahkemesi’nin E. 2012/455 K. 2015/357 sayılı kararında davacı hak sahipleri için toplam 54.050,50 TL tazminatın ödenmesine hükmettiğini, davalı müvekkili sigorta şirketinin 16.01.2004 tarihinde meydana gelen iş kazasından ve sigortalısı aleyhine açılan Bakırköy 1.İş Mahkemesi’nin 2012/455 Esas sayılı dosyasından 03.04.2013 tarihinde haberdar olduğunu ve ... no.lu hasar dosyasını açmış olduğunu,

davalı müvekkili sigorta şirketinin faiz sorumluluğunun ve temerrüdünün başlangıç tarihinin 16.01.2004 kaza tarihi değil hasar dosyasının bildirim ile açıldığı 03.04.2013 tarihini takip eden itibaren itibaren 45 gün sonrası olduğunu, davalı müvekkil sigorta şirketinin de toplam 54.050,50 TL tazminat (Asıl Alacak)’a faiz sorumluluğunun başladığı 03.04.2013 tarihini takip eden 45. günden, icra dosyasının açılış (takip) tarihine kadar işlemiş faizi, mahkeme ve icra, harç ve masrafları, vekalet ücretlerinin de ilavesiyle sigortalı ...

A.Ş. nam ve hesabına İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü’nün ...

Esas sayılı dosyasına 19.04.2016 tarihinde 79.336,64 TL ve 20.12.2016 tarihinde de 20.663,36 TL olmak üzere toplam 100.000,00 TL ödediğini ve mezkur sigorta poliçesinden doğan sorumluluğunu tamamen yerine getirdiğini ve başkaca ödeme sorumluluğunun kalmamış olduğunu, davacı vekilinin müvekkil sigorta şirketinin faiz sorumluluğunun başlangıcının 16.01.2004 kaza tarihi olduğu beyan ve iddiası ile yaptığı hesaba dayanarak huzurdaki davayı açmış olup, bu hesaplamasında yasal isabet bulunmadığını, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, " Taraflar arasındaki uyuşmazlık İstanbul Anadolu ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasına dayanak olan Bakırköy 1.İş Mahkemesinin 2012/455 Esas, 2015/357 Karar sayılı davadan davalının haberdar olup, temerrüde düşme tarihinin hangi tarih olduğu ile ilgilidir. Esasen davacının talep ettiği bedel, temerrüt tarihi nedeniyle işleyen faize ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı ve incelenen dosyalar değerlendirildiğinde; davalı sözkonusu davada taraf olmayıp, dava kendisine 03/04/2013 tarihinde ihbar edilmiş olup, davalının temerrüt tarihi ise bu tarihten itibaren 45 gün sonradır, yani davalı dava konusu iş kazasından kaynaklanan tazminat borcu nedeniyle 18/05/2013 tarihinde temerrüde düşmüş sayılması gerektiği " gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile kısmen reddi ile.

25.573,62TL asıl alacak ve dava tarihine kadar işlemiş 8.480,62TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 34.054,24TL’nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bu bedelin 25.573,62TL' sine dava tarihi olan 03/11/2016 tarihinden itibaren ticari reeskont faizi uygulanmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı ... A.Ş. Vekili tarafından yasal süresi içinde cevap dilekçesindeki nedenler tekrarlanarak istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde. Dava, mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında ödenen bedelin rücuen tazmini istemine ilişkindir.

Dosya kapsamına göre; taraflar arasında 30/01/2003-30/01/2004 tarihlerini kapsayacak şekilde İşveren Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesinin düzenlendiği, işbu poliçe ile sigortalının işyerinde meydana gelebilecek iş kazaları sonucunda işverene terettüp edecek hukuki sorumluluk nedeniyle işverene bir hizmet akdi ile bağlı ve Sosyal Sigortalar Kanunu'na tabi işçiler veya bunların hak sahipleri tarafından işverenden talep edilecek ve Sosyal Sigortalar Kanunu'nun sağladığı yardımların üstündeki ve dışındaki tazminat talepleri ile aynı kurum tarafından işverene karşı iş kazalarından dolayı ikame edilecek rücu davaları sonucunda ödenecek tazminat

