İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi E.2022/623 K.2024/566

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında uzun süredir devam eden ticari şirket bulunduğunu, müvekkilinin son olarak 2018 yılı içerisinde birikmiş fatura alacaklarını istemesi üzerine davalı tarafça ödeme yapılamadığını bu durum üzerine icra takip dosyasında mevcut cari hesap bakiyesi alacağın talebi yoluna gidilmek durumunda kalındığını, davalı şirket hakkında İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ...

E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin ilgili cari hesap muhteviyatı faturalara konu mal ve hizmetleri almış olmasına ayrıca bağlı olduğu vergi dairesine beyannamelerde bildirmiş olmasına rağmen davalı şirketin takipte ödeme emrinde belirtilen miktar kadar borçlu olmadığı gerekçesi ile takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu beyan ederek itirazın iptali ile takip konusu 424.253,60 TL alacağın takip tarihinden itibaren reeskont faizi ile tahsiline, kötü niyetli itiraz nedeniyle davalının %20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili,

davacının, davalı şirketin ...'dan ihale ile aldığı Avrupa (216) YDKŞ Bölgesi Çelik, Polietilen ve Servis Hattı İnşaatı Sözleşmesine, Avrupa (226) YDKŞ Bölgesi Çelik, Polietilen ve Servis Hattı İnşaatı Sözleşmesine, Avrupa (238) YDKŞ Bölgesi Çelik, Polietilen ve Servis Hattı İnşaatı Sözleşmesine konu işlerin belli bölüm ve kısımlarında sağladığı makineler ve sağladığı işçilerden oluşan ekipleri vasıtası ile taşeron olarak çalıştığını, davalı şirketin ihale konusu her 3 işte de taşeron olarak yüklendiği işleri eksik bıraktığını,

davacı tarafından tamamlanan çoğu işte hatalı ve kusurlu olarak tamamlandığından bu işlerin daha sonra davalı şirket veya başka şirket tarafından düzeltilmek zorunda kalındığını, yüklendiği işi tamamlamayarak eksik bıraktığı işler için ödemesi gereken cezai şart bedeli ile kusurlu olarak yaptığı işlerin sonradan düzeltilmesi yada yeniden yapılması için yapılan giderlerin ve ödenen ücretlerin biran için yapılacak yargılamada davacının alacağının olduğunun tespiti halinde davacının alacağından mahsup edilmesi gerektiğini,

davalı şirket adına 125.000,00 TL'nin YCS Mühendislik tarafından 10.000,00 TL'nin ise davalı şirket yetkilisi ... tarafından davacıya ödendiğini, belirtilen sözleşme konusu işlerle ilgili müvekkili şirket ile ... arasında kesin kabulün beklenmesi gerektiğini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydı ile İstanbul 12. İş Mahkemesinin 2016/10 E. Sayılı dosyasından açılacak dava sonucunda davacının alacağının tespit edilmesi halinde bu alacağın mahsup edilmesi gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece, iddia,savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirketin davalı şirkete alt taşeron olarak hizmet sunduğu,

davalı taraf savunmasında, davacının yüklendiği işi tamamlamayarak eksik bıraktığı işler için ödemesi gereken cezai şart bedeli ile kusurlu olarak yaptığı işlerin sonradan düzeltilmesi yada yeniden yapılması için yapılan giderler olduğunu söylediğini ancak somut bir delil sunmadığını, icra takip tarihinden çok sonra kestiği faturanın da davacı yanca aynı tarihte davalıya iade edildiği, davalının iddiasının aksine ...'tan gelen yazı cevabından da davalının hizmet verdiği bir kısım projelerden gelen kesin kabul tutanakları olduğu ve yapılan işin kesin kabule engel teşkil edecek kusur ve arızası olmadığının bildirildiği,

davacının takip tarihi itibarı ile davalıdan 267.259,60 TL alacaklı olduğu, alacağın davalı tarafından belirlenebilir olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davalı vekili istinafında, bilirkişi incelemesinin ticari defter ve kayıtlar üzerinden yapıldığını, mali müşavir bilirkişi tarafından uzmanlık konusu olmayan hususlarla ilgili inceleme yapılmadığını, davacının verdiği zararlara dair ödemeler, hak ediş kesintileri vs.nin incelenmediğini, eksik incelemeyle karar verildigini, raporda davacı adına düzenlenen 20.09.2019 tarihli KDV dahil 200.600 TL bedelli faturanın davacı hesabına borç kaydı yapıldığı ancak davacı faturanın teslimine dair belge sunulmadığını belirtilmiş ise de davacıya dosyada mevcut olduğu üzere iadeli taahhütlü olarak gönderildiği ve teslim alındığının belli olduğunu,

