İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2024/1208 K.2024/1160

Ana dava dosyasında:

DAVA

Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)

DAVA TARİHİ : 25/03/2024

Birleşen dava dosyası olan Mahkememizin 2024/236 Esas 2024/304 Karar sayılı dava dosyasında:

DAVA

Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)

DAVA TARİHİ: 03/04/2024

Birleşen dava dosyası olan Mahkememizin 2024/250 Esas 2024/305 Karar sayılı dosyasında:

DAVA

Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)

DAVA TARİHİ: 05/04/2024

Birleşen dava dosyası olan Mahkememizin 2024/251 Esas 2024/316 Karar sayılı dosyasında:

DAVA

Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)

DAVA TARİHİ: 05/04/2024

Birleşen dava dosyası olan Mahkememizin 2024/255 Esas 2024/306 Karar sayılı dosyasında:

DAVA

Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)

DAVA TARİHİ: 06/04/2024

KARAR TARİHİ: 25/09/2024

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ Asıl davada davacı vekili ihtiyati tedbir talepli dava dilekçesi ile.

Genel kurul toplantı tutanağında belirtilen nisaplar gerçeği yansıtmadığını, toplantı başlangıcında imza incelemesi ve kimlik denetimi yapılmadığından bu toplantı kapsamında ortak kaydı yapılanların imza kayıtlarının incelenmesi gerektiğini,Dava konusu genel kurul toplantısı, kanunda emredilen toplantı ve karar nisaplarına uyulmadığından mutlak butlanla hükümsüz olduğunu, genel kurulda alınan 10,12 ve 13 nolu kararların eşit işlem ilkesine açıkça aykırı olduğunu, 10 ve 13 nolu kararlar 2024 ve 2025 yıllarında üyelerin yapacakları ödemeleri içerdiğini, söz konusu planda belirlenen ödemeler açıkça fahiş bedeller içerdiğini,

yeni ödeme tablosu kooperatif üyelerine dayatılarak üyeleri maddi anlamda kasten zorlamak, kooperatif yönetiminin önceden de husumetli olduğu zayıf konumda olan üyeleri yıldırarak saf dışı etmek planlandığını, 12 numaralı kararda, danışman aracılığı ile kredi kullanılması durumunda alınacak kredinin %5ine kadar danışman ücreti ödenmesi için yönetim kuruluna yetki verileceği kararlaştırıldığını,

hukuken mali kayıtlardan bu neviden bir ödemenin yapılması mümkün olmadığını belirterek 10-12 ve 13 numaralı kararların uygulanması halinde üyeler yönünden telafisi imkansız zarar meydana getireceğinden TTK 449 gereğince bu maddelerin uygulaması halinde ciddi bir zararın ortaya çıkacağı için tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen davada davacılar vekili ihtiyati tedbir talepli dava dilekçesi ile.

09.03.2024 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararlar eşitlik ilkesine açıkça aykırı nitelik taşımakta olup ortakların şahsi sorumluluklarını ağırlaştırarak ekonomik durumlarını çekilmeyecek derecede zorlaştırıcı hale getirdiğini,genel kurul toplantısının 10. gündemine ilişkin belirtilen ödeme cetveli kooperatifler kanunu'nun 23. maddesine aykırı nitelik taşıdığını,genel kurul kararı ile belirlenen aidatların Türk Medeni Kanunu madde 2 uyarınca belirlenmesi gerektiğini belirterek hukuka aykırı olarak alınan işbu kararların telafisi mümkün olmayan zararların doğmaması için dava sonuçlanana kadar alınan genel kurul kararının

durdurulmasına, dava sonuçlanıncaya kadar aylık ödemelerin bir önceki Kooperatif Genel Kurulu Kararınca belirlenen 2023-2024 tarihli ödeme planı ile ödenmesine devam edilmesine ve üyeliğin devamına dava sonuna kadar herhangi bir işlem yapılmasının önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