miktarlarını ilişik İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartları çerçevesinde şahıs başına 100.000 USD ve kaza başına 400.000 USD teminat kararlaştırıldığı, manevi tazminat taleplerinin de, poliçe teminatına dahil edildiği, davacının çalışanı ...'in 16/01/2004 tarihinde poliçenin geçerlilik süresi içinde davacı işyerinde iş kazası nedeniyle vefat ettiği, yakınlarının sigortalı davacı şirket aleyhine açtığı tazminat davası sonucunda Bakırköy 1. İş Mahkemesi’nin 21.12.2015 tarihli 2012/455 E. 2015/357 K. sayılı kararı ile vefat eden işçilerin yakınları için toplam 54.050,50 TL maddi ve manevi tazminata hükmedildiği,

verilen kararın infazı için için İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı icra takip dosyası ile 19.090,50 TL maddi ve 35.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 54.050,50 TL asıl alacak ve 1.931,30 TL yargı giderleri, 6.486,06 TL vekalet ücreti ve 81.482,23 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 143.950,09 TL üzerinden icra takibi başlatıldığı, davalı sigorta şirketince davacı şirket nam ve hesabına takip dosyasına 100.000,00 TL ödeme yapıldığı, 19/04/2016 tarihinde tahsilat makbuzu düzenlendiği, icra müdürlüğü tarafından hazırlanan 22/06/2016 tarihli kapak hesabına göre borç miktarı 169.203,39 TL hesaplandığı,

bakiye borç için davacı tarafça icra dosyasına 69.204,00 TL tutarlı teminat mektubu yatırıldığı, bakiye 69.204TL nin tahsili talebi için işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.Bakırköy 1. İş Mahkemesi'nin 21.12.2015 tarihli E.2012/455 K.2015/357 sayılı kararının taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine,

Yargıtay 21. Hukuk Dairesi'nin 21.06.2016 tarihli 2016/6023 E. ,2016/10373 K. sayılı ilamı ile bozulmasına karar verilmiş, bozma kararı sonrasında yapılan yargılama sonucunda Bakırköy 1. İş Mahkemesinin 09.10.2017 tarihli 2016/272 E. 2017/203 K. sayılı kararı ile ... için 10.000,00 TL maddi ve ... için 467,23 TL maddi olmak üzere toplam 10.467,23 TL maddi tazminatın, davacı ... için 15.000,00 TL, diğer davacılar ayrı ayrı 5.000,00 TL olmak üzere toplam 35.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 16.01.2004 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline,

ayrıca Bakırköy 12. İş Mahkemesinin 2013/706-573 E-K sayılı birleşen dosyası yönünden davanın kabulü ile ... için 34.156,89 TL maddi tazminatın, kaza tarihi olan 16.01.2004 tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline karar verilmiş, verilen karar temyiz incelemesi sonucu onanarak kesinleşmiş ve bu karara istinaden, yine İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile bakiye 25.573,65 TL asıl alacak ve ferileriyle birlikte 43.706,42 TL işlemiş faiz, 3.063,83 TL vekalet ücreti, 169,50 TL vekalet ücreti faizi, 426,85 TL yargılama gideri, 23,58 TL yargılama gideri faizi olarak toplam 72.968,83 TL üzerinden icra takibine devam edilmiş, kararın onanmasına müteakip takip alacaklıların dosyadaki teminat mektubunun paraya çevrilmesi talep edilmesi üzerine,

bankaca herhangi bir işlem yapılmaksızın davacının talimatı ile talep edilen meblağ davacının hesabından takip dosyasına havale yapılmak üzere davaya konu 69.204,00 TL teminat mektubu miktarı ile 89.435,83 TL ek teminat mektubu tutarı 15/09/2019 tarihinde icra dosyasına ödenmiştir.

Sonuç itibariyle vefat eden işçilerin açmış olduğu tazminat davası sonucunda kesinleşmiş mahkeme ilamı uyarınca davacı şirket, 44.624,09 TL maddi tazminatın, 35.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 16/02/2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu tutulmuş, davacı aleyhine toplam 9.554,89 TL vekalet ücreti ile 2.358,15 TL yargılama giderlerine hükmedilmiştir.

Açılan tazminat davasına davalı sigorta şirketi ihbar olunmamış, davalı sigorta şirketi davacı sigortalı aleyhine açılan tazminat davasından 03/04/2013 tarihinde haberdar olduğunu beyan ederek hasar dosyası açıldığını bildirmiştir.Hükme esas alınan sigorta uzmanı ... ile ... hazırlanan 12/01/2021 tarihli ek bilirkişi raporunda " Söz konusu dava davalı ... A.Ş.ne 03.04.2013 tarihinde ihbar edilmiş olduğundan.