haksız iadesinde mahkemenin kabulünü aksine fatura içeriğinin ve fatura bedelinin nazara alınmamasını gerektirecek yasal düzenleme olmadığını, raporun aksine davacının 267.259,60 TL değil, 66.659,90 TL alacaklı çıkacağı ki davacının verdiği zararlar ve verileri ile hak edişlerinden ilk taşın kesintileri hesaplandığında davacının davalıya karşı borçlu olduğunu, tanıklar dinlendikten sonra rapor alınması gerektiğini,

davacının taşeron olarak yaptığı dava konusu işlerin yapımı esnasında elektrik hat ve kablolarına vermiş olduğu zararlar neticesinde dava dışı ... tarafından şu an için tespit ettikleri davalı ve ... aleyhine 54 adet icra takibi yapıldığını, ödemelerin dava dışı ... tarafından davalı hak edişlerinden kesinti yapılarak yapıldığını, bu nedenle ... vekilinin davalı ve ... ibra ettiğini, ibranamenin nazara alınması gerektiğini ve ... ile ... ödemelerin sorulması gerektiğini, davacının i̇şi eksik ve hatalı tamamladığını, daha sonra başkalarına düzelttirmek zorunda kaldıklarını ve buna ilişkin de tanık bildirdiklerini,

kurumlara müzekkere yazılmasını istediklerini ancak delilleri toplanmadığını, mahkeme gerekçesinin maddi dayanağı olmadığını, eksik ayıplı işlerin taraflarınca yapıldığını bu nedenle geçici ve kesin kabullerin yapılmış olmasının mahkeme kabulünün aksine eksik kayıtların giderildiğine kanıt olduğunu, icra inkar tazminatına hükmememesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.

Davacı yüklenici davaya konu takiple bakiye cari hesap alacağını talep etmiş, davalı ise, işin sözleşmeye aykırı olarak eksik ve ayıplı yapıldığını, geçici ve kesin kabul işlemlerin yapılmadığını, davacı tarafından yapılan iş ve işlemlerden kaynaklı oluşan hasar nedeniyle zarar gördüğünü, bunların kendileri tarafından giderildiğini, bundan dolayı davacının alacaklı olmadığını savunarak davanın reddini istemiş, mahkemece yapılan yargılama sırasında defter incelemesi sonucu alınan bilirkişi raporu ile yetinilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davadaki uyuşmazlık, davacının sözleşme nedeniyle bakiye alacağının bulunup, bulunmadığı ile davalının takas mahsup ve ödemezlik savunmarına ilişkindir. Eser sözleşmelerinde işin imal edilerek teslim edildiğini yüklenici, bunun karşılığında bedelin ödendiğini de iş sahibi ispat etmelidir.

Yüklenicinin bakiye alacağının belirlenmesi için öncelikle eksik ve ayıplı hususlar da dikkate alınarak yapılan işin fiziken miktarı saptanıp yazılı sözleşme var ise yapılan imalatın bedelini sözleşme fiyatlarıyla, yazılı sözleşme yok ise TBK m. 481 göre işin yapıldığı tarih ve yerdeki piyasa rayiçlerine göre belirlenmesi ve bundan varsa ispatlanan ve/veya kabul edilen ödemeler düşülerek hesaplanması gerekir.

O halde mahkemece yapılması gereken iş, dava ve sözleşmeye konu iş ile ilgili dava dışı şirket ve kurumlardan bu işle ilgili tüm bilgi ve belgeler getirtilerek, mahalinde konusunda uzman bilirkişi heyeti aracılığıyla keşif yapılıp yukarıda belirtilen şekilde işin miktarı ve bedelinin belirlenmesi gerekir.

Bundan sonra, davalının işi başka taşeronlara düzelttirdiği ya da tamamlattırdığına dair iddiası ile hasar, ceza vs yönelik tüm savunmalarına ilişkin delilleri toplanarak bu hususların da araştırılması gerekir. Tüm bu araştırmalar neticesinde davalının zarar ve alacağı bulunduğunun tespit edilmesi halinde bunların da davacı alacağından mahsup edilmesi gerekmektedir.

Belirtilen şekilde inceleme ve araştırma yapılmadan eksik inceleme sonucu verilen mahkeme kararı doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiş, bu kaldırma gerekçesi doğrultusunda davalı vekilinin sair istinaf sebepleri bu aşamada ayrıca incelenmemiştir.