İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 46. Hukuk Dairesi E.2021/574 K.2024/197

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen davanın yapılan yargılaması neticesinde verilen karara ilişkin davalıların süresi içerisinde istinaf edilmesi üzerine, istinaf dilekçesinin esasa kaydı sonrası dosya içerisindeki bütün belge, bilgi ve kağıtlar okundu.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı;davalı ....AŞ'nin satıcısı, diğer davalı ...AŞ'nin üretici / ithalatçı ve garanti belgesi sorumlusu olduğu 89 adet iç ortam kamerasının ve 2 adet dış ortam kamerasının 04/08/2016 tarihinde satın alındığını, iç ortam kameralarından 37 adetinin, dış ortam kameralarından 1 adetinin yasal garanti süresi dolmadan arızalanarak çalışamaz hale geldiğini, davalıların arızanın çözümünde sorumluluk üstlenmediklerini beyan ederek arızalı ürünlerin bedeli 12.989 USD nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ....

AŞ; söz konusu ayıplama ilişkin hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, taleplerinin zamanaşımına uğradığını ve davacının ileri sürdüğü tüm taleplerin üretici ithalatçı firma olan diğer davalı ... ye yöneltilmesi gerektiğini, garanti belgesinden açıkça anlaşılacağı üzere ayıp türüne ilişkin sorumluluğun diğer davalı ... ye ait olduğu, müvekkil şirketin sınırlı imkanlar ile davacının sorunu çözmek için çaba sarf ettiği ancak yedek parça sağlama sorumluluğu ve imkanı yalnızca ... elinde olduğunu ve istenilen bedelin malın gerçek değeri ile uyuşmadığı beyanıyla; davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Tic. A,Ş ; davacının herhangi bir ayıp, arıza veya zarar bildirimine ilişkin daha önce bir bildirimde bulunmadığı, davacı ile aralarında hiçbir hukuki veya ticari ilişki olmayıp, pasif husumet ehliyeti bulunmadığı, ayıplı olduğu iddia edilen ürünlere dair yegane sorumlunun diğer davalı konumundaki ... olduğu beyanıyla; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince, dosyaya kazandırılan bilirkişi raporu ile, davaya konu ürünlerin garanti süresi içinde arızalanıp halen çalışmaz vaziyete olduğu, işletim sisteminin çökmesi şeklindeki arızanın gizli ayıp niteliğinde olup, ana kart değişimi ile giderilmesinin mümkün olduğu tespitleri ve ayıba karşı tekeffül hükümleri uyarınca davalıların zarardan sorumlu oldukları...gerekçesiyle. "Davanın KABULÜ İLE.

Seri numaraları Gerekçeli Kararda belirtilecek olan Ayıplı 37 adet ... MARKA -MODEL iç ortam kamerası ile 1 adet ... kameranın İADESİ KAYDI İLE 12.989,00 USD'nin 30/07/2018 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasanın 4/a maddesi uyarınca, kamu bankalarının, 1 yıl süre ile USD mevduatına açtığı en yüksek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir. Davalı ....

AŞ istinaf dilekçesinde özetle; diğer davalı şirket ile aralarındaki distrbütörlük ilişkisinin feshedilmesi sebebiyle parça temini mümkün olmayan şirketin zarardan sorumlu tutulamayacağı, parça temin yükümlülüğünün diğer davalı şirket üzerinde olduğu ve yalnızca ana kart arızası bulunduğundan ana kart bedelinin tespiti ile bu parça üzerinden davanın kabulü gerekirken tüm ürün bedelinin tahsiline karar verilmesinin hatalı olduğu beyanıyla; ilk derece mahkeme kararının ortadan kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Tic. A,Ş istinaf dilekçesinde özetle; pasif husumet bulunmadığı iddiasını yenileyerek istemin hak düşürücü süre ile zamanaşımı süreleri geçildiğinden reddi gerektiği beyanıyla; ilk derece mahkeme kararının ortadan kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İstinaf Sebeplerinin Değerlendirilmesi ve Gerekçe. Dava, tacirler arası satıma konu kameranın ayıplı olduğu iddiasına dayalı bedel iadesi istemine ilişkindir.(TBK md 219-227/1)6102 sayılı TTK'nun 23/1-c maddesi gereğince; malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmelidir.

Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içerisinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda 6098 sayılı TBK'nun 223/2. maddesi uygulanır.

TBK’nın 223. maddesine göre; alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz.

Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.

TBK'nın 227. maddesinde ise satılanın ayıplı olması halinde alıcının seçimlik hakları; "satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, imkan varsa satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme" olarak belirlenmiştir.

Somut olayda; dava konusu ürünlerin 04/08/2016 tarihinde davalı ....AŞ tarafından davacıya satışının yapıldığı, iki yıllık garanti süresi içeren belgenin diğer davalı ....AŞ tarafından imzalandığı, garanti süresi içerisinde ürünlerde meydana gelen arızanın 09/05/2018 tarihinde satıcıya, satıcının sorumluluğu üstlenmemesi sebebiyle 08/06/2018 tarihinde diğer davalıya ihtar edilerek sorunun çözülmesinin istendiği,

her iki davalınında sorunu üstlenmemesi sebebiyle süresinde yapılan ayıp ve seçimlik hakların kullanılacağı ihtarı sonrası ürün tesliminden itibaren başlayan iki yıllık zamanaşımı süresi dolmadan 30/07/2018 tarihinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır. Hükme esas alınan Elektronik Yüksek Mühendisi Dr Öğr.

Üy. ... ve bağımsız denetçi S.M.M.M ... imzalı bilirkişi raporlarında, tespit tarihi itibariyle 69 ürünün arızalı ve çalışmaz vaziyette olduğu, ana kartların arızalanması şeklinde ayıbın garanti süresi dolmadan yaklaşık 18 aylık bir süre içerisinde vuku bulduğu, bu durumun kullanıcı tarafından anında tespiti mümkün olmayan, basit bir muayeneyle anlaşılamayan gizli ayıp niteliğinde olduğu,

sorunun ana kart değişimi ile çözülebileceği şeklindeki tespitler karşısında, davalıların yapılan ihtar ve görüşmelere karşın ellerinde yedek parça bulunmadığı ve ayıbı gidermekle sorumlu olmadıkları şeklindeki cevapları gözetildiğinde ana kart değişimi ile sorunun çözümünün mümkün olmadığı o halde davacının davalı ... AŞ yönünden akdi ilişkiden kaynaklı ayıba karşı tekeffül hükümlerince, davalı ...

AŞ yönünden satış sonrası garanti sorumluluğu kapsamında, TBK 227/1 maddesinde düzenlenen bedel iadesi istemi seçimlik hakkını kullanma şartlarının oluştuğu, iadesi istenilen bedelin fatura, ticari defter ve kayıtlar ile uyumlu ve kadri maruf olduğu ve davanın kabulü kararında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla; istinaf istemiyle sınırlı inceleme neticesinde davalıların istinaf talebinin dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve 6100 sayılı HMK 355. maddedeki, kamu düzenine aykırılık halleri resen gözetilmek üzere istinaf incelemesinin, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı kuralına uygun biçimde yapılan inceleme neticesinde;

özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre istinaf talebinin HMK/353.1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerektiği kanaatine varılmakla, oy birliği ile aşağıdaki hükmün kurulması cihetine gidilmiştir.

HÜKÜ M