İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2022/892 K.2022/705

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında akdedilen 27/11/2019 tarihli Robotik Süreç Otomasyon Destek Çalışmaları Sözleşmesi uyarınca müvekkili şirketin davalı şirkete hizmet verdiğini ve bu hizmete ilişkin fatura düzenlenerek davalı şirkete gönderildiğini, davalı tarafça fatura bedelinin ödenmemesi nedeniyle noter kanalıyla ihtarname gönderildiğini ancak tebliğ edilen ihtarnameye rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını, akabinde müvekkili şirketçe icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça haksız olarak icra takibine itiraz edildiğini ve takibin durduğunu,

havayolu yolcu taşımacılığı alanında faaliyet gösteren davalı şirketin içinde bulunduğu mali ve ekonomik durumunun bozulmuş olması sebebiyle faaliyetlerini durdurduğunun ve hatta uzun süredir taşımacılık faaliyetleri yapmadığının kamuoyunca bilinen bir gerçek olduğunu, yine davalı aleyhine çeşitli alacaklılar tarafından haciz işlemleri uygulandığının haberlere konu edildiğini, davalının uçuşlarının durdurulduğuna ilişkin haberler ve davalıya ait internet sitesi görsellerinin ibraz edildiğini, açıklanan hususlar müvekkilinin alacağını tahsil edilemez hale getirebileceğinden,

davanın sonuçsuz ve amaçsız kalmaması için davalı adına kayıtlı tüm taşınır ve taşınmaz malları ve davalının tüm malvarlığı üzerine teminatsız olarak aksi kanaat halinde teminat karşılığı İİK 257 vd. maddeleri uyarınca ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemenin 04/04/2022 tarihli kararı ile; "her ne kadar dava konusu alacak rehinle temin edilmemiş ise de, İİK 257 ve devamı maddeleri gereğince ihtiyati haczin şartlarının oluşmadığı, faturaya dayalı alacak talebiyle yapılan takibe itirazın iptali davasında, davacının, fatura alacağını ispatlaması gerektirdiği, talebin yaklaşık ispat yönündende yargılamayı gerektirmesi ve yaklaşık ispat şartlarının bu aşamada sağlanmamış olması nedeniyle talebin reddine" karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süre içerisinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki hususları tekrar ederek faturanın tebliği üzerine davalı tarafça 8 günlük süre içerisinde herhangi bir itiraz ileri sürülmediğini, itiraz edilmeyen faturanın davalının da kabulünde olduğunu, sözleşmede 15 günlük ödeme süresi kararlaştırılmasına rağmen fatura bedelinin ödenmediği,

bunun üzerine gönderilen ihtarnameye cevap verilmediğini ve ödeme yapılmadığını, bu nedenlerle davalı hakkında icra takibi başlatıldığını, İİK. m. 257 vd. hükümleri ve usul hukuku kurallarına göre davanın esası yönünden ihtiyati haciz talep eden tarafın haklılığını yaklaşık olarak ispat etmesi gerekmekte olup, kesin veya tam olarak ispat edilmesi şartı aranmadığını, taraflar arasında akdedilen sözleşme, müvekkili şirket tarafından düzenlenen ve kesinleşen fatura, davalı borçluya keşide edilen ihtarname ile alacağın yaklaşık ispatlandığını belirterek kararın kaldırılmasını ve ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme. 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır.

Dava, taraflar arasındaki hizmet ilişkisi kapsamında düzenlenen fatura bedellerinin tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İstinaf incelemesine konu talep ise borçlunun faaliyetlerini durdurduğu, hakkında çok sayıda haciz işlemi bulunduğu, ihtiyati haciz kararı verilmemesi halinde alacağın tahsilinin imkansız hale geleceği iddiası ile ihtiyati haciz kararı verilmesi yönündedir.

Taraflar arasında 27/11/2019 tarihinde Robotik Süreç Otomasyon Destek Çalışmaları Sözleşmesi imzalanmıştır. "Sözleşmenin Konusu ve Kapsamı" başlıklı 2.maddesinde. "İşbu Sözleşme, Sözleşme'de belirtilen ürün uygulaması ile yine işbu Sözleşme hükümleri uyarınca ...'e Robotik Süreç Otomasyonu Destek Çalışmaları kapsamında yazılım ve proje hizmeti sunulması hakkında esas ve usuller ile Taraflar'ın hak ve yükümlülüklerinin belirlenmesine ilişkindir.

Taraflar, aşağıda belirtilen amaç ve kapsam çerçevesinde bir araya gelerek işbu Sözleşme'yi imzalamışlardır. Projenin temel amacı, iş operasyonlarının ve süreç düzenlemelerinin daha hızlı bir şekilde tamamlanarak, gerek verimliliğin arttırılması, gerekse de standartlara uygunluğunun sağlanmasıdır.

Bununla birlikte, mannuel ve tekrarlayan işler için maliyet tasarrufu sağlayarak, çalışanların daha verimli olmalarını sağlamaktır." denilerek, Robotik Süreç Otomasyonu Projesinin temelde hangi süreçleri içerdiği ayrıntılı olarak belirtilmiştir.

