İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi E.2024/571 K.2024/684

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sırasında verilen ara kararına karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati tedbir isteyen vekili, taraflar arasında 05/03/2021 tarihli "2020 Yılı Avrupa 1. Bölge Abone İşleri Dairesi Başkanlığı Eyüp, Beşiktaş ve Sarıyer İlçeleri İçmesuyu ve Atıksu Hatlarında Yapım, Bakım ve Onarım İşi (3)" isimli protokolün imzalandığını, bilahare 30/07/2021 tarihli fesih protokolü düzenlenerek akdi ilişkinin sonlandırıldığını, kurulan akdi ilişkide müvekkilinin alt yüklenici konumunda olduğunu, protokol konusunun karşı tarafın ...'ye karşı taahhüt etmiş olduğu bir kısım işin müvekkili tarafından yapılması ile ilgili olduğunu,

protokol ve fesih protokolü gereğince işi üstlenen müvekkilinin alacağı avans niteliğindeki hak edişlerin ve teslim aldığı malzemelerin teminatı olarak müvekkili tarafından karşı tarafa biri 300.00,00 TL bedelli, diğeri 75.000,00 TL bedelli iki adet çekin ve ihtiyati tedbire konu ettiği iki adet teminat mektubunun verildiğini, teminat mektuplarının sürelerinin bilahare kendilerince uzatıldığını, kesin hakedişin ... tarafından yapılması gereken işlemlerin uzaması karşısında ve müvekkili şirketten kaynaklanmayan sebeple çıkarılamadığını, müvekkilinin edimlerini yerine getirdiğini,

iadesi gereken malzemelerden kullanılmakla tükenecekler dışında her hangi bir eksikliğin de bulunmadığını fakat karşı tarafın buna rağmen müvekkilince verilen iki adet çeki bankaya ibraz ettiğini ve bedelini tahsil ettiğini, bu nedenle teminat mektuplarının da her an paraya çevrilmesinin karşı tarafça istenebileceğini, teminat mektuplarının paraya çevrilmesi halinde hem müvekkilinin ekonomik durumunda telafisi imkansız bir halin ortaya çıkacağını hem de itibar kaybına uğrayacağını, ayrıca teminat mektuplarının paraya çevrilmesi için hiçbir şartın gerçekleşmediğini belirterek,

bu teminat mektuplarının paraya çevrilmesine engel teşkil edecek şekilde öncelikle teminatsız, bu kabul edilmez ise teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece 17.01.2024 tarihli 2024/42 D.İş kararıyla, teminat mektuplarının paraya çevrilmesi halinde ve karşı tarafın bunda haksız çıkması halinde talep eden yönünden ciddi bir zararın ortaya çıkacağı, talep edenin de iddialarının doğru olabileceği dosya kapsamı ve taraflar arasındaki protokol hükümlerine göre muhtemel gözüktüğünden; bu durumlar nazara alındığında teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesinin daha uygun düşeceği gerekçesiyle, ihtiyati tedbir talebinin teminat karşılığında kabulü ile; ...

Bankası A.Ş. Hasanpaşa Şubesine ilişkin olup, 07/09/2021 tarihli olan; -... mektup nolu, ... seri nolu olup, vade tarihi 28/04/2023 olan (31/01/2024 tarihine uzatılmış olan) 1.200.000,00 TL bedelli, -... mektup nolu, ... seri nolu olup, vade tarihi 04/04/2023 olan (31/01/2024 tarihine uzatılmış olan) 500.000,00 TL bedelli teminat mektuplarının ...

Gıda Ticaret Limited Şirketi tarafından paraya çevrilmesi işleminin 340.000,00 TL (%20) teminat karşılığında ihtiyati tedbir yolu ile engellenmesine karar verilmiştir. Bu tedbir kararına karşı, karşı taraf vekilince yapılan itiraz üzerine, murafaalı olarak yapılan inceleme neticesinde Değişik iş dosyası üzerinden verilen 28.02.2024 tarihli ek kararla, itirazın kabulü ile ihtiyati tedbirin kaldırılmasına karar verilmiştir.

İhtiyati tedbir talep eden vekili istinafında, istinafa konu 28.02.2024 tarihli ek kararda "tedbir alan vekilinin protokol gereği yapılması gereken ödemeleri yapmadıkları" şeklinde bir gerekçeye yer verilmiş ise de bunun doğru olmadığını, söz konusu duruşma zaptında da böyle bir beyan bulunmadığını, itiraz dilekçesinin taraflarına tebliğ edilmediğini, taraflar arasında akdedilen fesih protokolüne konu teminat mektuplarının yargılamayı gerektiren bir konuyu ihtiraz ettiğini, söz konusu protokole konu teminat mektuplarının irat kaydedilmesi için gereken şartların somut olayda gerçekleşmediğini,

fesih protokolünün 7.maddesinde öngörülen şartın gerçekleşmediğini, davacı tarafça buna dair sunulan tutanağın resmi bir değeri olmadığını, buna rağmen söz konusu teminat çekinin tahsil edildiğini, fesih protokolünün 9.maddesinde müvekkili şirketin yükümlülüğünün doğmasının ...'nin tahakkuk işlemlerini yapmasına bağlandığını, davacının iddia ettiği hususların ilgili İdare'den kaynaklandığını, müvekkili şirkete bir sorumluluk atfedilemeyeceğini,

