İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2023/1286 K.2023/1827

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ile. Müvekkili şirketin, 2018 yılından beri ... TV kanalı ile medya sektöründe faaliyet gösterdiğini, Davalı ... Merkezi İsviçre İstanbul Merkez Şubesinin bitkisel kaynaklı kozmetik ve doğal özütlere ilişkin olmak üzere her türlü kozmetik ve eczacılığa ilişkin yahut kimyevi maddelerin alım-satım-üretimi ekonomik faaliyetlerini üreten İsviçre merkezli şirketin İstanbul şubesi olduğunu, müvekkil şirketin, dava dışı ...

A.Ş. aracılığıyla davalı şirkete ait ... ürünlerinin reklamlarına kendisine ait ... adlı televizyon kanalında yer verildiğini, müvekkil şirketin reklam yerleri karşılığı olmak üzere dava dışı ... A.Ş.'ye aşağıdaki 7 adet faturayı düzenlediğini, düzenlenen işbu faturaların tümünün Malzeme/Hizmet Açıklaması kısmında "...

Reklam Bedeli" yazdığını, bahse konu faturalara itiraz edilmediğini, müvekkil şirketin işbu faturaların hiçbirinden ödeme alamadığını, faturaların muhatabının dava dışı ...

A.Ş görünse de bu reklam hizmetinden davalı şirketin de faydalandığını, davalı şirketin üretmiş olduğu ... reklamı yapıldığını ve bu reklamlarla davalı şirket ticari fayda sağladığını, bu sebeple; iş bu borç tutarının zamanında ödenmemesi üzerine, 7 adet faturanın toplam tutarı alacağın tahsili için İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, borçlu/davalı, aleyhindeki bu takibe yetki ve borç yönünden vekili aracılığıyla haksız olarak itiraz edildiğini ve hakkında yapılan icra takibini durdurulduğunu, tüm bu nedenlerle ve fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile. İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile yapılan takibe karşı davalının itirazının iptalini, takibin takip tarihi itibariyle 31.003,59- TL alacak üzerinden devamını, %20'den aşağı olmamak kaydı ile icra inkâr tazminatına ve ticari temerrüt faizine hükmedilmesini, yargılama gideri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini iddia ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davaya konu faturaların tarafının müvekkil şirket olmadığını, müvekkil şirket ile davacı arasında hukuki hiçbir ilişki bulunmadığını, davanın müvekkil şirket yönünden husumet yokluğu sebebiyle reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını, davanın zamanaşımı yönünden reddi gerektiğini, müvekkil şirket ile dava dışı 360 optimum şirketi arasındaki hukuki ilişkinin simsarlık sözleşmesi olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığını,

dava dışı ... şirketi ile müvekkil şirketin cari hesap kayıtları incelendiğinde müvekkil şirketin dava dışı şirkete karşı herhangi bir borcu olmadığının anlaşılacağını, bu hususun huzurdaki davaya konu fatura alacaklarından da bağımsız olduğunu, davaya konu fatura alacağının borçlu taraf olan dava dışı 360 Optimum Şirketinin işbu davaya dahil edilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle; karşı dava ve talep haklarını saklı tutarak,

haksız ve mesnetsiz davanın öncelikle pasif husumet yokluğu sebebiyle usulden reddini, aksi kanaatte olunması halinde davanın esastan reddini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacıya yüklenmesine karar verilmesini iddia ve talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, "...İcra dosyasına esas faturaların incelenmesinde. 28/03/2020 tarihli 1.472,64-TL'lik, 28/06/2020 tarihli 7.143,72 TL'lik, 14/04/2020 tarihli 5.130,64-TL'lik, 21/06/2020 tarihli 3.872,76-TL'lik, 21/04/2020 tarihli 6.301,20-TL'lik, 21/03/2020 tarihli 3.681,60-TL'lik ve 30/06/2020 tarih ve 785,88-TL'lik faturaların davacı tarafından, icra dosyasının diğer borçlusu olan dava dışı ...

A.Ş.'ye düzenlendiği, davacının icra dosyasındaki alacağına dayanak olarak anılan işbu faturaları gösterdiği, bu faturalarda davalının borçlu görünmediği, davacının reklamdan asıl ticari faydayı davalının sağladığı yönündeki iddiaların ise, itirazın iptali davalarının takibe sıkı sıkıya bağlı olması karşısında incelenmediği anlaşılmakla, faturada borçlu görünmeyen davalı aleyhine açılan davanın husumet yokluğundan reddine" karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili tarafından dava dilekçesindeki nedenler tekrarlanarak istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde. Dava; reklam hizmetinden kaynaklanan faturalara dayalı başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası incelendiğinde; davacının, davalı şirketin İstanbul Şubesi ile birlikte dava dış ...

Şirketi aleyhine 7 adet faturaya istinaden toplam 31.003,59 TL alacağın tahsili için takip başlattığı, davalının yasal süresinde ödeme emrine itiraz ettiği, davanın yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Somut olayda takibe dayanak yapılan faturaların, dava dışı ... Şirketi adına düzenlendiği, açıklama kısmında ... Pastil Reklam Bedeli yazıldığı görülmüştür.