12.11.2019 tarihli Ek Bilirkişi Raporunda da açıkça belirtildiği üzere, İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 8/a ve 8/b maddeleri ile TTK.nun 1427. maddesine göre, davalı ..

A.Ş.nin, kendisine ihbar tarihi olan 03.04.2013 tarihini takip eden 45. gün sonra 18.05.2013 tarihinde temerrüde düştüğü ve faiz sorumluluğunun da bu tarihte başladığı görüş ve kanaate varıldığı, davalı şirketin bakiye 25.573,62 TL maddi tazminat asıl alacak miktarı ile 18.05.2013 temerrüt tarihinden itibaren 29.05.2018 icra takip tarihine kadar işleyecek 11.583,78 TL yasal faizin davalı ...

Sigorta A.Ş. tarafından ödenmesi gerektiği, davacı vekilinin itiraz dilekçesinde ödendiği belirtilerek talep edilen ödemelerin, davalı ... A.Ş.’nin 16.01.2004 kaza tarihinden itibaren faiz işletilmiş olmasından kaynaklandığı, bu ödemeler nedeniyle davalı ...

Sigorta A.Ş.’nin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı " yönünde görüş ve kanate varıldığı bildirilmiştir.Somut olayda; davacı sigortalı şirket bünyesinde çalışan işçinin 16/01/2004 tarihinde vefat etmesi nedeniyle yakınlarına ödenecek maddi ve manevi tazminatın mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında eksik karşılanması nedeniyle işbu dava açılmış, ancak dava tarihi itibariyle davacı tarafça takip dosyasına teminat mektubu yatırılmış ise de bir ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.

Davacı şirket, mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketinden talepte bulunabilmesi için ya riziko kapsamında vefat eden çalışanın yakınlarına ödeme yapmış olması yada onların haklarını temlik alması gerekir. Bu husus dava şartı ise de sonradan tamamlanması mümkündür.

Dosya içeriğinden takip dosyasına sunulan 69.204,00 TL teminat mektubu tutarının 15/09/2019 tarihinde icra dosyasına ödendiği, dava şartının tamamlandığı görülmüştür.Sigorta ettiren, poliçe teminatına girebilecek herhangi bir iş kazası vukuunda yerine getirmekle yükümlü olduğu hususlar İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, " Zarar Vuukunda Sigorta Ettirenin Yükümlülükleri " başlıklı 8. Maddesinde düzenlenmiş olup a) bendinde, "işbu sözleşmeye göre, sigorta ettirenin sorumluluğunun mucip olabilecek her hadiseyi, buna muttali olduğu andan itibaren beş gün içinde sigortacıya yazıyla ihbar etmek,"e) bendinde " iş kazasından dolayı,

sigorta ettiren dava yolu ile veya sair suretle bir tazminat talebi karşısında kalır veya aleyhine cezai takibata geçilirse, keyfiyetten sigortacıyı derhal haberdar etmek ve tazminat talebine ve cezai takibata müteallik olarak almış olduğu ihbarname, davetiye gibi bilcümle tebliğnameleri derhal sigortacıya tevdi etmek" hükümlerine yer verilmiştir.Sorumluluk sigortalarına ilişkin bu husus TTK'nın " Bildirim Yükümlülüğü" başlıklıklı "MADDE 1475- (1) Sigortalı sorumluluğunu gerektirecek olayları, on gün içinde, sigortacıya bildirir.

(2) Sigortalı kendisine yöneltilen istemi, aksi kararlaştırılmamışsa derhâl sigortacıya bildirir. Bu bildirim üzerine veya zarar görenin sigortacıya dğrudan başvurması hâlinde 1427 nci madde uygulanır.

(3) Bildirim yükümlülüğünün ihlali hâlinde, 1446 ncı maddenin ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri kıyas yolu ile uygulanır."Sigortacının Yardımları" başlıklı MADDE 1476- (1) Sigortacı, 1475 inci maddeye uygun olarak bildirimde bulunulması tarihinden itibaren beş gün içinde, zarara uğrayanın istemleriyle ilgili olarak ve sigortalının adına, fakat sorumluluk ve tüm giderler kendisine ait olmak üzere, gerekli hukuki işlemlerin gerçekleştirilip, kararların alınmasını ve ayrıca savunmaya yardımda bulunmayı üstlenip üstlenmeyeceğini sigortalıya bildirir;

aksi hâlde bu maddenin dördüncü fıkrası uygulanır.(2) Birinci fıkrada belirlenen sürenin sonuna kadar yapılması zorunlu işlemleri sigortalı yürütür.(3) Sigortacı birinci fıkra anlamında üstlenmede bulunmuşsa, sigortalının hak ve menfaatlerini gözetir.(4) Sigortacı bildirimde bulunmamışsa, sigortalı aleyhine kesinleşen tazminatı öder.

