İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2022/1423 K.2025/1430

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353 ncü maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

ASIL DOSYA YÖNÜNDEN

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı idare ile davalı arasında postaların gönderilmesi işlenmesi ile ilgili hizmet alım sözleşmesi imzalandığını, dava dışı ...un iş sözleşmelerinin davalı şirket tarafından feshedildiğini, adı geçen işçiler tarafından davacı aleyhine Bakırköy 11. İş Mahkemesi’nin 2011/353, 355, 357 ve 359 esas sayılı dosyaları üzerinden dava açıldığını ve davaların kısmen kabulüne karar verildiğini ve kararların temyiz incelemesinden geçmek suretiyle kesinleştiğini, teknik şartname gereği işçinin işvereni, sorumlusu ve muhatabının yüklenici davalı şirket olduğunu,

anılan davalar nedeniyle oluşan zararların tazmini gerektiğini belirterek toplam 94.336,38-TL’nin davalıdan tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.

BİRLEŞEN İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2015/599 E. SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN,Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; dava dışı Rıza Soylu vekili tarafından, müvekkilinin hizmet akdinin haksız feshinden bahisle, işe iade istemi ile müvekkiline ve davalı şirket aleyhine dava ikame ettiklerini, Bakırköy 31. İş Mahkemesinin 2013/563 Esas sayılı dosyası üzerinden davanın kabulüne karar verildiği ve ilamda hükmolunan alacakların davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verildiği,

kararın taraflarınca temyiz edildiği ve Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin kararı ile Mahkeme kararının onandığını belirterek toplam 2.124,32-TL bedelin her birinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalı şirketten tahsili ile yargılama masrafı ve vekalet ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.

CEVAP

Asıl ve Birleşen dava yönünden Davalı Müflis ...Lojistik Ve Nak. Hiz. san. ve Tic.ltd.şti. cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince''.... toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında düzenlenen sözleşme, dava ve icra dosyaları, dekontlar ile dayanılan diğer deliller ve tüm dosya kapsamına göre alınan kök ve ek bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli ve denetime elverişli olduğundan, mahkememizde davacıdan tahsil edilen işçilik alacakları, dava dışı işçilerin sadece davalı şirket nezdindeki çalışmasını değil, dava dışı diğer alt işverenler nezdindeki çalışmalarını da kapsadığı,

dava dışı işçilerin çalışmış olduğu her bir alt işveren dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işverenin sorumlu olacağı, davalı alt işverenin sorumluluğunun da sadece kendi dönemi ile sınırlı olacağı, davalının “son işveren” olmasının bunu etkilemeyeceği, ancak feshe bağlı bir hak olan ihbar tazminatından ve yıllık izin ücretinden diğer işverenlerin sorumlu olmayıp, sadece son işverenin sorumlu olduğu,

davacı üst işverenin, dava dışı işçilere ödemiş olduğu ihbar tazminatını ve yıllık izin ücretinin tamamını son işverenden rücuen tahsilini talep edebileceği, bunun dışındaki tüm işçilik alacaklarından ise, işçilerin çalışmış olduğu dava dışı ve davalı alt işverenler, davacı üst işverene karşı, kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumlu olduğu, buna göre son işveren olan davalının, ihbar tazminatının ve yıllık ücretli izin alacağının tamamından, kıdem tazminatı da dahil olmak üzere diğer işçilik alacaklarından ise, kendi dönemine isabet eden miktarlar üzerinden sorumlu olduğu,

ancak bu sorumluluğun da, sözleşme ve sözleşmenin eki niteliğindeki “Teknik Şartname”nin 8.20.maddesi gereğince yarı oranda değil, (kendi dönemi itibariyle) tam bir sorumluluk olduğu kabul edilerek, davalı hakkında verilen iflas kararı dolayısıyla, davanın kayıt kabul davasına dönüştüğü ve davaya konu taleplerin ödeme tarihlerinden, iflas tarihine kadar hesaplanan yasal faizi ile birlikte iflas masasına kayıt kabulüne karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından,

asıl dosyada, davacının, davasının kısmen kabulü ile 36.690,03-TL. asıl alacağı ve 6.549,91-TL. işlemiş yasal faizi (iflas tarihi olan 20/10/2016’a kadar) olmak üzere toplam 43.239,94-TL.’nın davacı ...Teşkilatı A.Ş. alacağı olarak, davalı Müflis ...Loj. Ve Nak.Hiz.San. ve Tic. San.

Ltd.Şti.’nin iflas masasına kayıt ve kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine, birleşen dosyada, davacının, davasının kısmen kabulü ile 2.123,42-TL. asıl alacağı ve 411,01-TL. işlemiş yasal faizi (iflas tarihi olan 20/10/2016’a kadar) olmak üzere toplam 2.534,43-TL.’nın davacı ...Teşkilatı A.Ş. alacağı olarak, davalı Müflis ...Loj. Ve Nak.Hiz.San. ve Tic. San.