Mahkemenin 10/01/2023 tarihli tensip ara kararı ile " ...Söz konusu kooperatifin 09/03/2024 tarihli genel kurul toplantı tutanağının 10. maddesi ile 2024 ve 2025 yıllarında üyelerin yapacakları tercihli ödeme planlarına ilişkin tabloda gösterildiği şekilde ödemelerin belirlenmesi hususunda 4 ödeme seçeneğinden herhangi bir seçeneği seçtiğine dair kooperatif yönetimine genel kurul tarihinden itibaren 30 gün süre içerisinde yazılı taahhüt ile bildirimde bulunmayan ortakların 1 nolu peşin ödeme seçeneğini kabul etmiş olacaklarının kararlaştırıldığı, gündemin 10. maddesine istinaden ... tarafından söz alındığı,

2024 yılı için ve 2025 yılı için de belirttiği şekilde aynı tablonun uygulanması hususunda sözlü öneride bulunulduğu, genel kurula ..., ..., ..., ..., ..., ... tarafından sunulan ödeme planına ilişkin önergenin genel kurula hitaben okunduğu, yapılan oylama sonucunda 27 red oyuna karşılık 117 kabul oyu ile oy çokluğu ile kabul edildiği,

12. maddesinde kooperatifin 09/03/2024 tarihinde yapılacak 2023 yılı olağan genel kurul toplantısında kooperatifin ihtiyacı olan kredi alımında danışman aracılığıyla kredi kullanılması durumunda alınacak kredinin maksimum % 5'ine kadar danışman ücreti ödenmesi için yönetim kuruluna yetki verilmesi hakkında 17 red oyuna karşı 139 kabul oyu ile kabul edildiği,

13. maddede peşin ödemeler cetvellerinde yazılı tutarları ortaklar peşin olarak ödediğinde 2024 iş bitimi maliyetlerinde yazılı kalemler için ayrıca bir ödeme yapmayacakları, bu kalemleri yapmak için ayrıca bir kredi alınırsa bu kredi için oluşacak faiz, komisyon ve danışmanlık ücretlerine katılmayacakları, devirlerde devir alan kişi, ortak tarafından seçilmiş olan ödeme planını kabul etmiş olacağı kararı için yönetim kuruluna yetki verilmesinin oy birliği ile kabul edildiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafından ise söz konusu kararların uygulanması halinde üyeler yönünden telafisi imkansız zarar meydana getireceğinden bahisle itiraz ettiği anlaşılmıştır.

Gerek davacın dava dilekçesindeki iddiaları, gerekse de davalı vekilinin cevap dilekçesindeki savunmaları ve dosya kapsamı itibariyle davacının iddiası olan 10, 12 ve 13 nolu kararların üyeler arasında eşit ilkem ilkesine açıkça aykırı olduğu ve kooperatifin işleyişine zarar vereceğinden dolayı genel kurulun kararlarının iptali husunun mahkememizce bu aşamada değerlendirilemeyeceği, bu hususun esas yargılama neticesinde verilecek olan hükümle değerlendirilecek husus olduğu, ihtiyati tedbir için bu iddiası yönünden yaklaşık koşulun bulunmadığı,

bu yüzden yargılama neticesinde ortaya çıkabilecek olan hususun tedbir kararı ile elde edilemeyeceği anlaşıldığından davacı vekilinin davalı kooperatifin 09.03.2024 tarihli genel kurul toplantısında alınan 10, 12 ve 13 numaralı kararların uygulanmasının durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebinin reddine" karar verilmiştir.

Verilen ara karara karşı asıl dosya ve bir kısım birleşen dosya davacılar vekili tarafından dava dilekçesindeki nedenler tekrarlanarak istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.Uyuşmazlık; davalı kooperatifin 09/03/2024 tarihli kooperatif genel kurulda alınan 10,12 ve 13 nolu kararların uygulanmasın önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir verilmesine ilişkindir. TTK'nun 449.

Maddesindeki, "genel kurul kararının yürütülmesinin geri bırakılmasına" ilişkin düzenleme, sadece dava açıldıktan sonra ve yönetim kurulu üyelerinin görüşü alındıktan sonra verilebilen kararlardan olup, özel geçici hukuki korumalardandır, yani bir başka anlatımla özel bir ihtiyati tedbirdir. İhtiyati tedbire ilişkin genel düzenleme, HMK'nın 389-399. maddelerinde düzenlenmiştir.

