İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2025/517 K.2026/126

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353 ncü maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Talep eden vekili dilekçesinde; kooperatif tarafından İstanbul ili Sarıyer ilçesi, ... Mah. 174.

Sok. ... ada 51 parselde Dış Kapı ... numaralı imara aykırılık nedeniyle iskanı alınamamış A-B-C-D-E bloklarındaki taşınmazlar için 27.06.2018 tarihinde 3194 sayılı İmar Kanunun Geçici 16. maddesi kapsamında imar barışından yararlanılması için A Blok için ..., B blok için ..., C Blok için ..., D Blok için ..., E Blok için ... nolu başvuruların söz konusu olduğu dönemde tüzel kişiler adına e-devlet sisteminde başvuru yapılması mümkün olmadığından anılan tarihteki başvurunun kooperatif başkanı ...'nin imar barışı düzenlemesinin 1. aşamasının gerektirdiği yasal harçları ödeyerek yapı kayıt belgelerinin alındığını,

yeni yönetim tarafından imar barışı sürecinin 2. aşaması olan kat mülkiyetine geçiş sürecinin başlatıldığını, proje hazırlanması, zemin tespit, yola terk vb.işlemler için kooperatif tarafından kooperatif başkanı ...'nin yetkilendirildiğini, bu aşamada ... tarafından yapılan yapı kayıt belgelerine esas olan beyanın hatalı olduğunun tespit edildiğini, beyan değişikliği vb. düzeltme işlemlerini yapmak üzere 20.05.2022 tarihinde İstanbul Valiliği Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'ne ... tarafından yapılmış yapı kayıt belgelerine ilişkin yetkinin ...'ye devredilmesi için başvuru yapıldığını,

Çevre ve Şehircilik İstanbul İl Müdürlüğü'nün cevabi yazısında yetki devri yapılmasına ilişkin alınmış noter onaylı muvafakatnamenin tam olarak doldurulması veya mahkeme kararı ile yapılabileceğinin bildirildiğini, kooperatifin 30.06.2019 tarihli genel kurulunda kanuna, ana sözleşmeye, iyi niyet kurallarına aykırı fiilleri nedeniyle ...'nin ve diğer yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin azledildiğini, usulsüz işlemleri nedeniyle haklarında çok sayıda kamu davası açıldığını, ...'nin kooperatife yapı kayıt belgesi devri ve beyan değişikliği yapılmasına ilişkin muvafakanameyi vermekten kaçındığını,

bu durumun kooperatif tarafından aleyhine açılan davalar ve diğer uyuşmazlıkların çözümü için koşul olarak öne sürerek imar başarı sürecinin tamamlanması işlemlerine engel olduğunu beyanla, 5 adet yapı kayıt belgesinde ...'nin yetkili olmadığının tespiti ile davacı kooperatif başkanı ...'nin yetkili olduğunun tespitine, işbu kararın İmar Barışı Şube Müdürlüğüne gönderilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, talep konusunun kooperatifin başkanı ...'nin yetkili olduğunun tespitine karar verilmesi ve ilgili müdürlüğe kararın gönderilmesi talebine ilişkin olduğu, ...nin İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğündeki kayıtlarının incelenmesinde; kooperatifin ... sicil numarası ile kayıtlı olduğu, ana sözleşmesinin 09/08/1990 tarihinde tescil olduğu, yönetim kurulunun ve yetkililerinin Başkan ..., Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ..., Yönetim Kurulu Muhasip Üye ... olduğu görülmekle talebin kabulü gerektiği gerekçesiyle İstemin KABULÜ ile,

İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sicil numarasına kayıtlı, ... Başkanının ... kimlik numaralı ... olduğunun TESPİTİNE, Kooperatif Yönetiminin Başkan ..., Üye - ... ve Üye - ... olduğunun TESPİTİNE, Bu kapsamda Yönetim Kurulu Başkanı ve Üyelerinin tek tek İstanbul İli Sarıyer İlçesi ... Mahallesi ...

Ada 51 Parsel için 3194 sayılı İmar Kanununun Geçici 16. Maddesi kapsamında, A-B-C-D ve E Bloklar için 5 adet Yapı kayıt belgesinde kooperatif adına işlem yapma yetkilerinin bulunduğunun TESPİTİNE karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İlgili vekili istinaf dilekçesinde; müvekkilinin e-devleti üzerinden yaptığı şahsi başvuru ile talep konusu İstanbul İli Sarıyer İlçesi ... Mahallesi ...

Ada 51 Parselde yer alan A, B, C, D ve E olarak adlandırılan 5 blok için yapı kayıt belgesini şahsi olarak aldığını, bu yapı kayıt belgelerinin kooperatif adına veya koopetifi temsilen, yönetici sıfatıyla alınmasının kesinlikle söz konusu olmadığını, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tarafından "Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar" düzenlemesinin Yapı Kayıt Belgesi Müracaatı başlıklı 4. maddesi 2. fıkrasına göre yapı kayıt belgesi için yapı maliklerinden herhangi birisi veya vekili tarafından yapılabileceğini, müvekkilinin kendi şahsi e-devleti üzerinden dava konusu İstanbul İli Sarıyer İlçesi ...

