İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2026/111 K.2026/416

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353 ncü maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA:Konkordato talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; Davacının ödeme güçlüğüne düştüğünden bahisle, İİK 285 vd. maddeleri gereği davacı hakkında alacaklarıyla konkordato akdetmesini sağlamak amacı ile konkordato mühleti verilmesini ve konkordatonun tasdikini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince "İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... ticaret sicil numarası ile işlem gören ... Şirketi ve ... T.C.

Kimlik Numaralı ...'ın mahkememizin 2025/195 esas sırasında 12.03.2025 tarihinde dava açtığı, 2025/195 esas sayılı davada konkordato talep eden şirketin kesin mühlet talebinin kabulü ile 17.08.2025 tarihinden itibaren 1 yıl süre ile kesin mühlet verildiği, ...'ın davasının ise tefrik edilerek mahkememizin 2025/548 esas sırasına kayıt edildiği, adı geçenin bu şirketin ortağı olduğu ve şirketin tüm banka borçlarına aynı zamanda müteselsil kefil olduğu, konkordato talep eden ...'ın şahsi borçlarının sınırlı olduğu, konkordato teklifinin esasında bu şirketin borçlarına kefil olmasından kaynaklandığı,

kefâleti dışındaki şahsî borçlarını karşılamaya yeterli mal varlıklarının olmadığı görülmüştür. Kefil, mahkemeye sunacağı konkordato ön projesinde kefalet borcunu hangi oranda veya vadede ödeyeceğini, ödemelerin yapılması için mevcut mallarını satıp satmayacağını, kefalet borcu ödemesini yapabilmek için gerekli mâli kaynağı nasıl sağlayacağını açıkça belirtmelidir (Yeni Konkordato Hukuku, Editör Selçuk Öztek, 2. Baskı sh.

148).Somut olayda konkordato talep eden ...'ın ortağı olduğu şirketten bağımsız bir konkordato projesinin bulunmadığı, projelerinin kendine özgü, gerçekçi konkordato tedbiri ve hedefi içermediği, ortağı olduğu borçlu şirketin projesi üzerine temellendirildiği ve ilişkilendirildiğinden yasanın aradığı şartları sağlamadığı,

öte yandan salt alacaklıların icra takibine maruz kalmamak için konkordato talep edilmesinin de konkordato müessesesinin amacına uygun düşmeyeceği anlaşılmakla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 2019/3868-2020/361 E.K. sayılı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesinin 2021/1435-1022 E.K. sayılı emsal kararları da nazara alınmak sureti ile konkordato talep eden ...'ın konkordato ve kesin mühlet talebinin yasal koşulları oluşmadığından reddine" dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Konkordato talep eden vekili tarafından süresinde sunulan istinaf dilekçesinde; mahkemenin aynı dosya ile açılmış olan şirket (... A.Ş. – ...) ve ortağı/müteselsil kefil ... tarafından birlikte açılan konkordato davasını tefrik ettiğini, şirket yönünden kesin mühlet verirken, ... yönünden ayrı bir “bağımsız proje” bulunmadığı, teklifin şirket projesine dayandığı gerekçesiyle talebin reddediliğini, şirket–kefil ilişkisi gözardı edilerek yanılgılı hukuki değerlendirme yapıldığını, davacının somut ve gerçekçi kaynak taahhütlerinin gözden kaçırıldığını, davacı hakkındaki tedbirlerin kaldırılmasınında telafisi güç zarar doğuracağını belirterek, kararın kaldırılmasını ve konkordato taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

HMK'nin 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde.

Talep, İİK'nın 285. vd. maddeleri uyarınca geçici ve kesin mühlet kararları verilmesi ve konkordato projesinin tasdiki istemine ilişkindir.Konkordato, tacir yahut gerçek veya tüzel kişi bir borçlunun, borçlarını ödeme şekliyle ilgili yaptığı teklifin, kanunda öngörülen çoğunlukla alacaklılar tarafından kabul edilmesi ve yetkili mahkeme tarafından tasdik edilmesi sonucunda, borçlunun tüm adi borçlarını ödeyebileceği koşullar göz önüne alınarak, kararlaştırılan sürede ve/veya miktarda ödemesini mümkün kılan bir hukuki müessesedir.

İİK'nın 285/3 fıkrası uyarınca konkordato talebinde iflasa tabi olan borçlu için İİK 154. maddesinin birinci veya ikinci fıkradaki yazılı yerlerdeki asliye ticaret mahkemesi, iflasa tabi olmayan borçlu için yerleşim yerindeki (Sarıyer/İstanbul) asliye ticaret mahkemesi yetkilidir. Somut olayda dava görevli ve yetkili mahkemece açılmıştır.

HMK'nın 74 maddesi, 114/1.f bendi ve TBK'nın 504/3 bendi uyarınca müvekkili adına dava açıp konkordato teklifinde bulunan vekilin, vekaletnamesinde özel olarak yetkilendirilmiş olması zorunludur.

