İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi E.2024/864 K.2025/1067

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

1.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle , müvekkili ile davalı arasında 30.01.2017 tarihinde ahşap konstrüksiyonlu kiremit kaplamalı çatı işi sözleşme imzalandığını , sözleşmede iki adet birim fiyat olduğunu , işin bitiş tarihinin 14.04.2017 olarak düzenlendiğini , 1.Etap için 806.000,00 TL+KDV ,2.

Etap için 1.703.000,00 TL.+KDV bedel üzerinde anlaşma sağlandığını , her iki etabın 15.07.2017 tarihinde tamamlandığını , davalıdan kesin kabul ve teminat iadesi istendiğini , davalının kötü niyetli olarak bu talepleri cevapsız bıraktığını , 15.000,00 TL.

Teminatı davalının ödediğini ,geri kalanı ödemediğini , davalının hak edişleri vadesinden çok sonra ödediğini , vade farkları bulunduğunu , davalının 78.567,73 TL. bakiye teminatı iade etmesi gerektiğini , hak edişlerin geckmeli ödenmesi sebebiyle vade farkları doğduğunu belirterek 78567,73 TL.'nin vade tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile ödenmesine ,şimdilik 10.000,00 TL.

Vade farkının vade tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile .irlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle , taraflar arasındaki 30.01.2017 tarihli sözleşmenin 12. Ve 13. Maddesinde teminat iadesinin şartlarının düzenlendiğini ,ilgili maddede teminat kesintilerinin tamamı kesin kabulün imzalandığı tarihten itibaren SGK'dan alınacak borç yoktur belgesinin işverene teslimi ve tüm işçi haklarının ödendiğinin belgelenmesi kaydıyla taşerona iade edileceğinin düzenlendiğini , sözleşmede garanti süresinin 5 yıl olduğunu , bu süre bitiminde ,gizli ayıp sorumluluk süresinin biteceğini , imalatların kesin kabulünün 5 yıl sonra yapılabileceğini , 5 yılın bitmediğini ,

kesin hesabın yapılabilmesi şartlarının oluşmadığını , davacının üzerine düşen yükümlülükleri ifa etmediğini , müvekkilinin hak edişlerle ilgili temerrüdünün olmadığını , davacının ihtirazi kayıt ileri sürmeden ödemeleri kabul ettiğini , vade farkı ve faiz talebinde bulunamayacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacının geçici kabul ya da kesin kabul tutanağını sunamadığını, sözleşmenin 13. maddesi uyarınca SGK'dan alınacak borcu yoktur yazısını teslim edemediği, kendi edimini yerine getirmeyen kişinin karşı taraftan edimini talep edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;

1-Davalının geçici kabul başvurusunu değerlendirmediğini , müvekkilinin yazılı şekilde talep etmesine rağmen davalı taraftan geçici onay ya da ret cevabı alamaması üzerine , makul bir sürenin sona ermesinden itibaren geçici onayın verildiğini kabul etmiş ve yazılı olarak kesin onay talebinde bulunduğunu , 2-Davalının teminatın 15.000,00 TL.'sini iade ettiğini , geri kalanı iade etmediğini bu durumun kesin kabul anlamına geldiğini , davalının teminatı kötü niyetli olarak iade etmediğini gösterdiğini , 3-Kesin kabul için davalı tarafından 03.12.2109 tarihinde davalıya mail atıldığını ,

bu hususun davalının kötü niyetle hareket ettiğini gösterdiğini ,4-Defalarca talep edilmesine rağmen kesin hesabın yapılamadığını ,olması gerekenin kesin hesabın çıkarılması var ise SGK borcunun teminattan kesilmesi ve teminatın iadesi olduğunu , ancak ... Şantiyenin kapamasını yapıldığını , iskan alındığını , oturuma başlandığını , tüm taleplerine rağmen kesin hesabın yapılmadığını ,5-Bilirkişinin vade farkını hesapladığını ,56.333,07TL.

Islah yaptıklarını , ancak mahkemenin gerekçe göstermeksizin bu taleplerini reddettiğini , bu hususun açıkça hukuka aykırı olduğunu , her iki kalem açısından da davanın kabulü gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

V.DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, Türk Borçlar Kanunun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır.

Davacı yüklenici (taşeron), davalı iş sahibi (taşeron)Davacı vekili, müvekkilinin davalı ile çatı kaplama işi ile ilgili 30.1.2017 tarihli sözleşmeleri olduğunu , işi bitirip teslim ettiğini , davalının 15.000,00 TL. teminat dışındaki 78.567,73 TL'yi iade etmediğini, hak edişleri de zamanında ödemediğini, bu sebeple vade farkı ödemesi gerektiğini belirterek. 78.567,73 TL'nin avans faiziyle ve 10.000,00 TL. vade farkının avans faiziyle tahsilini davalıdan talep etmiştir.

Davalı ise sözleşmede teminat iadesi şartlarının düzenlendiğini, bunun için SGK'dan borçsuzdur yazısının ve işçi haklarının tümünü ödendiğini gösteren belgenin ibrazı gerektiğini, kesin hesap için garanti süresi olan 5 yılın dolmadığını, davacını ihtirazi kayıtsız ödemeleri aldığını bu sebeple de vade farkı talep edemeyeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi SGK'dan borçsuzdur yazısının alınmaması sebebiyle davanın reddine karar vermiştir.Eldeki davada davacı taraf dava dilekçesinde hem teminatın iadesini ve hem de zamanında ödenmeyen hak edişler sebebiyle davalıdan vade farkı talep etmektedir.

İlk derece mahkemesince davacının vade farkı talebine ilişkin olarak herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmadan davanın reddine karar verilmiştir.Tarafların arasındaki sözleşme gereği davacı yüklenici SGK'dan borçsuzdur yazısı sunmakla yükümlüdür. SGK'nın müzekkere cevabına göre davacının borçlu olduğu bildirilmiş olup, mahkemenin bu tespite ve sözleşmenin 13. maddesine dayanarak teminatın iadesi talebini reddetmesi sözleşmeye uygundur.

Ancak yerel mahkeme vade farkı talebine ilişkin bir inceleme ve değerlendirme yapmayarak hataya düşmüştür.Bu durumda mahkemece yapılacak iş, Anayasa'nın 141. maddesinin 3. fıkrası ile ona koşut düzenleme içeren HMK’nın 26. ve 297. maddelerindeki hükümler gözetilmek suretiyle, tarafların tüm taleplerini kapsayacak şekilde hüküm tesis etmekten ibarettir.Açıklanan nedenlerle,

davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.