İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 49. Hukuk Dairesi E.2022/3048 K.2022/2083

Talebi İle Ticari Alım Satımdan Kaynaklanan Alacak Tahsili

KARAR TARİHİ: 19/10/2022

Dairemizde bulunan istinaf başvurusunun yapılan açık incelemesi sonunda,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ DÜŞÜNÜLDÜ; İstinaf isteminde usul işlemleri tamam olduğundan, ilk derece mahkemesinin dosyasındaki bütün belgeler ve dosya hakkındaki dairemiz üyesince düzenlenen rapor incelendi, istinaf başvuru dilekçesinin ve davanın esası istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan ön inceleme ve asıl incelemede dosyada dairemizce karar verilmesi için eksiklik bulunmadığı anlaşıldı.

İstinaf sebepleri: Davalı, 27.06.2022 tarihinde süresinde sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde; davacı tarafın haksız olarak ödediğini iddia ettiği meblağların doğrudan kira bedeline ilişkin olmadığı, elektrik güvenlik bakım gibi borçlara ilişkin olduğu, ödemelerin faturaya dayalı olduğu, Ticaret mahkemesinin görevli olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Yasal dayanak: Hukuk Muhakemeleri Kanunu;190, 191. maddeleri, Türk Medeni Kanunu 6, 688, 689, 690, 691, 694. maddeleri, Türk Borçlar Kanunu 117, 118, 120, 299, 316, 334, 335. maddeleri, maddeleri, İcra İflas Kanunu 67. ve 194. maddeleri, Yargılama konusu olayda: Davacının, 01.07.2012 tarihinden bu yana davalının maliki olduğu taşınmazda kiracı olduğunu, bahsi geçen adreste bir yönetim olmadığı gibi adreste bulunan taşınmazın davalının tekelinde olduğunu, davalının kiracılarından fatura karşılığında güvenlik, bahçe bakım bedeli, elektrik, jenaratör bakım ve yakıt bedeli, trafo bakım bedeli gibi bedellerde tahsil ettiğini,

davalı tarafça güvenlik bedeline uygulanan artış oranının ne şekilde yapıldığının tespit edilememekte olup güvenlik için kesilen faturalar arasında bir önceki seneye göre fahiş farklar bulunduğunu, her ay düzenlenen elektrik faturalarına ana faturaya yansıyan birim fiyatlardan yaklaşık %5-6 oranında daha fazla bedel yansıtılmakta olup bu bedellerin müvekkilinden talep edildiğini, trafo ve jeneratör bakım bedeli vesair adı altında bakım, onarım, yenileme, parça bedelleri için yasal düzenlemelere aykırı haksız olarak fatura düzenlendiğini,

her sene sigorta bedeli adı altında dayanağı ve açıklaması olmayan bedellerin fatura karşılığında tahsil edildiğini, bir kısım faturalara itiraz edildiğini, ayrıca davalı şirket ile aralarında ticari alım satım ilişkisi de bulunduğunu, davalının davacı şirketten satın ve teslim aldığı ürünlerin bedellerini ödemediğini belirterek,

davalı tarafın davacı şirketten almış olduğu ürünlerden kaynaklanan ve haksız gerekçelerle ödemesini yapmadığı alacaklarının faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, davacıdan jenaratör ve trafo bakım, onarım, yenileme, parça vesair adı altında tahsil edilen bedellerin faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, güvenlik bedeli olarak her yıl uygulanan fahiş farkların tespiti ile fazla alınan bedelin faizi ile birlikte davalıdan tahsili, elektrik faturalarının birim fiyatına her ay yansıtılan %5-6 oranındaki fazla bedelin tespiti ile fazla tahsil edilen bedelin faiz ile birlikte davalıdan tahsili, her yıl alınan sigorta bedelinin,

yapılan sigortanın davacının bulunduğu bölümü kapsaması durumunda davacı şirketin payına düşen kısmının hesaplanarak fazla tahsil edilen bedelin faizi ile birlikte davalıdan tahsili, ayrıca davacı tarafından ihtirazi kayıtla ödenen, itiraz ve iade edilen veya ide faturası kesilen faturalar ile davalı şirket kayıtlarında yer almasına rağmen davacıya ve teslim edilmeyen faturalardan dolayı davacının borçlu olup olmadığının tespiti ve varsa fazla ödemelerin davalıdan tahsilini talep ettiği, Davalının cevap dilekçesinde, davaya konu faturaların kira sözleşmesindeki düzenlemelere istinaden tanzim edildiğini,

davacı şirketten satın alınan ürünlere ilişkin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, satın alınan ürünlerin bedelinin davacının ödemediği fatura borçlarına mahsup edildiğini belirterek davanın reddini savunduğu, Mahkemece uyuşmazlığın kira ilişkisinden kaynaklandığından bahisle Sulh Hukuk Mahkemesine görevsizlik kararı verildiği,

HMK 4/a maddesi gereğince "kiralanan taşınmazların İcra İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrı konulmak üzere kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davalar Sulh Hukuk Mahkemesinde" görüleceğinin düzenlendiği,

Somut olayda, uyuşmazlığın taraflar arasında imzalanan kira sözleşmesi uyarınca fazladan tahsil edilen jenaratör ve trafo bakım, onarım, yenileme, parça bedeli, elektrik bedeli, sigorta bedelinin davalıdan tahsili, davacı tarafından ihtirazi kayıtla ödenen, itiraz ve iade edilen veya ide faturası kesilen faturalar ile davalı şirket kayıtlarında yer almasına rağmen davacıya ve teslim edilmeyen faturalardan dolayı davacının borçlu olup olmadığının tespiti talebi ve davacı şirketten satın alınan ürünlerinin bedellerinin davalıdan tahsili taleplerine ilişkin olduğu,

taraflar arasındaki sözleşmenin kira, ticari alım satım ve hizmet ilişkisini içerir karma nitelikte sözleşme niteliğinde olduğu, dava konusu faturalara ilişkin alacağın kira ilişkisi mi, ticari alım-satım ilişkisi mi yoksa hizmet ilişkisinden mi kaynaklandığı hususu tespit edilerek/değerlendirilerek Mahkemenin görevli olmadığı talepler hakkında tefrik kararı verilerek görevli Mahkemeye/Mahkemelere görevsizlik kararı verilmesi, Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu hususlar yönünden ise yargılamaya devam edilmesi gerektiği halde, taleplerin tamamı hakkında görevsizlik kararı verilmesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Dairemiz ilk derece mahkemesi kararını hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk bakımından incelemeye tabi tutarak tespit edilen yargılama hatalarını bizzat düzeltmek amacıyla yapılan inceleme sonunda; duruşma yapılmasına gerek olmadığı, Taraflar arasındaki sözleşmenin kira, ticari alım satım ve hizmet ilişkisini içerir karma nitelikte sözleşme niteliğinde olduğu,

dava konusu faturalara ilişkin alacağın kira ilişkisi mi, ticari alım-satım ilişkisi mi, yoksa hizmet ilişkisinden mi kaynaklandığı hususu tespit edilerek/değerlendirilerek Mahkemenin görevli olmadığı talepler hakkında tefrik kararı verilerek görevli Mahkemeye/Mahkemelere görevsizlik kararı verilmesi, Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu hususlar yönünden ise yargılamaya devam edilmesi gerektiği halde, taleplerin tamamı hakkında görevsizlik kararı verilmesinin yerinde olmadığı, istinaf sebebi yerinde olduğundan HMK 353/1-a/3/6 maddesi gereğince istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M