Mahallesi ... Ada 51 Parselde yer alan B Blok 47 no'lu dairenin maliki olarak yapı kayıt belgesi müracaatında bulunduğunu, o tarihte tesadüfen kooperatifte yönetici ise de yapı kayıt müracaatının tümüyle şahsına ait daire üzerinden olduğunu, kooperatif adına olmadığını, yapı kayıt belgesine konu İstanbul İli Sarıyer İlçesi ... Mahallesi ...

Ada 51 Parsel üzerinde A, B, C, D ve E Bloklar ve bu bloklarda toplam 247 adet bağımsız bölüm mevcut olduğunu, 82 üyeli kooperatifin ise bu bloklarda ve dairelerden sadece 14 tanesinin maliki olduğunu, bloklardaki dairelerin maliklerinin 2/3'den fazlası kooperatifin üyesi dahi olmadığını, Mahkemece bloklarda kimlerin malik olduğunu araştırmadığını, tüzel kişiler adına yapı kayıt belgesi başvurusu yapılması ve alınması zaten hukuken mümkün olmadığını, yetki sahibi müvekkilinin hasım gösterilmeden dava açılması ve hüküm kurulması usulsüz olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

Talep, çekişmesiz yargı işleri kapsamında tespit istemine ilişkindir.

Talep eden kooperatif vekili imar barışı düzenlemesinden yararlanmak için kooperatif önceki başkanı ...'nin şahsi e-devleti üyeliği üzerinden yapılan başvurudaki yapı kayıt belgelerine esas olan beyanın hatalı olduğunun sonradan tespit edilmesi ve kooperatif yönetim kurulunun değişmesi nedeniyle yapılan başvuruya istinaden Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İstanbul İl Müdürlüğü'nün 23.05.2022 tarihli başvuru sahibinin devir dilekçesi veya mahkeme kararı gerekli olduğuna dair cevabi yazısı nedeniyle İlk Derece Mahkemesinden bu konuda tespit talebinde bulunmuş olup,

talebin kabulü ile ticari sicil kayıtlarına göre kooperatif yönetim kurulu üyelerinin ve yapı kayıt belgesinde kooperatif adına işlem yapma yetkilerinin bulunduğuna dair verilen karara karşı, ilgili ... tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.6100 Sayılı HMK'nın çekişmesiz yargı kısmında yer alan kararlara karşı başvuru yolları başlıklı 387. maddesi:"Çekişmesiz yargı işlerinde verilen kararlara karşı hukuki yararı bulunan ilgililer, özel kanuni düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, kararın öğrenilmesinden itibaren iki hafta içinde, bu Kanun hükümleri dairesinde istinaf yoluna başvurabilirler." şeklindedir.Somut talepte,

...'nin e-devlet hesabından yapılan imar barışına ilişkin başvurudan bahsedilerek tespit talebinde bulunulması nedeniyle ...'nin hak ve menfaatlerini etkileyebilecek bir durum bulunup bulunmadığı yönünden ...'nin ilgili olarak istinaf başvurusu yapmasında yukarı yer verilen HMK'nın 387. maddesi kapsamında hukuki yararının bulunduğu anlaşılmakla istinaf başvurusunun esas yönünden değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin (Kapatılan) 13.02.2014 tarih ve 2014/359 E., 2014/1696 K. sayılı ilamı:"...Kanunda çekişmesiz yargı işlerinin neler olduğu düzenlenmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 382/1 maddesinde "Çekişmesiz yargı, hukukun, mahkemelerce, aşağıdaki üç ölçütten birine veya birkaçına göre bu yargıya giren işlere uygulanmasıdır..." hükmü ile "ilgililer arasında uyuşmazlık olmayan haller, ilgililerin ileri sürebileceği herhangi bir hakkın bulunmadığı haller ve hakimin re’sen harekete geçtiği haller ... " olmak üzere çekişmesiz yargının genel çerçevesi belirlenerek, mümkün olduğunca çekişmesiz yargı işleri sayılarak belirtilmiştir.

Ancak bu sayma sınırlı olmadığından yasa maddesinde sayılmayan fakat çekişmesiz yargı ölçütlerini taşıyan diğer işlerin de çekişmesiz yargı işi olarak kabulü gerekir.

Yani, 382. maddede sayılmamakla beraber çekişmesiz yargının ölçütlerinden birini veya birkaçını taşıyan bir iş de çekişmesiz yargı işi olarak değerlendirilmelidir..."şeklindedir.Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İstanbul İl Müdürlüğü'nün 23.05.2022 tarihli yazısı:"İlgi dilekçe ile İstanbul İli Sarıyer İlçesi ... Mahallesi ...