Ancak, sigortalının sigortacının onayını almadan yaptığı sulh sözleşmesi, bildirimden itibaren onbeş gün içinde onay verilmemişse, sigortacıya karşı geçersizdir; sigortacı haklı olmayan sebeplerle sulhe onay vermekten kaçınamaz. "Riziko Gerçekleştiğinde' başlıklı MADDE 1446- (1) Sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiğini öğrenince durumu gecikmeksizin sigortacıya bildirir.

(2) Rizikonun gerçekleştiğine ilişkin bildirimin yapılmaması veya geç yapılması, ödenecek tazminatta veya bedelde artışa neden olmuşsa, kusurun ağırlığına göre, tazminattan veya bedelden indirim yoluna gidilir.(3) Sigortacı rizikonun gerçekleştiğini daha önce fiilen öğrenmişse, ikinci fıkra hükmünden yararlanamaz"Tazminat ödeme borcu" Genel Olarak" başlıklı MADDE 1427- (1) Aynen tazmine ilişkin sözleşme yoksa sigorta tazminatı nakden ödenir.(2) Sigorta tazminatı veya bedeli,

rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur. ... sigortaları için bu süre onbeş gündür.

Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmiş ise süre işlemez" hükümlerine yer verilmiştir.Belirtilen yasal düzenlemeler ve açıklamalar doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde; davacı sigortalının, sigorta ettirenin sorumluluğunu gerektirecek bir hadiseyi 5 gün içinde sigortalıya bildirmesi gerekmektedir. Ancak buradaki beş günlük sürenin başlangıcı kazanın meydana geldiği tarih değil rizikonun gerçekleştiği tarihtir.

Burada teminat altına alınan iş kazası değil iş kazası sonucu talep edilebilecek maddi ve manevi tazminat talepleri ve rücu davaları sonucunda ödenecek tazminat tutarlarıdır. Nitekim İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın 8/e bendinde, iş kazasından dolayı, sigorta ettiren dava yolu ile bir tazminat talebi karşısında kalması durumunda, sigortacıyı derhal haberdar etmesi gerektiği belirtilmiştir.

TTK 1446/2 maddesine göre rizikonun gerçekleştiğine ilişkin bildirimin yapılmaması veya geç yapılması, ödenecek tazminatta veya bedelde artışa neden olmuşsa, kusurun ağırlığına göre, tazminattan veya bedelden indirim yoluna gidileceği düzenlenmiştir.

Dosya kapsamına göre açılan tazminat davası davalı sigorta şirketine bildirilmemiş, davalının beyanına göre tazminat davasından 03/04/2013 tarihinde haberdar olunduğunu beyan ederek hasar dosyası açıldığı bildirmiştir.O halde mahkemece yapılması gereken iş, davalı sigorta şirketinin söz konusu iş kazası nedeniyle açılan tazminat davasının davacı sigortalıya tebliğ edildiği tarihten 5 günlük bildirim süresinin sonu itibariyle, kesinleşmiş mahkeme kararı uyarınca hükmedilen maddi ve manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,

davanın açıldığı tarih itibariyle kabul edilmesi durumda hükmedilmesi gereken vekalet ücreti ile yargılama giderleri tespit edilerek davalının sorumlu olduğu miktar belirlenmeli, icra takibi, davalının tazminat davasından haberdar olduğunu öğrendiği tarihten sonra başlatıldığından davalı sigorta şirketin belirlenecek sorumluluk miktarına göre davalının takip dosyasına yaptığı ödeme tarihi itibariyle kapak hesabı yapılarak ödenen 100.000,00 TL'nin davalının sorumlu olduğu miktarı karşılayıp karşılamadığı tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.Açıklanan nedenlerle,

eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1).a.6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesine karar karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin, 2016/1082 Esas, 2021/182 Karar ve 24/02/2021 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1.a.6 bendi uyarınca KALDIRILMASINA,2-Dairemizin kararı doğrultusunda işlem yapılması için dosyanın mahkemesine İADESİNE,3-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,4-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince iadesine,5-Davalı tarafın yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,