fesih protokolünün 12.maddesi kapsamındaki stopaj ve diğer vergi işlemleri de ilgili İdare tarafından yapılmakta olduğundan İdare'nin bu kapsamdaki gecikme ve aksaklıklarından müvekkili şirketin sorumlu tutulamayacağını, kaldı ki karşı tarafça bahsedilen vergi borçlarına mahsup işlemlerinin ilgili İdare tarafından yılın belli dönemlerinde yapıldığını, fesih protokolünün 14.maddesinde düzenlenen işçilik alacaklarına ilişkin olarak ödendiği iddia edilen 709.383,23-TL'ye ilişkin bir ödeme dekontu sunulamadığını,

fesih protokolünün 13.maddesine ilişkin olarak karşı tarafça ana sözleşmeden kaynaklı olarak ödendiği belirtilen 112.460,76-TL'ye ilişkin bir ceza fişi sunulamadığı gibi ödeme dekontunun da sunulamadığını, kaldı ki bazı cezaların hukuki süreçlerinin dahi devam etmekte olduğunu, netice olarak uyuşmazlığın çözümü bakımından henüz gerçekleşmemiş, sonuçlandırılmamış, belirsiz nitelikte hususların yargılamayı gerektirdiği belirtilerek, 28.02.2024 tarihli ek kararın kaldırılarak, ihtiyati tedbir kararının devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı taşeron, davalı ise yüklenicidir.

Talep, ihtiyati tedbir talep eden tarafça taraflar arasındaki sözleşmeye konu edimler yerine getirilmesine rağmen kesin hakedişin ... tarafından yapılmaması nedeniyle sürecin uzadığı, talep edende karşı tarafa iadesi gereken bir malzeme kalmadığı, buna rağmen davalı tarafça kendisine "davacının alacağı avans niteliğindeki hakedişlerin ve teslim aldığı malzemelerin teminatı olarak verilen 2 adet çekin" bankadan tahsil edildiği,

talebe konu 2 adet teminat mektubunun da her an paraya çevrilebileceği, teminat mektuplarının paraya çevrilmesi için hiç bir şartın gerçekleşmediği iddiasıyla, bu teminat mektuplarının paraya çevrilmesinin önlenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebine ilişkin olup, Mahkemece 17.01.2024 tarihli değişik iş kararıyla, ihtiyati tedbir talebinin 340.000,00 TL teminat karşılığında kabulüne karar verilmiş, bu tedbir kararına karşı taraf vekilince yapılan itiraz üzerine, Değişik iş dosyası üzerinden verilen 28.02.2024 tarihli ek kararla, itirazın kabulü ile ihtiyati tedbirin kaldırılmasına karar verilmiştir.

Dosya kapsamı değerlendirildiğinde.

Taraflar arasında 05/03/2021 tarihli "2020 Yılı Avrupa 1. Bölge Abone İşleri Dairesi Başkanlığı Eyüp, Beşiktaş ve Sarıyer İlçeleri İçmesuyu ve Atıksu Hatlarında Yapım, Bakım ve Onarım İşi (3)" isimli protokolün imzalandığı, bu protokol kapsamında bir kısım iş yapıldıktan sonra 30/07/2021 tarihli fesih protokolünün imzalanarak akdi ilişkinin sonlandırıldığı, bu fesih protokolünde, tedbir talep eden taşeronun teslim aldığı malzemelerin, kesin hesap teminat kesintisinin, ...

İnşaat tarafından Sismik A adına ödenen stopajların, ana sözleşmeden kaynaklı 31/07/2021 tarihine kadarki işçilere ait ihbar, izin ve fazla mesai ödemeleri için çalışanlardan alınması gereken ibranamelerin teminatı olarak ihtiyati tedbir talep eden taşeron tarafından karşı taraf yükleniciye muhtelif miktarlarda teminat mektuplarının verileceğinin belirtildiği, ihtiyati tedbire konu olan iki adet teminat mektubunun da tüm bu hususların teminatı olarak verildiği, fesih protokolündeki bu açık düzenlemeler, ihtiyati tedbir talep eden tarafça da belirtildiği üzere kesin hakedişin İSKİ tarafından henüz yapılamamış olması,

istinaf dilekçesinde fesih protokolünde teminata bağlanan bu hususlarda ödemede bulunulduğuna dair bir iddianın yer almaması göz önünde bulundurulduğunda, ihtiyati tedbir talep eden tarafından sunulan mevcut delilerin, iddiaları yönünden, teminat mektubunun niteliği de dikkate alındığında seviyesi yükseltilmiş yaklaşık ispat koşulunu ve bu bağlamda HMK'nın 389. maddesindeki şartları sağlamaya yeterli olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu nedenle mahkemece dosya kapsamındaki delillerin değerlendirilmesi suretiyle, bu aşamada, karşı taraf vekilince yapılan itirazın kabulü ile ihtiyati tedbirin kaldırılmasına karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme ara kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, karşı taraf vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.