İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi E.2022/356 K.2023/840

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında düzenlenen 14/04/2016 tarihli sözleşme ile davalı tarafın müvekkili şirkete ait inşaatın dış cephe kaplama ve çelik konstrüksiyon işini üstlendiğini, sözleşme gereğince müvekkili tarafından işin bedeli olan tüm ödemeler yapılmasına rağmen davalı tarafın sözleşme kapsamında edimlerini yerine getirmediğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla gecikme nedeniyle 25.000-TL cezai şart,

25.000-TL gecikmeden dolayı kira kaybı ve 50.000-TL eksik kullanılan malzeme bedelinin faiziyle birlikte tahsiline ve ayrıca davalı tarafa teslim edilen ancak henüz ödenmeyen 23/03/2017 keşide tarihli 90.396,96-TL'lik çekin de iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili; davacı tarafın iddialarının doğru olmadığını, gecikmeden dolayı müvekkilinin herhangi bir kusuru bulunmadığını, sözleşme gereğince ödeme kapsamında verilmesi gereken çeklerin zamanında verilmediğini, bu nedenlerle yasal dayanağı bulunmayan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece;

taraflar arasında düzenlenen ve inkar edilmeyen 14/04/2016 tarihli sözleşme kapsamında davalı tarafın üstlendiği işi sözleşmeye uygun olarak ve zamanında teslim etmediği, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtildiği üzere işin 117 gün gecikmeli olarak teslim edildiği, sözleşmeye göre gecikilen gün itibariyle davacı tarafın 140.400-TL gecikme cezası, 195.000-TL kira kaybı ve ayrıca çelik azaltımından dolayı fazladan yapılan ödemenin 31.980,19-TL olduğu ve bu bağlamda davacı tarafın talep edebileceği toplam alacak miktarının 367.380,19-TL olduğu;

davacı tarafın 23/03/2017 keşide tarihli ... bankası Şirinevler Şubesine ait 90.396,96-TL'lik çekin iptali isteminin ise söz konusu çekin sözleşme kapsamında yapılan ödeme olduğu, dolayısıyla davacı tarafın sözleşmeye göre yapması gereken ödeme niteliğinde bulunduğu dikkate alınarak bu hususta ayrıca karar verilmesine yer olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davalı vekili istinafında; sözleşme gereği verilmesi gereken çekler 25.08.2016 da verilmesi gerekirken 40 gün sonra verildiği, götürü bedelli sözleşme imzalandığı, eksik malzeme kullanılması ve herhangi bir indirim söz konusu olmadığı, toplam borç 1.526.025 TL olduğu, işin gecikmesinde davacı kusurlu olduğu, ödemeleri geç yaptığı, proje onayı geç verildiği, süresi içerisinde yer teslimi yapılmadığı,

şantiyedeki eksiklikler giderilmediğini, gecikilen süre 117 gün tamamı davalıdan değil davacıdan dolayı olduğunu, bilirkişi davalı tanığına neden itibar edilmeyeceğini raporda belirtmediğini bu yönde görüş ifade etmesi de hatalı olduğunu, kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı iş sahibi davalı ise yüklenicidir.

Davacı iş sahibi işin süresinde teslim edilmediğini iddia ederek sözleşmeye göre gecikme nedeniyle 25.000-TL cezai şart, 25.000-TL gecikmeden dolayı kira kaybı ve 50.000-TL eksik kullanılan malzeme bedelinin faiziyle birlikte tahsilini talep ettiği, mahkemece yapılan yargılama sonucunda tüm talepler yönünden ayrı ayrı hüküm kurulmadan 367.380,19 TL nin davalıdan tahsiline yönelik karar verildiği, kararın davalı vekilince istinaf edildiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasında düzenlenen 14/04/2016 tarihli sözleşme ile Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin sözleşmenin eki olduğu görülmüştür. Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin eki Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 193. maddesi uyarınca delil sözleşmesi niteliğinde olup, taraflarca ileri sürülmese dahi mahkemece re'sen gözetilmelidir.

Davalı yüklenici gecikmenin kendisinden kaynaklanmadığını ,sözleşmede kararlaştırılan aşamalı avans ödemesinin ve proje /tadil projesi işlemlerinin onay süresi de dahil edildiğinde süresinde yapılmadığından bahisle gecikme yaşandığını ileri sürmüş ise de; gerek bilirkişi raporunda gerekse mahkemenin gerekçesinde bu husus yeterince incelenip değerlendirilmemiştir.

O halde talebe konu Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi hükümleri ile sözleşme hükümleri birlikte değerlendirilerek işin süresinde teslim edilip edilmediği, yüklenici tarafından yukarıda belirtilen ve ileri sürülen sebeplerden dolayı yüklenicinin kusuru bulunup bulunmadığı araştırılıp belirlendikten sonra gecikmenin yükleniciden kaynaklanmadığı anlaşılması halinde , bu iş ve işlemleri nedeniyle aradan geçen süre bilirkişiye tespit ettirilip sözleşme süresine eklenmesi ve bu ekleme sonrasında varsa gecikilen süre bakımından taleplerin değerlendirilmesi,

ayrıca bu değerlendirme yapılırken gecikme tazminatı ve cezai şart için kanunda öngörülen diğer şartların mevcut bulunup bulunmadığının da göz önünde bulundurulması gerekirken, bu yönde usulüne uygun bir inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın yazılı olduğu şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.