İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2023/2095 K.2023/1782

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkiline ait Gaziantep ili Şehitkamil ilçesinde bulunan sinema salonunun, davalı sigortacı nezdinde işyerim paket sigortası poliçesi sigortalı olduğunu, 06/02/2023 tarihinde meydana gelen deprem neticesinde sinema salonunun demirbaşları ile birlikte bir daha kullanılamaz hale geldiğini, sigorta şirketine yapılan başvuru sonucunda ibra şartıyla 770.779,66 TL tazminat ödenmesinin teklif edildiğini ancak davalının ödeme ve ibralaşma önerdiği bedel, husule gelen ve sigorta ile temin edilen zararlarına nazaran oldukça düşük kaldığı için Gaziantep 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2023/27 D.

İş sayılı dosyasında delil tespiti yaptırdıklarını, delil tespiti neticesinde zararın 2.693.624,64 TL olarak hesaplandığını, değişik iş dosyasıyla tespit edilen zarar sigorta şirketine bildirildiğinde sigorta şirketinin kendi yaptıkları hesaplamanın doğru olduğundan bahisle taleplerini kabul etmediğini, bu nedenle eldeki davayı açmak zorunda kaldıklarını beyan ederek;

öncelikle davalı sigortacının 770.779,66 TL tazminat ödemeyi kabul ettiği dikkate alınarak bu meblağın TBK 76.maddesi uyarınca geçici ödeme olarak müvekkiline ödenmesini, geçici ödeme taleplerinin kabul görmemesi halinde ise davalının ödemeyi teklif ettiği 770.779,66 TL için teminatsız olarak ihtiyati haciz kararı verilmesini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 770.779,66 TL'nin zarar tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Mahkemece 15/09/2023 ara karar ile;

ihtiyati hacze ilişkin açıklamalar yapılarak "ihtiyati haciz talebi yönünden alacağın geri kalan kısmı yargılamayı gerektirdiğinden ihtiyati haciz talebinin bu aşamada bu nedenlerle reddine" karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek, Mahkemece geçici ödeme talepleri değerlendirilmeden ihtiyati haciz yönünden talebin reddine karar verildiğini, bu nedenle istinaf yoluna başvurmak zorunda kaldıklarını beyan etmiş ve davalı sigortacının 770.779,66 TL tazminat ödemeyi kabul ettiği dikkate alınarak bu meblağın geçici ödeme olarak ödenmesini, geçici ödeme taleplerinin kabul görmemesi halinde teminatsız olarak ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

Dava, 06/02/2023 tarihinde meydana gelen deprem nedeniyle, davacı şirkete ait sinema salonunda oluşan hasarların, işyeri sigorta poliçesi kapsamında tazmin edilmesi istemine ilişkindir. Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı sigorta şirketi tarafından ibra şartıyla teklif edilen bedel üzerinden geçici ödeme kararı verilmesini, aksi halde ise ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir. Ticari İşyerim Paket Sigorta Poliçesi ile davacıya ait ... Mah. ... Bul.

Dış Kapı No:... Iç Kapı No:... Şehitkamil/Gaziantep riziko adresindeki sinema salonu 25/09/2022-2023 dönemini kapsar şekilde deprem riskine karşı teminat altına alınmıştır. Ekspertiz raporunda.

Hasar tespit sorgulamasında binanın "az hasarlı" olduğunun görüldüğü, projektör hasarının 934.639,40 TL olduğu ancak projektörlerin depremde elektriklerin kesilmesi sonucunda hasar gördüğü teknik servis raporundan anlaşılmakla poliçede deprem elektronik cihaz sigortası teminatı olmadığı için ilgili talebin teminat dışı değerlendirildiği, dekorasyon hasarının ise 1.861.470,60 TL olduğu ancak eskime (%10), eksik sigorta tenzili (0,4031), sigortalı payı (%20) ve muafiyet (%2) tenzili ile ödenebilir hasar tutarının 770.779,66 TL hesap edildiği anlaşılmıştır.

Gaziantep 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2023/27 D. İş sayılı dosyasında; inşaat hasarları (1-10 no.lu sinema salonları, alt ve üst kat fuaye alanları, lavabo-wc, elektrik ve sistem odası) 794.313,84 TL, makine ve ekipman hasarı 372.360.80 TL, elektrik hasarları 1.526.950,00 TL olmak üzere toplam 2.693.624.64 TL hasar meydana geldiği belirtilmiştir.

6098 sayılı TBK'nın "Geçici ödemeler" başlıklı 76.maddesinde; ''Zarar gören, iddiasının haklılığını gösteren inandırıcı kanıtlar sunduğu ve ekonomik durumu da gerektirdiği takdirde hâkim, istem üzerine davalının zarar görene geçici ödeme yapmasına karar verebilir.

Davalının yaptığı geçici ödemeler, hükmedilen tazminata mahsup edilir; tazminata hükmedilmezse hâkim, davacının aldığı geçici ödemeleri, yasal faizi ile birlikte geri vermesine karar verir.'' 6102 sayılı TTK'nın 1427. maddesinde ise. "Aynen tazmine ilişkin sözleşme yoksa sigorta tazminatı nakden denir.

Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur. Can sigortaları için bu süre onbeş gündür. Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmiş ise üre işlemez.

Araştırmalar, 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan başlayarak üç ay içinde tamamlanamamışsa; sigortacı, tazminattan veya bedelden mahsup edilmek üzere, tarafların mutabakatı veya anlaşmazlık hâlinde mahkemece yaptırılacak ön ekspertiz sonucuna göre süratle tespit edilecek hasar miktarının veya bedelin en az yüzde ellisini avans olarak öder..." hükmü yer almaktadır.

Mahkemece ihtiyati haciz talebi yönünden değerlendirme yapılarak, ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmiş ise de geçici ödeme talebi incelenmemiş ve bu talep hakkında bir karar verilmemiştir. 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.6 maddesinde. "Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması" kaldırma nedenleri arasında sayılmıştır.

Davacının öncelikli talebi geçici ödeme yapılması olduğu için mahkemece ilk olarak söz konusu talebin değerlendirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile mahkemece ihtiyati haciz talebi yönünden verilen kararın esasına dair inceleme yapılmaksızın, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-Davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile mahkemece ihtiyati haciz talebi yönünden verilen kararın esasına dair inceleme yapılmaksızın, ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 2-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde inceleme ve değerlendirme yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine İADESİNE, 3-Davacı tarafça yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına, 4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,