Sunulan vekaletname ile talep eden vekilinin yasal düzenlemelere uygun olarak konkordato yönünden özel olarak yetkilendirildiği anlaşılmıştır.Yargılamanın yapıldığı mahkemenin 2025/195 E. sayılı dava dosyasında 17/03/2025 tarihli ara karar ile İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... sicil nosunda kayıtlı olan konkordato talep eden ... Şirketi ve ... T.C.

Kimlik Numaralı ... hakkında 17/03/2025 günü saat 09:35 tarihi itibariyle 3 aylık geçici mühlet kararı verilmiş, verilen mühlet süresi 17/06/2025 tarihinden itibaren 2 ay süre ile uzatılmış ve davacı ... yönünden açılan dava mahkemenin 2025/548 E. sırasına kaydı yapılmıştır.Davacı yönünden sunulan ön raporda; şirketin ortağı ve bankalardan kullanılan kredi borçlarına kefil olduğu,

şahsi borç tutarının 6.729.000,00 TL olup, şirketin ödeme gücünü yitirmesi ve borçların vadesinde sebebiyle kredi veren bankalara verdiği kefalet ve şahsi borçlardan dolayı sorumluluğunun ödenmesi gereken muaccel borca dönüştüğü, şirketten aylık 150.000 TL huzur hakkı aldığı, huzur hakkının daha sonraki dönemde %20 oranında artması ile oluşacak nakit girişin davacının şahsi borcunu %25 faiz ile ödeyebileceğini gösterdiği belirtilmiştir.

Sunulan revize projede; davacının şahsi gelirini oluşturan pahalı markalardan oluşan eşyaları ( kol saati, tanbanca, bilgisayar, tablet, takı, çanta , ayakkabı gibi) , dava dışı ... adına olan ve davacı ... adına geçeceği belirtilen Antalya/Korkuteli'nde 13 taşınmaz olduğu, konkordatonun tasdik edildiği ayı takip eden aydan başlamak üzere %25 faiz ile 3 er aylık eşit taksitler halinde ödemenin teklif edildiği belirtilmiştir.07/07/2025 tarihli komiser heyet raporunda; kendisinin doğrudan bankalara 7.729.000,00 TL, kefaletten dolayı 82.450.424,21 TL olmak üzere toplam 90.179.424,21 TL borcu bulunduğu,

% 25 faiz ile projenin mahkeme tarafından tasdik edildiği tarihten başlamak üzere 36 ay vade ile %25 faizli olarak ödenmesinin teklif edildiği, değeri yaklaşık olarak 46.521.734,00 TL olarak ifade edilen kıymetli özel nitelikli şahsi eşyalar (kol saati, takı, çanta, ayakkabı bilgisayar, telefon gibi) bulunduğu, değerinin tam olarak tespiti için bilirkişi incelemesine ihtiyaç olduğu, davacının babasına ait Antalya /Korkutelinde 13 adet taşınmaz ve anne ...'a air Kars/Akyazı'nde 7 taşınmaz bulunduğu, kesin mühlet alınması halinde bu taşınmazları davacıya devredeceklerine dair yazılı taahhüt sunulduğu,

revize proje ekinde değerleme raporu sunulmadığı, toplam 90.179.424,21 TL borcu bulunduğu, bilirkişi değerlemesi yapılması ve anne-babasının söz konusu taşınmazları gerektiğinde tasarruf yetkisini muteber bir belge ile belgelemeleri halinde borçları ödeyebilecek durumda olduğundan 1 yıllık kesin mühlet kararı verilmesinin uygun olacağı görüşünde bulunulmuştur.

Mahkeme tarafından yapılan yargılama sonunda, davacı gerçek kişi yönünden geçici mühlet kararının kaldırılmasına , tasdik talebinin reddine dair hüküm verilmiş olup, davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.Sunulan istinaf sebeplerinin incelenmesi:İstinaf yoluna başvuran davacının istinaf başvurusunun süresinde ve istinaf hakkı olup /olmadığına ilişkin inceleme;12.03.2024 tarih ve 32487 sayılı Resmi Gazetede, 02.03.2024 kabul tarihli ve ... no lu Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 37. maddesi'nde 2004 sayılı Kanunun,

308/a maddesinde birinci fıkrasında yer alan ''on gün ''ibaresinin ''iki hafta '' şeklinde değiştirildiği belirtilmiştir. Anılan düzenleme uyarınca davacının yasal sürede istinaf yasa yoluna başvurup/başvurmadığı konusu incelendiğinde, mahkeme kararının davacı vekiline 17/08/2025 tarihinde tebliğ edildiği ve davacı vekili tarafından 02/09/2025 tarihinde yani yasal süresinde istinaf yasa yoluna başvurduğu tespit edilmiştir.

