İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2023/277 K.2023/336

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi ile davalının Rize'deki elektrik sayaçlarının, EPDK mevzuatına uygun endeks tesbitlerinin manuel veya optik port ile el bilgisayarına kaydı, temin edilen bilgilerin davalı bilgisayarına aktarılması, müşteri sayaçlarının periyodik kontrolünün yapılmasına dair iş sözleşmesine uygun hizmet verildiği halde, bir kısım hizmet bedellerinin ödenmediğini, bağlantı hattından kesilmesi,

bina kapalı, bina yıkık, kaçak kullanım, tehlikeli ortam vb. durumlardaki hizmet bedellerinin dikkate alınmadığını ve bu durumdaki işler için söz konusu abonelere ilişkin tahakkuk şartının gerçekleşmemesi nedeniyle kendisine ödeme yapılmadığını, davalı şirket tarafından daire boş ve bina yıkık vb. abonelerin ve durum kodunun güncellenmesi ve sistemden düşülmesi gerektiğini ancak bu güncellemelerin yapılmadığını, bu nedenle her okuma döneminde anılan abonelere gidildiğini, tahakkuk şartı aranmaksızın hizmet bedeli ödenmesinin şart olduğunu,

kaçak ve usulsüz elektrik kullanan abonelere ilişkin olarak teknik şartnamenin 3. maddesinin son fıkrası uyarınca edimini yerine getirdiğini, taahhüdünün kaçak kullanan abonelerin tespitini yapıp idareye bildirmek olduğunu beyanla ödenmeyen iş bedellerin tespiti ile ve fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000,00 TL'nin tahakkuk ettirilmesi gereken tarihten itibaren en yüksek banka faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevabında özetle.

Davacının hangi kalemler yönünden ne miktarda talepte bulunduğunun açık olmadığını, davacının alacak iddiasının zamanaşımına uğradığından taleplerinin reddi gerektiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve teknik şartnamede, ödemenin, tahakkuk şartına bağlandığını, basiretli bir tacir olan ve sözleşme hükümleri ile bağlı olan davacının tahakkuk şartının gerçekleşmediği işlerin bedelini talep etmesinin haksız ve dayanaksız olduğunu, davacının edimini gereği gibi ifa etmediğini, gerçekte okuma yapmamış olmasına rağmen hayali kayıtlar ile haksız kazanç elde etmeye çalıştığını, davalı şirketi zarara uğrattığını, davacının iddiasının aksine,

daire boş ve bina yıkık vb. abonelerin durum kodunun güncellenmesinin 2013 yılına dek davacı tarafından gerçekleştirildiğini, davacının bu durumu suistimal ettiğinin fark edildiğini ve ceza uygulandığını, güncelleştirmeler gerektiği şekilde davalı şirket tarafından yapılmaya başlandığını, davacı personelinin, şüpheli bulduğu durumları kaçak ve usulsüz olarak bildirdiğini, ...’ın uzman personelleri tarafından yapılan kontrollerde davacının bu şekilde bildirdiği birçok abonenin kaçak/usulsüz kullanım gerçekleştirmediğinin tespit edildiğini,

hak edişlerin basiretli bir tacir olan davacı tarafından kabul edildiğini ve imza altına alındığını belirterek davanın reddini talep etmiştir

İLK DERECE MAHKEME KARARI Mahkemece, " Davacı yüklenici tarafından davalı şirkete hizmet sözleşme süresi boyunca hizmet sunulduğu, sunulan hizmet karşılığında hak edişler düzenlendiği, hak ediş raporlarının tamamının taraflarca imzalandığı, hak edişlerde herhangi bir ihtirazı kayıt bulunmadığı, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve eki mahiyetinde olan teknik şartnamede “tahakkuka bağlanan fatura sayısı X ana hizmet bedeli tutarı” kadar yükleniciye ödeme yapılacağının belirlenmiş olduğu, hak ediş raporları incelendiğinde;

