İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2024/76 K.2024/560

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

05/01/2022 tarihinde imzalanan sözleşme ile davacının, davalıya ait hastanenin check-up işlemini pazarlaması ve hastaneye hasta yönlendirmesi hususunda tarafların anlaşmaya vardıklarını, sözleşmenin devamı süresinde davalının önce check-up fiyatlarını yükseltme kararı alındığını, davacıya da baskı yaparak davacının payını aşağı çekmeye çalıştığını ve daha az pay almasını istediğini, davacının bunu kabul etmemesi üzerine tek taraflı ve usulsüzce sözleşmeyi feshettiğini, davacının yetiştirdiği personellere iş teklifinde bulunduğunu,

taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmesi ve davalının tutum ve davranışları nedeniyle müvekkilinin maddi-manevi zarara uğradığını beyan ederek, 250.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesini, davacının yoksun kaldığı zararın,

elde edemediği karın ve olaylardan dolayı diğer hastane ile sözleşme yapamadığından dolayı zararının tespiti ile şimdilik maddi olarak fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydı ile 1.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine ayrıca sözleşmede yazılı olan cezai şartın belirlenerek haksız olarak sözleşmeyi fesheden davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkili olmayan mahkemede açıldığını, davalı müvekkili şirketin Kahramanmaraş ilinde faaliyet gösterdiğini ve faaliyet yerinin Kahramanmaraş ili olduğunu, işin görüldüğü yerin de Kahramanmaraş olduğunu, genel yetki kuralınca hem de özel yetki kuralınca davanın Kahramanmaraş mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, davacının sözleşme kapsamında üstlenmiş olduğu yükümlülükleri müvekkilinin zararına olacak şekilde yerine getirmediğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 1 yıl süreli olduğunu, sözleşmenin feshe ilişkin maddesi gereği müvekkilinin sözleşmeyi devam ettirmeyeceğini Kahramanmaraş ...

Noterliği'nin 24/10/2022 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarı ile davacıya bildirdiğini, sözleşmenin feshinin usulüne uygun olarak yapıldığını, davacının uğramış olduğu bir zararın söz konusu olmadığını, davacının manevi tazminat taleplerinin yerinde olmadığını beyan ederek haksız ve yersiz olarak açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; ''Mahkemelerin yetkisi 6100 sayılı HMK'nın 5 ilâ 19 maddeleri (HUMK 9-22 maddeleri) arasında düzenlenmiştir. HMK'nın 6. Maddesine göre genel yetkili mahkeme, davalı gerçek ya da tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. HMK'nın 10. Maddesine göre sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.

6098 sayılı TBK'nın 89. Maddesine (818 sayılı BK 73. maddesi) göre, borcun ifa yeri konusunda aksine bir anlaşma yoksa, para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde; parça borçları sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde; bunların dışındaki bütün borçlar doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde ifa edilir.

Genel yetkili yer mahkemesi davalının yerleşim yeri olan Kahramanmaraş Asliye Ticaret mahkemesi olup, bunun dışında sözleşmeden doğan davalarda HMK 10 gereği ifa yeri de Kahramanmaraştır, sözleşmeden kaynaklı iş bu davada BK 89'un uygulanma ihtimali yoktur. Dava bir miktar paranın ödenmesine ilişkin bir dava değildir.

BK 89 burada uygulanamayacağından, HMK 6 ve 10. Maddeleri gereği yetkili mahkeme Kahramanmaraş olup ve belirtilen yerde dava açılmadığından zorunlu olarak davalı vekilinin yetki itirazının HMK 6. Maddesi gereğince kabulüne karar verilerek...""1-Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE, 2-Kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içerisinde başvuru halinde dosyanın yetkili Kahramanmaraş Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine" dair kurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süre içerisinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan sözleşme ile İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili kılındığını beyan ederek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme.

6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır.Dava, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin haksız olarak feshedildiği iddiası ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Taraflar arasında 05/01/2022 tarihinde sözleşme imzalanmıştır. Sözleşmede davacı" ...", davalı "Karşı Taraf" olarak anılmaktadır. Sözleşmenin "Konu" başlıklı II. maddesi. "Bu sözleşme temel olarak KARŞI TARAF'ın bünyesinde sunuları ve ... ile KARŞI TARAF'ın üzerinde mutabık kaldığı check-up panelinin ... tarafında üçüncü kişilere pazarlanması ile yapılan satıştan sonra KARŞI TARAF'ın bu hizmeti karşılaması ve aradaki ticari işlemleri kapsamaktadır.

Üzerinde mutabık kalınan check-up paneli iş bu sözleşmenin ekinde ayrıca imzalanarak yürürlüğe girer. ... bu satışı ilgili kanunlar çerçevesinde elektronik posta, kapıdan dağıtım, kapıdan satış, internet üzerinden satış, telefonla satış üzerinden yapabilir.","Yetki Ve Delil Sözleşmesi" başlıklı VII.maddesi.

"Taraflar arasında iş bu sözleşmenin uygulanmasından ve yorumlanmasından kaynaklanacak her türlü ihtilafın çözümünde KARŞI TARAF'ın ve ...'nın defter ve belgeleri delil olarak kullanılacaktır. Taraflar arasında doğacak ihtilafların hallinde İstanbul Anadolu Mahkemeleri ve K.Maraş Mahkemeleri İcra Daireleri yetkilidir." şeklindedir. 6100 sayılı HMK'nın 17.maddesinde.

"Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler.

Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, dava, sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır." hükmüne yer verilmiş, HMK'nın 18/2. maddesinde ise yetki sözleşmesinin geçerli olabilmesi için yazılı olarak yapılması, uyuşmazlığın kaynaklandığı hukuki ilişkinin belirli veya belirlenebilir olması, yetkili kılınan mahkeme veya mahkemelerin gösterilmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Somut olayda, taraflar arasında imzalanan sözleşmede İstanbul Anadolu Mahkemelerinin ve K.Maraş Mahkemelerinin yetkili kılındığı, davacı tarafça sözleşmedeki yetki kuralına uygun olarak İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmakla, Mahkemece yetki itirazının HMK'nın 17.maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerekirken, genel yetki kuralları uyarınca değerlendirme yapılarak karar verilmesi hatalıdır.

6100 sayılı HMK'nın 6. maddesinin ilk fıkrasında, genel yetkili mahkemenin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğu belirtilmiştir. Sözleşmeden doğan davalarda yetki, HMK'nın 10.maddede düzenlenmiş ve sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği hükmüne yer verilmiştir.

Ayrıca 6098 sayılı TBK'nın 89. maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu, alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.

Kararda davanın bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olmadığı bu nedenle TBK'nın 89.maddesinin uygulanamayacağı gerekçesine yer verilmiş ise de eldeki davada maddi-manevi tazminat ve cezai şart talep edildiğinden, para alacağının tahsili istemiyle açıldığı sabit olup bu yöndeki mahkeme gerekçesi de yerinde değildir.Açıklanan nedenlerle, dava yetkili mahkemede açıldığından davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile kararın 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.3 maddesi uyarınca kaldırılması karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere. 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun sair istinaf sebepler incelenmeksizin KABULÜ ile İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/19 E. 2023/438 K. sayılı 07/06/2023 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1.a.3 bendi uyarınca KALDIRILMASINA,2-Dairemizin kararı doğrultusunda işlem yapılması için dosyanın mahkemesine İADESİNE,3-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına,

24/04/2024