İtirazın iptali davalarının en önemli niteliği, bu davaların icra takibine bağlı, takibin devamına ya da iptaline yol açacak davalar olmasıdır. Bu nedenle, bu davalarda takip talebinde takip dayanağı olarak gösterilen belgeye bağlı olarak yargılama yapılmalıdır. İtirazın iptali davalarının icra takibine bağlı davalardan olmasının doğal sonucu; davacının icra takibine konu edilen alacağının varlığını kanıtlamasının zorunlu olmasıdır.

İtirazın iptali davasının konusu, ilamsız icra takibine borçlunun yaptığı itirazın haklı olup olmadığıdır. Mahkeme itirazın haklı olup olmadığını tespit ederken icra takibinin dayandığı takibi esas almalıdır. Alacaklı takip yapılırken dayanmadığı bir belgeye dayanarak itirazın iptali davası açamayacağı gibi icra takibinde dayanılan belge ya da alacak dışında başka belgeye veya alacağa istinaden hüküm kurulamaz.

Yargıtay HGK 14.12.2011 tarih, 2011/19-617 Esas, 2011/749 Karar, 03.05.2006 tarih 2006/19-260 Esas, 2006/251 Karar sayılı kararlarında bu husus " "İtirazın iptali davası, itiraz üzerine duran ilamsız icra takibinin devamını amaçlayan ve dayanağı olan icra takibine sıkı sıkıya bağlı olan bir dava türüdür. İİK.nun 58.maddesine göre takip talebinde borcun sebebinin gösterilmesi ve borç bir belgeye dayanıyorsa bu belgenin takip talebine eklenmesi gerekir.

İİK.nun 60.maddesine göre de ödeme emrinin takip talebine uygun olarak düzenlenmesi gerekmektedir. Ödeme emrini alan borçlu borcun sebebine ve takibin dayandığı belgeye göre aleyhindeki ilamsız icra takibine itiraz edebilir. Bu durumda alacaklı süresi içerisinde ancak takip talebinde gösterilen belgeye dayanarak itirazın iptali davası açabilir.

Başka bir anlatımla alacaklı, takibinde dayanmadığı bir belgeye itirazın iptali davasında ispat vasıtası olarak dayanamaz " şeklinde ifade edilmiştir.Takibe dayanak yapılan faturalar incelendiğinde, borçlusunun dava dışı ... Şirketi olduğu, faturalarda borçlu görünmeyen davalı aleyhine husumet yöneltilerek itirazın iptali davası açılamayacağından husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı taraf, kendisine ait ürünlerin reklamı yapılan ve asıl ticari fayda sağlayan davalının bu borçtan mesul olduğunu ileri sürerek adına fatura tanzim edilen dava dışı şirket ile birlikte davalı şirketin söz konusu hizmet bedelinden müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu iddia etmiş ise de davaya konu reklam hizmetine ilişkin yapılmış yazılı bir sözleşme dosyaya sunulmadığı gibi varsa sözlü sözleşmenin hangi tarafla yapıldığı da belli değildir.

Şayet davalı yararına verildiği iddia olunan reklam hizmetine ilişkinin sözleşmenin, davalı taraf ile akdedildiği kabulü halinde takibe dayanak yapılan faturalar davalı şirket adına düzenlenmediğinden dolayısıyla faturalarda borçlu görünmeyen davalı aleyhine husumet yöneltilerek itirazın iptali davası açılamayacaktır. Öte yandan iddia olunan sözleşmenin davalı yararına dava dışı şirket 360 Optimum Media..

Şirketi ile akdedildiği tarafların kabulü halinde üçüncü kişi yararına düzenlenmiş bir sözleşmenin varlığı söz konusu olacaktır. Üçüncü kişi yararına sözleşme Türk Borçlar Kanununun 129’uncu maddesinde düzenlenmiştir. Bir sözleşmede ifanın taraflarca üçüncü kişiye yapılmasının kararlaştırılmasına, üçüncü kişi yararına sözleşme denir. Burada sözleşmenin alacaklı ve borçlu tarafı, sözleşmeye taraf olmayan üçüncü kişi yararına bir edim kararlaştırmaktadır.

Üçüncü kişi yararına sözleşmede sözleşmenin taraflarından biri, borçlu; diğer tarafa, alacaklıya, üçüncü kişi yararına bir edimde bulunmayı üstlenmektedir. Ancak bu durumda davalı yararına verilen reklam hizmetinden kaynaklanan hukuki ilişkide davalının, sözleşmenin tarafı olmadığından söz konusu faturalardan dolayı da sorumluluğuna gidilemeyecektir.

Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından, HMK 353/1.b.1 bendi uyarınca davacı vekilinin istinaf başvusunun esastan reddine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1.b.l bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 269,85 TL istinaf karar harcından, davacı tarafından yatırılan 179,90 TL'nin mahsubu ile bakiye 89,95 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,4-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,