bina kapalı, bina okuma başla, bina yıkık, hayali abone, boş kullanım yok, kaçak kullanım, oku gel, sayaç arızalı, sayaç ve tesisat kontrol sözleşme gücü aşımı, sözleşmesiz kullanım, tarife grubu yanlış, kaçak vb. durumlarda not atılan okumalar için ödeme yapılmadığı, teknik şartnamenin 2 ve 3.maddeleri uyarınca kaçak/usulsüz kullanım ve oku-gel ihbarnamesi yapılan aboneler için ödeme şartının tahakkuka bağlandığı,

bu okumalar için ücretlendirilme yapılmamasının şartname hükümlerine aykırılık teşkil etmediği anlaşılmakla, dosyamız kapsamı ile uyumlu ve denetime elverişli olarak hazırlanmış 06/09/2022 tarihli bilirkişi raporuna itibar edilmesi suretiyle iddiaya konu kaçak/usulsüz kullanım ve oku-gel ihbarnamesi yapılan aboneler için tahakkuk yapılmamış olması nedeniyle ücretlendirilmemesinin sözleşme ve şartname hükümlerine aykırılık teşkil etmemesi ve hak edişlere itiraz edilmeksizin kabul edilmiş olmaları nedeniyle davacı alacağının bulunmadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ Davacı vekili yasal süresinde sunduğu istinaf dilekçesinde; davanın, hakkedişlerde tanımlanan ve yanlış olduğu ileri sürülen davalının işlemleri nedeni ile meydana gelen bir talep olmayıp, ifa edildiği halde hizmet bedeli ödenmeyen ( oku gel, bina yıkık, daire boş, kaçak, tüketimi olamayan çeşitli nedenlerle okunamayan ) işler nedeni ile ikame edilmiş bir dava olup, davalı tarafından kesin hesap raporu/kesin hesap hakkedişi yapılmadan müvekkilin alacağından vazgeçtiğinin kabulü düşünülemeyeceğini,

hakların saklı tutulmaması münhasıran hakkediş içeriği ile alakalı olup hakkediş içeriğinde bulunmayan kalemler için herhangi bir ihtirazı kayıt düşülmesinin mümkün olmadığını, davalı tarafından yapılacak kontrol sonucu elde edilecek bilgiler neticesinde abone ve durum kodu güncellenerek müvekkile ödeme yapılması sözleşmede açık olarak düzenlendiğini, daire boş ve bina yıkık aboneleri v.b. bu kapsamda olduğunu, bu abonelerin endekslerinin okunması veya durumunun tespit edilmesi ve bilgilerin davalı bilgisayarına aktarılmasıyla müvekkil üzerine düşen yükümlülüğünü yerine getirdiğini,

bu aşamadan sonra Teknik Şartnamede belirtildiği üzere davalının kontrolü ve güncelleştirmesi gerekli olup mevzuata göre aboneleri sistemden düşmesi gerektiğini, kontrol ve güncelleme yapılamadığı için bu tür aboneler her emisyon dönemi içinde yeniden iş konusu yapılmış ve işin ifası müvekkilden istendiğini, bu tür abonelere ilişkin hizmet bedellerinin ödenmesi gerekirken davalı sözleşmeden doğan yükümlülüğünü tahakkuk şartını ileri sürerek yerine getirmediğini, bu nedenle tahakkuk şartı aranmaksızın hizmet bedelinin ödenmesi şart olduğunu,

müvekkilinin endeksine ulaşamadığı tüm aboneleri kayıt altına alarak (durum kodu atarak) taahhüdünü eksiksiz yerine getirdiğini belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE Dava, taraflar arasındaki 30.04.2013 tarihli ''Sayaç Okuma ve Bildirim /Fatura Tebliğ Hizmet Alımı'' sözleşmesinden kaynaklı hizmet bedeli alacağına ilişkindir. Dosya kapsamına göre taraflar arasında, ...