Esasa Dair İnceleme:Konkordato, borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlunun, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için başvurabileceği kendine özgü bir cebri icra kurumudur.

Konkordatoda amaç, elinde olmayan nedenlerle işleri iyi gitmeyen, mali durumu bozulmuş olan ve borçlarını ödeyip faaliyetlerini devam ettirmek isteyen dürüst borçluyu koruyarak mali durumunun iyileşmesini sağlamak ve alacaklıların, borçlunun muhtemel bir iflasına nazaran, daha fazla ölçüde alacaklarına kavuşma olanağı yaratmaktır. Konkordato ile alacaklılar, alacaklarının bir kısmından vazgeçerler ve/veya borçluya, ödeme konusunda belirli bir vade tanırlar.

Borçlunun borcun belli bir yüzdesini ödemeyi taahhüt ettiği ve alacaklıların da kalan alacaklarından vazgeçtiği durumda tenzilat konkordatosu söz konusu olur. İçinde bulunduğu mali koşullara göre borçluya borçlarını belirli bir oran ve/veya vadeyle ödeme imkanı verilmesi hem borçlu bakımından ve hem de alacaklılar bakımından olumlu sonuçlar doğurur.

Aksi halde bu durumdaki borçlunun iflas etmesi, faaliyetlerinin tümüyle sona ermesine ve alacaklıların alacaklarını büyük oranda tahsil edememelerine neden olacaktır (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 05/10//2023, 2023/3061 E., 2023/3144 K.)Konkordatonun amacı, borçluyu borçlarından ve eğer iflas şartlarını taşıyorsa muhtemel bir iflastan kurtarmak, alacaklıların da belirli bir vadede ve/veya indirimle alacaklarını tahsil etmelerini sağlamaktır.

Bu yapılırken özellikle alacaklıların sürece dahil edilmesi, alacaklıların, komiserin ve mahkemenin katılımı ile nihai projenin oluşturulması ve konkordatonun başarıya ulaşması için iş birliğine gidilmesi gerekir. Projenin başarıya ulaşıp ulaşmayacağı ve kayıtlarla uygun olup olmadığının değerlendirilebilmesi yönünden, borçlunun faaliyetine devam edebilmesi ve alacaklılara ödemelerini yapabilmesi için mali kaynağın nasıl sağlanacağı net bir şekilde açıklanmalıdır.

Borçlunun faaliyetine devam edebilmesi ve ödemelerini yapabilmesi ile konkordato amacına ulaşacaktır.İİK 287.maddesinde, borçlunun iyileşmesi ve konkordatonun tasdiki ihtimalinin "konkordatonun başarı şansı" kavramı altında ifade edilmiştir. İİK 289. maddesinde, konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğunun anlaşılması halinde borçluya 1 yıllık kesin mühlet verileceği düzenlenmiştir.

Başarı olasılığı kavramından anlaşılan husus, konkordato projesinin gerçekleşme olasılığına sahip olmasıdır. Bu sonuca, borçlunun durumu, malvarlığı gelirleri ve taahhütlerini yerine getirmesine engel olan nedenler gözetilerek, objektif verilere göre konkordato başarı olasılığı yargıç tarafından belirlenecektir (Konkordato ve Yeniden Yapılanma Hukuku - Av. Sümer Altay, sayfa 112, 1.Cilt).

Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere, sunulan projenin gerçekçi , uygulanabilir olması yanında ayrıca başarıya ulaşmasının temenniden ibaret olmaması yani somut verilerin ortaya konması gerekir.

Somut davada, sunulan revize projede değeri yaklaşık olarak 46.521.734,00 TL olarak ifade edilen kıymetli özel nitelikli şahsi eşyalar ile davacının anne-babası adına kayıtlı olan taşınmazların satışı halinde konkordatoya tabi borcun karşılanacağı ve anılan taşınmazların kesin mühlet kararı verilmesi halinde satılacağına dair yazılı taahhüt sunulduğu belirtilmiş ise de, dosyaya yansıyan somut adımların ( davacının konkordatoya tabi borcu için satılacağına ilişkin resmi bir belge, taşınmazların /davacıya ait kıymetli şahsi eşyaların satışı için hazırlık yapıldığına dair ilan,

satışa dair üçüncü kişilerle yapılan protokol (anlaşma) gibi ) dosyaya yansımadığı anlaşılmaktadır. Ayrıca sunulan revize proje ekinde herhangi bir değerleme raporu bulunmadığı da anlaşılmaktadır. Açıklanan gerekçeler uyarınca, ilk derece mahkemesi tarafından tasdik talebinin reddine dair verilen kararın yerinde olduğuna karar vermek gerekmiştir.

6100 sayılı HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1,b.1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1.b.l bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,

3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcından, davacı tarafından yatırılan 615,40 TL'nin mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

4-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davacıya ilk derece mahkemesince iadesine,

6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,