"Faturalandırma" başlıklı 5.maddesi; "*Geliştirmeler, her ayın son beş günü içerisinde, ... ekibinden onay alındıktan sonra, takip eden ayın ilk 5 günü içinde kesilecektir. *Paketalım sözleşmesinde, ... ekibi ile ay sonu mutabakatı yapılıp, onay alındıktan sonra her ayın ilk 5 (beş) günü içerisinde faturalandırılacaktır... Ödemeler faturanın Tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 (onbeş) gün içerisinde ...'nın ... Bankası Ataşehir Şubesi (...) nezdinde kayıtlı ...

BAN numaralı hesabına Robotik Süreç Otomasyonu Destek Çalışmaları Sözleşmesi alacak kaydetmek suretiyle yapılacaktır. Taraflar, bu 15 günlük vadenin, “kesin vade” olarak kararlaştırıldığı hususunda mutabık kalmışlardır...." şeklinde düzenlenmiştir.

Davacı tarafça düzenlenen 19/03/2020 tarih ve ... no'lu 99.120,00 TL bedelli faturanın, e-fatura sisteminden 19/03/2020 tarihinde davalıya gönderildiği sunulan kayıtlardan anlaşılmakla, faturanın iade edildiğine dair bir kayıt bulunmamaktadır. Davacı tarafından keşide edilen Beşiktaş ...

Noterliği'nin 16/02/2021 tarihinde ... yevmiye no'lu ihtarnamesi ile 19/03/2020 tarih ve ... no'lu 99.120,00 TL bedelli faturanın ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içerisinde ödenmesi talep edilmiş, sunulan kayıtlara göre ihtarname, davalı şirketin e-tebligat adresine 16/02/2021 tarihinde teslim edilmiştir. Davacı tarafından, fatura bedelinin tahsili istemiyle Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ...

E. sayılı dosyasında 99.120,00 TL asıl alacak + 1.486,00 TL faiz = 100.606,00 TL üzerinden başlatılan icra takibine ilişkin ödeme emrinin tebliği üzerine davalı tarafından 07/05/2021 tarihinde itiraz edilmesi sonucu itirazın iptali istemine konu eldeki davanın açıldığı ve ihtiyati haciz talep edildiği anlaşılmaktadır.

İcra ve İflas Kanunu'nun 257/1 maddesinde yer alan "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir." hükmüne göre, rehinle temin edilmemiş bir para alacağının vadesinin gelmesi halinde alacaklı ihtiyati haciz talebinde bulunabilecektir.

İİK'nun 258/1 maddesinde yer alan "…Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur…." hükmüne göre ise ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için yaklaşık ispat yeterli olup, kesin bir ispat aranmamaktadır.

Bu açıklamalar ışığında ihtiyati haciz, alacaklının para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır ve ihtiyati haciz kararı, geçici hukuki koruma tedbirlerinden olduğu için bazen karşı taraf dinlenmeden ve tüm deliller toplanmadan yaklaşık ispat şartı yeterli görüldüğünde mahkemece verilebilir.

Yasal düzenleme gereğince ihtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır. Geçici hukuki koruma yargılamasını, asıl yargılamadan ayıran özelliklerden biri ispat ölçüsü noktasındadır.

Geçiçi hukuki koruma yargılamasında yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez. Yaklaşık ispat durumunda ise; hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez.

Taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri, düzenlenen e-fatura, gönderilen ihtarname uyarınca, somut dosya yönünden ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK 257/1 maddesinde yer alan koşullar ile yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği anlaşılmakla, ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, talebin reddedilmiş olması isabetli görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle ihtiyati haciz talep eden davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve 6100 sayılı HMK'nın 353/1.b.2 bendi gereğince % 15 teminat karşılığı ihtiyati haciz isteminin kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-İhtiyati haciz talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1.b.2 bendi gereğince KABULÜ ile Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/286 E. sayılı ve 04/04/2022 tarihli ara kararının KALDIRILMASINA ve YENİDEN KARAR VERİLMESİNE, 2-İİK'nın 257. maddesi uyarınca İHTİYATİ HACİZ TALEBİNİN KABULÜNE, takip ve dava konusu 100.606,00 TL'nin % 15'i oranında hesap edilen 15.015,90 TL teminat tutarı, davacı tarafça nakit olarak yatırıldığında yada kesin ve süresiz nitelikteki banka teminat mektubu ibraz edildiğinde,

100.606,00 TL alacakla sınırlı olmak kaydıyla davalının taşınır ve taşınmaz mallarının ihtiyaten haczine, 3-İİK'nın 261.maddesi uyarınca.

Dairemiz kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren 10 gün içinde ihtiyati haczin uygulanması talep edilmediği takdirde, ihtiyati haczin kendiliğinden kalkacağının İHTARINA, 4-Kararın tebliği ve teminat alınmasına ilişkin işlemlerin İlk Derce Mahkemesince yerine getirilmesine ve kararın ilgili icra dairesince infazının sağlanmasına, 5-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının ve istinaf karar harcının Hazineye gelir kaydına, 6-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin, İlk Derece Mahkemesince esasa ilişkin verilecek kararda dikkate alınmasına,