A.Ş.'nin Artvin'deki elektrik sayaçlarının, EPDK mevzuatına uygun olarak endekslerinin tespiti, tespit edilen endekslerin mekanik sayaçlar için manuel, elektronik sayaçlar için optik port'tan el bilgisayarına kaydedilmesi, fatura/bildirim tanzimi, müşteriye bırakılması, serbest tüketici sayaçlarının optik port'tan tespit edilmiş bilgilerinin davalı şirket bilgisayarlarına aktarılması,

müşteri sayaçlarının ve mühürlerinin kontrolü, kaçak ve usulsüz elektrik kullananların tespitine ve davalı şirkete bildirimine ilişkin 30/04/2013 tarihli sözleşme imzalanmış olup davacı taraf, ifa edildiği halde hizmet bedeli ödenmeyen “ kaçak/usulsüz kullanım ve oku gel ihbarnamesi vb durumlardan kaynaklanan tahakkuk ettirilmeyen hizmet bedellerinin ödenmesi amacıyla işbu davayı açtığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasında imzalanan 30.04.2013 tarihli 'Sayaç Okuma ve Bildirim /Fatura Tebliğ Hizmet Alım sözleşmesinin ödenecek bedellere ilişkin Teknik Şartnamenin 2. Maddesi, “Şirket tarafından talimatlandırılarak abone adresine gidilmekle bereber endeksinin; enerji kullanım yeri boş, yıkık, enerji kullanıyor - sayaç arızalı, enerjisi herhangi bir sebepten dolayı kesik, sayacı sökülmüş, aboneliği iptal edilmiş, enerji tüketimi yok v.b. gibi nedenlerle okunamaması halinde yukarıdaki konularda bu tür abonelerle ilgili bilgiler akabinde şirket tarafından tekrar kontrol edilerek yüklenici ile birlikte güncelleştirilecektir.

Şirket tarafından talimatlandırılarak abone adresine gidilmekle bereber endeksinin; abonenin sayacı kapalı yerde okunamıyor, abone evde bulunmuyor, abonenin bahçesinde köpek var, girilmiyor v.b. gibi, nedenlerle okunamaması halinde EPDK Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ve ilgili mevzuat uyarınca yüklenicinin kullanım yerine bırakacağı bir bildirim (oku gel ihbarnamesi) ile aboneden sayaç değerini tespit ederek şirkete bildirilmesini isteyecektir.

Ancak bu endeks değerinin işletmeye ulaşması ve fatura düzenlemesi halinde yükleniciye ana hizmet bedeli ödenecektir. Tahakkuka bağlanmaması halinde ise herhangi bir ödeme yapılmayacaktır” 3. Maddesi " Şirket tarafından okunmak üzere yönlendirilen abonelerden, o emisyon dönemi içinde çıkan ve dönem faturası olarak bilinen; tahakkuka bağlanan fatura sayısı X ana hizmet bedeli tutarı yükleniciye ödeme yapılacaktır...

Kaçak kontrol hizmetlerinin karşılığı olarak yükleniciye EPDK müşteri hizmetleri Yönetmeliğinin 25. maddesi uyarınca AG’den beslenen aboneler için belirlenen kesme-bağlama birim bedellerinin %100’ü ödenecektir. Ancak bu bedelin ödenebilmesi için kaçak tutanağının EPDK Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine göre işlem yapıldıktan sonra tahakkuka bağlanması ve tahakkuka bağlanan bedelin ödenmesi şarttır" şeklinde düzenlenmiştir.

Görüldüğü üzere taraflar arasında yapılan sözleşme ve eki teknik şartnameye göre davalı şirketin durum kod ve kaçak bildirimlerini tutanağa ve tahakkuka bağlaması şartı koyulmuştur. Bu itibarla tutanağa ve tahakkuka bağlanmayan işler için davacının hizmet bedeli talep etme hakkı bulunmadığından davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından, HMK 353/1.b.1 bendi uyarınca davacı vekilinin istinaf başvusunun esastan reddine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M