Ada S1 Parsel için 3194 sayılı İmar Kanununun Geçici 16. Maddesi kapsamında ... târafindan alınmış olan Yapı Kayıt Belgelerinin beyan değişikliğinin ... tarafından yapılmâması nedeni ile beyan değişikliği yapmak için iznin tarafınıza verilmesi istenilmektedir.Bu kapsamda İstanbul İli Sarıyer İlçesi ... Mâhallesi ...

Ada 51 Parsel için 3194 sayılı İmar Kanununun Geçici 16. Maddesi kapsamında ... tarafından alınmış olan Yapı Kayıt Belgelerinin beyan değişikliği izni sadece Yapı Kayıt Belgesine kendi e-devlet sisteminden başvuru yapan kişi tarafından, Müdürliğümüze ilgili bilgi ve belgeler ile başvurulması halinde verilebilmektedir.

Yapı Kayıt Belgesi devir işlemleri hak sahibi hissedarlardan bir tanesine devir yapılabilmesi içn ekte yer alan devir dilekçesi ve eklerinin (Yapı kayıt belges sbaşvuru sahibinden, ayrıca yapı kayıt belgesi başvurusu vekâleten yapılmışsa başvuru sahibinin müvekkilinden de Yapı Kayıt Belgesi devri yapılmasına ilişkin alınmış olan Noter Onaylı Muvafakatname) tam olarak doldurulması veya Mahkeme kararı ile yapılabilmektedir." şeklindedir.Somut talepte, Çevre,

Şehircilik ve İklim Değişikliği İstanbul İl Müdürlüğü'nün 23.05.2022 tarihli yazısı uyarınca ilgili kurum nezdinde işlem yapamayan ...Yapı Kooperatifi'nin mahkemeye başvurarak tespit talebinde bulunmasında hukuki yarar bulunmaktadır. İlgili ... istinaf başvuru dilekçesinde İstanbul İli Sarıyer İlçesi ... Mahallesi ... Ada 51 Parselde yer alan B Blok 47 no'lu dairenin maliki olmasına rağmen İstanbul İli Sarıyer İlçesi ... Mahallesi ...

Ada 51 Parsel üzerinde A, B, C, D ve E Bloklar yönünden şahsen yapı kayıt belgesi müracaatı yaptığını bildirmiştir. İlgilinin ...Yapı Kooperatifi'nin yönetim kurulu başkanı olduğu dönemdeki şahsen başvurusu yaptığına dair herhangi bir belge veya kayıt sunmadığı anlaşılmıştır. Talep dilekçesinin ekinde sunulan yapı kayıt belgelerinde ayrı ayrı beş blok yönünden yapı kayıt belgesi verilmiştir.

Tespit talep eden ilgilinin de üyesi olduğu ...Yapı Kooperatifi'nin sunulan 30.06.2018 ve 29.05.2022 tarihli genel kurul toplantı tutanaklarında imar barışı başvuru süreci görüşülerek bu konuda üyelere bilgi verilmiş, 29.05.2022 tarihli ilgilinin de katıldığı genel kurul toplantısında her bir blok için belirli miktarlarda imar barışı harcı tahsis edilmesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi tarafından " ...Bu kapsamda Yönetim Kurulu Başkanı ve Üyelerinin tek tek İstanbul İli Sarıyer İlçesi ... Mahallesi ... Ada 51 Parsel için 3194 sayılı İmar Kanununun Geçici 16. Maddesi kapsamında, A-B-C-D ve E Bloklar için 5 adet Yapı kayıt belgesinde kooperatif adına işlem yapma yetkilerinin bulunduğunun TESPİTİNE," yönelik verilen karar imar barışı başvurusuna yönelik talepte bulunan ...Yapı Kooperatifi'nin yetkisi bulunduğuna yönelik olarak,

ilgili idarenin idari işlem yetkisinin kısıtlayacak veya yetki gaspı niteliğinde olmayıp kooperatif tarafından işlem yapabilecek kişilerin tanımlanmasına yönelik tespit hükmünü içermekte olup başvuru koşullarının ilgili mevzuat çerçesinde bulunup bulunmadığının ilgili idarece idari işlemin unsurları kapsamında araştırılarak değerlendirilmesi ve idari işlemin tesis edilmesi gerektiğinden istinaf dilekçesindeki bloklarda kimlerin malik olduğunu araştırması gerektiğine yönelik istinaf sebebi yerinde olmayıp,

bu konuda herhangi bir araştırma ve incelemenin İlk Derece Mahkemesince yapılmamasında herhangi bir isabetsizlik bulunmamaktadır.Açıklanan sebeplerle; incelenen mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, ilgili ... vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-İlgili ... vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1.b.l bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-İlgili tarafından yatırılan 1.683,10 TL istinaf başvurma harcının Hazineye irat kaydına,

3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince ilgiliden alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcının ilgili tarafından yatırılan 615,40 TL 'nin mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın ilgiliden tahsili ile Hazineye irat kaydına,

4-İstinaf yargılama giderlerinin ilgili üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,