Ltd.Şti.’nin iflas masasına kayıt ve kabulüne" gerekçesiyle , 2015/598 E. sayılı asıl dosyasından, Davacının, davasının kısmen kabulü ile 36.690,03-TL. asıl alacağı ve 6.549,91-TL. işlemiş yasal faizi (iflas tarihi olan 20/10/2016’a kadar) olmak üzere toplam 43.239,94-TL.’nın davacı ...Teşkilatı A.Ş. alacağı olarak, davalı Müflis ...Loj. Ve Nak.Hiz.San. ve Tic. San.

Ltd.Şti.’nin iflas masasına kayıt ve kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddineBirleşen İstanbul 9.ATM 20/418 E. sayılı dosyasından, Davacının, davasının kısmen kabulü ile 2.123,42-TL. asıl alacağı ve 411,01-TL. işlemiş yasal faizi (iflas tarihi olan 20/10/2016’a kadar) olmak üzere toplam 2.534,43-TL.’nın davacı ...Teşkilatı A.Ş. alacağı olarak, davalı Müflis ...Loj. Ve Nak.Hiz.San. ve Tic. San.

Ltd.Şti.’nin iflas masasına kayıt ve kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından asıl dava dosyası yönünden süresinde sunulan istinaf dilekçeinde özetle, Asıl dava dosyası yönünden tam kabul kararı verilmesi gerektiği, davalının sadece kendi dönemi ile sorumluluğunun sınırlı olmadığı ve davalının son işveren olarak devir tarihinden önceki dönemlerden de sorumlu olduğu belirtilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

HMK'nin 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde;

Asıl ve birleşen dava dosyaları kayıt kabul istemine ilişkin olup, işçilik alacaklarının tahsili istemiyle açılan alacak davaları yargılama sırasında kayıt kabul davasına dönüşmüştür.

Davalı ...Loj.ve Nak.Hiz.San.ve Tic. San.Ltd.Şti.’nin, İstanbul Anadolu 8.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin, 20/10/2016 tarih, 2016/337 E.-2016/729 K. Sayılı kararı ile iflasına karar verildiği ve iflas kararının 04/03/2020 tarihinde kesinleştiği, İstanbul Anadolu 3.İcra Dairesi’nin 2016/77 İflas sayılı dosyasından davalı şirket yönünden iflas tasfiye işlemlerine başlandığı anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından müflis masasına 15 kayıt numarası ile miktar belirtilmeden alacak kayıt talebinde bulunulduğu, 24 kayıt numarası ile 33.626,93 TL alacak kayıt talebinde, 85 kayıt numarası ile 750,00 TL alacak kayıt talebinde, 89 kayıt numarası ile 33.609,23 TL alacak kayıt talebinde, 91 kayıt numarası ile 8.251,38 TL alacak kayıt talebinde, 95 kayıt numarası ile 166.364,98 TL alacak kayıt talebinde, 97 kayıt numarası ile 640,00 TL alacak kayıt talebinde bulunduğu ancak bu talepler yönünden İstanbul 3. İcra Dairesi'nin karar almadığı müdürlüğün 08.04.2021 tarihli yazısında belirtilmiştir.

İstanbul 3.İcra ve İflas müdürlüğü tarafından alınan 23.09.2020 tarihli kararda ise, 15 kayıt numaralı talebin tutarının açık ve net olarak belirtilmemesi ve alacağın yargılamayı gerektirmesi nazara alınarak talebin reddine karar verildiği belirtilmiştir.

Davacı vekilin dosyaya sunulan 12.04.2021 tarihli dilekçesi ve ekleri incelendiğinde, dava dışı işçiler (...) tarafından haksız fesih iddiasıyla işçilik alacaklarının tahsili talebiyle açılan davalar sonucunda toplam 94.336,38 TL'nin kayıt ve kabulüne dair karar verilmesi talep edildiği anlaşılmaktadır. Dava dışı işçiler yönünden açılan davalara ilişkin mahkeme ilamları incelendiğinde, davanın PTT husumet gösterilerek açıldığı ve ... Güvenlik... Ltd Şti, Öncü Güvenlik...

Ltd Şti, Şahin Kurye....Ltd Şti, Işık Kargo.... Ltd Şti ve Aytürk... Ltd Şti'nin ihbar olunanlar olarak yer aldığı, Bakırköy 11.İş Mahkemesi'nin 2011/353 E ., 2011/355 E .2011/357 E. ,2011/359 E. sayılı dava dosyalarında yapılan yargılama sonucunda işçilik alacaklarına hükmedildiği ve iş bu mahkeme ilamlarının yargıtay temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiği tespit edilmiştir.

