İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 51. Hukuk Dairesi E.2021/3305 K.2023/909

Yerel mahkemece verilen karar sonrasında istinaf başvurusu üzerine dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda:

DAVA

Davacı vekili dilekçesinde özetle; davalının müvekkiline ait şirketin işlettiği otelde rezervasyon departmanında rezervasyon yetkilisi olarak 06/03/2017 tarihinde çalışmaya başladığını, davalının imzaladığı iş sözleşmesinde rezervasyon yetkilisi olarak çalışacağını, müvekkili şirkete ait işletmeye ilişkin otelcilik sektöründe, mali, ticari, yasal, idari sırlar ile müşteri portföyü ve personele ilişkin iş sırlarını verebilecek ve öğrenebilecek bir konumda bulunduğunu, iş sözleşmesinin devamı süresince rakip firmalarda çalışmamayı ve ticari sırları korumayı kabul ettiğini,

davaılınn iş sözleşmesinin feshinden itibaren 1 yıl süre ile Marmara Bölgesindeki otellerde çalışmamayı kabul ettiğini, davalının rekabet yasağı ve sırların saklanması hakkında düzenlenen hükümlere aykırı davranması halinde cezai şart ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, ancak davalının rekabet yasağı hükümlerine aykırı hareket ettiğini, davalının işten ayrıldıktan hemen sonra müvekkili şirketin rakibi şirkette otel rezesvasyon yetkilisi olarak çalışmaya başladığını, rekabet yasağı hükümlerine aykırı hareket ettiğini belirterek cezai şart bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili dilekçesinde özetle; davanın iş akdinin sona ermesinden sonra işçiyi işverene karşı rekabet oluşturacak faaliyetlerden kaçınmakla yükümlü kılan Rekabet Yasağı Sözleşmesine dayalı olarak açıldığını, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davacı taraf arasındaki sözleşmenin cezai şartına dayanmış ise de bu cezai şartın geçersiz olduğunu, davacının herhangi bir zararının söz konusu olmadığını davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

"Davacı vekilinin davalı aleyhine açmış olduğu tazminat davasının REDDİNE, " şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı şirket vekilinin gerekçeli istinaf dilekçesinde belirttiği sebepler;

Davalının İş Sözleşmesinde rekabet yasağı ve cezai şart mevcut olduğunu,

Taraflarca akdedilen İş Sözleşmesindeki rekabet yasağının Türk Borçlar Kanununun 444. madde hükümlerine göre geçerli olduğunu, düzenlemenin geçerli olmasının iki taraflı olması koşuluna bağlanmadığı, rekabet yasağının ancak tek taraflı düzenlenebileceğini,

TBK 444. maddesinde zararın ispat edilmesi koşulunun da bulunmadığını,

Davalının, iş akti devam ederken müvekkili şirketin rakibi ... İstanbul Otel'de iş bulup, orada çalışmaya karar verdiği, işten ayrıldıktan hemen sonra söz konusu otelde çalışmaya başladığını,

Davalı cevap dilekçesi ve delillerini süresinde sunmadığından dikkate alınamayacağını belirtmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacı işveren şirket tarafından rekabet yasağından kaynaklı cezai şartın tahsili istemine ilişkindir.

HMK.’nun 353/1-a maddesinde, Bölge Adliye Mahkemesinin önüne gelen uyuşmazlığa ilişkin İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyayı kararı veren mahkemeye göndermesine dair duruşma yapmadan kesin olarak karar vereceği halleri düzenlenmiştir.

Yukarıda belirtilen gönderme kararına ilişkin olarak HMK. 353/1-a.6 madde düzenlemesi ise “Mahkemece tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri delillerin hiçbiri toplanmadan veya gösterilen deliller hiç değerlendirilmeden karar verilmiş olması” şeklindedir.

Tarafların delillerinin tamamı eksiksiz toplanmış olsa dahi gösterilen deliller hakkında mahkemece hiç değerlendirme yapılmaması halinde yukarıda açıklanan madde metni çerçevesinde istinaf incelemesi yapan daire tarafından dosyanın kararı veren ilk Derece Mahkemesine gönderilmesi mümkündür.

Ayrıca toplanmayan bir delilin yasa maddesinin istediği anlamda değerlendirildiğinden de söz edilemez.

6100 Sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanununun Hukuki Dinlenilme Hakkı başlıklı 27. maddesinde davacının taraflarının müdahiller ve yargılamanın diğer ilgililerinin kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip oldukları, bu hakkın yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin açıklamalarını dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içerdiği düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta; ilk derece mahkemesince yargılama sonunda cezai şartın tek taraflı düzenlenmesi ve davacı şirket tarafından zarara uğradığını kanıtlayamadığından bahisle davanın reddine karar verilmişse de, haksız rekabete dayalı cezai şartın koşullarının oluşması için TBK'nun 444. ve devamı maddelerinde cezai şartın iki taraflı düzenlenmesi, mutlaka zararın oluşması şartları aranmamaktadır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 447/2 maddesinde sözleşmenin, haklı bir sebep olmaksızın işveren tarafından veya işverene yüklenebilen bir nedenle işçi tarafından feshedilmesi durumunda rekabet yasağının sona ereceğinin düzenlendiği, bu hususun mahkemece resen araştırılması gerekmektedir.

Davalı cevap dilekçesinde; davalı işçi tarafından haklı nedenle feshe dayanarak işçilik alacaklarının tahsiline yönelik açılan İstanbul 23. İş Mahkemesinin 2018/154 Esas sayılı dava dosyasının bekletici mesele yapılması talep edilmesine rağmen, ilk derece mahkemesince bu hususun değerlendirilmeyip, eksik incelemeyle karar verildiği anlaşılmıştır.İlk derece mahkemesince davalı işçinin açtığı işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyası celpedilip, incelenmek suretiyle yukarıda belirtilen esaslar doğrultusunda sonucunun beklenmesine gerek olup, olmadığı hususu değerlendirilip, tarafların tüm iddia,

savunmaları ve delilleri de gözetilerek karar verilmesi gerekmektedir.

Ayrıca davalı işçinin pozisyonu nedeniyle önceki işverene zarar verebilme ihtimalinin de değerlendirilmesi gerekmektedir. Yapılan açıklamalar çerçevesinde; bu hususlar yerine getirilmeyip 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a.6 maddesine aykırı davranılmış olması nedeniyle sair istinaf sebepleri değerlendirilmeksizin ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak, dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.