İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2023/57 K.2023/296

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili ihtiyati haciz talepli dava dilekçesi ile; davalı şirket, 06.06.2020 tarihli danışmanlık sözleşmesine istinaden, Kırklareli Babaeski İlçesi ... Mah... parselde kayıtlı taşınmazın, davacı şirket lehine irtifak hakkının tesisi için, gerekli çalışmaları yapacağını taahhüt etmesine rağmen edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle sözleşme konusu taşınmaz üçüncü şahıslara verildiğini, bunun üzerine, Beyoğlu ...

Noterliği'nin 22.06.2021 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle, sözleşmenin mutlak butlanla batıl olması ve veya davalı şirketin yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle sözleşmeyi feshettiklerini, iş bu sözleşme ve 12.08.2020 tarihli ekine göre, müvekkil şirket 25.000 ABD doları karşılığı Türk lirasını davalı şirketin hesabına aynı gün gönderdiğini, ancak davalı şirket yükümlülüklerini yerine getirmediğinden davanın kabulü ile 25.000,00 (Yirmibeşbin) ABD dolarının, yasal faiziyle birlikte müvekkil şirkete ödenmesini, dava tutarı kadar kısım yönünden ihtiyaten haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

Mahkemenin 05/08/2022 tarihli ara kararında, davacının talebinin yargılamayı gerektirdiği, dosya kapsamında sunulan belgeler dikkate alındığında davacının ihtiyati haciz talebini yaklaşık ispat ile ispatlayamadığı gerekçesiyle şartları oluşmayan ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir Davacı vekilince dava dilekçesindeki nedenler tekrarlanarak istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Uyuşmazlık, ihtiyati haciz talebinin reddine yönelik verilen kararın usul ve esas yönden hukuka uygun olup olmadığı noktasında toplanmıştır. 2004 Sayılı İİK'nun 257 ve devamında ihtiyati haciz düzenlenmiştir. İhtiyati haciz şartları 257. Maddede, 258. maddede ise ihtiyati haciz kararına yer verilmiştir. 258. maddenin ilk fıkrasında alacaklının alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecbur olduğu ifade edilmiştir.

Bir alacak için İhtiyati haciz isteyen kişinin o alacağın alacaklı sıfatına sahip olması gerekir. Yani ancak alacağın alacaklısı İhtiyati haciz isteyebilir. Bu durum hakimin maddi hukuku araştırması gerektiği sonucunu beraberinde getirmektedir. Alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur. İbraz edilen ispat vasıtası, iddia edilen hakkın varlığını ispatlamaya elverişli olmalıdır.

Diğer yandan, alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin şekilde ispat etmesi aranmamaktadır. Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi İhtiyati hacizde de amaç, davaya ilişkin bir yargılamadan farklı olarak maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı sona erdirmek değildir. Bireylere etkin hukuki himaye sağlamaktır. Talep edilen alacağın ise vadesinin gelmiş olması gerekir (İİK m.257/1).

Alacağın muaccel olduğu an, ya tarafların anlaşması veya bir ihbar yada kanun hükmü veya hukuki ilişkinin mahiyeti ile belirlenir. Muacceliyet ile temerrüdü karıştırmamak gerekir. Muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarıyla mütemerrüt olur. Diğer yandan alacağın rehinle temin edilmemiş olması gerekir. Vadesi gelmemiş alacaklarda ihtiyati haciz kararı verilmesinin şartları İİK 257/2. fıkrada sınırlı şekilde sayılmıştır.

Geçici hukuki koruma yargılamasını, asıl yargılamadan ayıran özelliklerden biri ispat ölçüsü noktasındadır. Geçici hukuki koruma yargılamasında yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez.

Yaklaşık ispat durumunda ise; hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez.Somut olayda, davacı, sözleşmeye konu hazine arazisi üzerine alıcı yararına kiralanması, tahsis ve satış işlemlerinin yapılması, irtifak hakkı tesis edilmesi, dosya hazırlanması,

yatırım teşvik belgesi çıkartılması ve iş takibi ve danışmanlık hizmeti verilmesi konusunda davalı ile sözleşme imzalandığını ancak davalının sözleşmesel edimlerini yerine getirmediğinden sözleşme konusu taşınmazın üçüncü şahıslara verilmesi nedeniyle sözleşmenin feshedildiğini iddia ederek ödenen bedelin iadesini talep etmiş ise de davalının, sözleşmesel edimlerini yerine getirip getirmediği, sözleşmenin haklı nedenlerle feshedilip edilip edilmediği,

davacının talep edebileceği alacak miktarı olup olmadığı tespiti hususunda ibraz edilen belgelerin niteliği ve dosya kapsamına göre, İİK 258/1. maddesinde düzenlenen kanaat getirecek deliller kapsamında değerlendirilemeyeceğinden yaklaşık ispat koşulu ve İİK'nın 257.madde ön görülen koşullar oluşmadığından ilk derece mahkemesinin ihtiyati haczin reddine ilişkin kararı yerindedir.

Bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Açıklanan nedenlerle İlk Derece Mahkemesinin ara kararı usul ve yasaya uygun olduğundan 6100 sayılı HMK 353/1.b.1 maddesi uyarınca davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1.b.l bendi gereğince REDDİNE,2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 179,90 TL istinaf karar harcından, davacı tarafından yatırılan 80,70 TL'nin mahsubu ile bakiye 99,20 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,4-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,