Gerek Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, gerekse de Yargıtay 23. Hukuk Dairesince, prosedür ve kanun yolu bakımından HMK'nın ihtiyati tedbire ilişkin hükümlerine tabi olacağı kabul edilmiştir.

Geçici hukuki korumaların bir türü olan ihtiyati tedbirin şartları 6100 sayılı HMK'nun 389 uncu maddesinde düzenlenmiş olup, anılan düzenleme "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." hükmünü haizdir.

Anılan hükümde de açıkça belirtildiği üzere, ihtiyati tedbir kararı, bir hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında uygulanacak geçici bir hukuki korumadır. İhtiyati tedbir verilebilmesinin en önemli şartlarında biri, ihtiyati tedbir sebebinin mevcut olmasıdır.

Kanunda bu husus genel olarak düzenlenmiş, hâkime oldukça geniş bir takdir alanı bırakılmıştır.(m. 389/1). Kanun, burada "mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından" söz etmektedir.

Bu hüküm dikkate alındığında, mevcut durumun değişmesi hâlinde,hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşması,hakkın elde edilmesinin tamamen imkânsız hâle gelmesi,gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğması tehlikesi varsa, ihtiyati tedbir sebebi var kabul edilecektir.

Hâkim kararında somut sebep gösteremiyor, bunu en azından açıklayacak veya asgari ölçüde ikna edecek delil değerlendirmesi yapamıyor, yaklaşık ispat ölçüsünü yakalayamıyorsa tedbire karar vermemelidir. Ancak bu da hiçbir zaman tam bir ispat seviyesinde ispat şartına dönüşmemelidir. (Pekcanıtez,Hakan/Atalay,Oğuz/Özekes Muhammet.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu Hükümlerine Göre Medeni Usul Hukuku, 11. Bası, Ankara 2011-Sh.715-717) (Yüksek Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 24/04/2012 gün ve 2011/15388 esas,2012/6651 karar sayılı ilamında belirtildiği gibi) Somut olayda; ihtiyati tedbire konu olan ve dava konusu uyuşmazlığı oluşturan genel kurulun 10 nolu kararı.

2024-2025 dönemindeki aidatlara ilişkin üyelerin yapacakları ödeme planı, 12 nolu kararı; kooperatifin ihtiyacı olan kredi alımında danışman aracılığıyla kredi kullanılması durumunda alınacak kredinin maksimum % 5'ine kadar danışman ücreti ödenmesi için yönetim kuruluna yetki verilmesi, 13 nolu kararı;

peşin ödemeler cetvellerinde yazılı tutarları ortaklar peşin olarak ödediğinde 2024 iş bitimi maliyetlerinde yazılı kalemler için ayrıca bir ödeme yapmayacakları, bu kalemleri yapmak için ayrıca bir kredi alınırsa bu kredi için oluşacak faiz, komisyon ve danışmanlık ücretlerine katılmayacakları, devirlerde devir alan kişi, ortak tarafından seçilmiş olan ödeme planını kabul etmiş olacağına ilişkin yönetim kuruluna yetki verilmesine ilişkin olup ibraz edilen belgelerin niteliği ve dosya kapsamına göre, talep edilen tedbir için bu aşamada yaklaşık ispat koşulu gerçekleşmediği,

HMK'nın 389 vd. maddelerinde ön görülen koşullar oluşmadığından mahkemece ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Sonuç olarak, mahkemece verilen ara karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan ihtiyati tedbir talep eden asıl ve birleşen dosya davacılar vekilinin istinaf başvurularının HMK 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatindeyim.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1- Asıl ve birleşen dosyada davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1.b.l bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Asıl ve birleşen dosyada davacılar (..., ...) tarafından ayrı ayrı yatırılan 1.169,40 TL istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına, 3-Asıl ve birleşen dosyada davacılar (..., ...) tarafından ayrı ayrı yatırılan 427,60 TL istinaf karar harcının Hazineye irat kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin asıl ve birleşen dosyada davacılar üzerinde bırakılmasına,