Davacı tarafça ...tarafından PTT aleyhine başlatılan takip dosyalarına 27.10.2014 tarihinde davacı tarafça ödeme yapıldığı ve istinafa konu iş bu davada ödenen bedelin davalıdan tazmini amacıyla açılan davanın kayıt kabul davasına dönüştüğü anlaşılmaktadır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dava dışı işçiler yönünden, dvalı şirkette çalışma dönemi (01.07.2020-31.03.2011) dikkate alınarak, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, izin ücreti, asgari geçim indirimi, ulusal bayram genel tatil ücreti hesaplanmış ve ayrıca, ilam harcı,temyiz/onama harcı,

hesaplamaya dahil edilerek davacının ödemek zorunda kaldığı işçilik alacakları ve fer'ileri yönünden ayrı ayrı hesaplama yapılmıştır.Mahkeme tarafından yapılan yargılama sonucunda asıl ve birleşen dava dosyaları yönünden davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiş ve davacı vekili tarafından asıl dava dosyası yönünden istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Sunulan istinaf sebeplerinin incelenmesi:Dava konusu olayda davacı ile davalı arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili olarak İş Kanunundan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusudur ve işçi alacağının güvence altına alınması amacıyla getirilmiş olan sadece işçilere karşı bir sorumluluktur.

Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.

İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.

Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.

Posta Kanunun 10. maddesinde PTT İdaresinin posta ulaştırmalarını düzenlemek için gerçek ve tüzel kişilerle ve taşıma ortakları ile sözleşme yapabileceği, PTT idaresinin postaların ayrım ve dağıtım işlerini ihale yoluyla 3. şahıslara gördürebileceği düzenlenmiştir.Taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi'nde, Avrupa ... PTT Başmüdürlüğü (idare)ile ... ....

Ltd Şti arasında (yüklenici) posta gönderilerinin işlenmesi işi hizmetlerinin 250 işçi ile yapılması konusunda sözleşme düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Teknik Şartnamenin 8.20 maddesinde, hizmet sözleşmesinin, 506 sayılı SSK Kanunu, 4857 ve 1475 sayılı İş Kanunu ve diğer kanun, tüzük ve yönetmeliklerden doğacak bütün yükümlülüklerin yükleniciye ait olduğu, kanunlar gereği idare tarafından ödenmek zorunda kalınan her türlü meblağın (işçi alacağı, tazminat, idari para cezası v.b.) yükleniciye rücu hakkının saklı olduğu belirtilmiştir.

Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 23/03/2021 tarihli 2021/616 E. 2021/1083 K. Sayılı ilamında; "...Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir.

Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur.

Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır." şeklindedir.Somut davada, dava dışı işçilerin davalı şirkette çalıştığı süre nazara alınarak hesaplama yapılmasının doğru olmadığı ileri sürülmüş, yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere son işverenin ihbar tazminatının yanı sıra kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti tamamından da sorumlu tutulması gerektiği ve iş bu nedenle davanın tam kabulüne dair karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Bilirkişi tarafından yapılan hesaplamalarda, kıdem tazminatı asgari geçim indirimi Ulusal Bayram Genel Tatil Ücreti yönünden dava dışı işçilerin hizmet süresi, ihbar tazminatı yönünden davalı işverenin son işveren olması nedeniyle fesih ile ortaya çıkan durumdan son işveren olarak davalının sorumlu tutulması ve izin ücreti yönünden de dava dışı işçilerin davalı şirket nezdindeki hizmet süresi 1 yılın altında olması nedeniyle yıllık izin ücretinin hizmet süresine oranı nazara alınarak hesaplama yapılmıştır.

Sunulan istinaf dilekçesi ve dosyadaki deliller ışığında inceleme yapıldığında, davacı PTT den tahsil edilen işçilik alacakları dava dışı işçilerin sadece davalı işveren nezdindeki çalışma süresini değil, dava dışı alt işverenler nezdindeki çalışma süresini de kapsadığından, davalı işveren yönünden sorumlu tutulması gereken işçilik alacakları hesaplanırken ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti dışındaki alacak kalemlerinde sadece kendi dönemine isabet eden işçilik alacakları yönünden hesaplama yapılması yerinde olup, aksi yöndeki istinaf sebebinin reddine dair karar verilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmadığı, davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b.1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1.b.l bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Davacı tarafından yatırılan 220,70 TL istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,

3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından, davacı tarafından yatırılan 80,70 TL'nin mahsubu ile bakiye 534,70 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

4-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davacıya ilk derece mahkemesince iadesine,

6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,