İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 55. Hukuk Dairesi E.2026/1674 K.2026/1824

Dairemizde bulunan istinaf başvurusunun yapılan açık incelemesi sonunda,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ DÜŞÜNÜLDÜ

İstinaf isteminde usul işlemleri tamam olduğundan, ilk derece mahkemesinin dosyasındaki bütün belgeler ve dosya hakkındaki dairemiz üyesince düzenlenen rapor incelendi, istinaf başvuru dilekçesinin ve davanın esası istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda dosyada dairemizce karar verilmesi için eksiklik bulunmadığı anlaşıldı.

İstinaf sebepleri: Davalı... Anonim Şirketi vekili, süresinde sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde. HMK madde 114 ve 115 dava şartlarının tamamının incelenmesi gerektiğini, Davacı tarafın dava dilekçesinde davasını bir tüzel kişi, diğer gerçek kişi iki farklı davalıya yönelttiğini ve bu hususu dava dilekçesinin ikinci sayfasının son paragrafından "Davalı (gerçek kişi), tarafı olduğu araç kiralama sözleşmesinden sorumludur.

Davalı şirket ise faturanın muhatabı olup ticari borç altına girmiştir." demek suretiyle açıkladığını, dolayısıyla davacının gerçek kişi davalıya karşı kiralama temel ilişkisine dayanmakla beraber tüzel kişi davalıya karşı aynı zamanda fatura alacağına da dayandığını, bu çerçevede davacının davasının aydınlatılabilmesi ve görevin buna göre tespit edilmesi için duruşma açılması gerektiği ortaya çıktığını, davanın doğrudan reddi gerekirken görevli mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi usul ekonomisine aykırı olduğunu, dava bir itirazın iptali davası olup bir yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğunu,

belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı; müvekkil ...A.Ş. ile davalı arasında imzalanmış araç kiralama sözleşmesine istinaden kesin muaccel ve daha önce icra takibine konu edilmemiş faturaların bakiye bedeline ilişkin başlatılan İstanbul 4. İcra Dairesi ... Esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, borçlunun mal kaçırma ve adres değiştirme ihtimali bulunduğundan borçlu aleyhine ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme; "..Somut olayda, taraflar arasında araç kiralama sözleşmesi bulunmakta olup, uyuşmazlık bu sözleşme kapsamında, davacının davalıdan alacağına istinaden başlattığı icra takibine, davalının itirazının iptali istemine ilişkindir.

Dava, 08/12/2014 tarihinde 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra açıldığına ve kira ilişkisinden kaynaklandığına göre görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir.Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler.

Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.Yapılan açıklamalar doğrultusunda, uyuşmazlık kira ilişkisinden kaynaklandığından HMK 4. madde ve TTK 5. maddesi gereğince davaya bakma görevi Mahkememize ait olmayıp uyuşmazlığın çözümünde Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek görevsizlik nedeniyle HMK’nın 114/1-e ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddi ile mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir...." gerekçesiyle HMK.nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddine,

Karar kesinleştiğinde ve kesinleşme tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, karar vermiştir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

HMK 4/a maddesi gereğince "kiralanan taşınmazların İcra İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların Sulh Hukuk Mahkemesinde" görüleceğinin düzenlenmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklandığı, görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu, tarafların tacir olmasının kira ilişkisinden kaynaklı uyuşmazlıklarda Asliye Ticaret Mahkemesini görevli hale getirmeyeceği, istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Dairemiz ilk derece mahkemesi kararını hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk bakımından incelemeye tabi tutarak tespit edilen yargılama hatalarını bizzat düzeltmek amacıyla yapılan inceleme sonunda; dairemizce duruşma yapılmasına gerek olmadığı,

dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlara, yasal gerektirici nedenlere göre karar verilmiş olması sebebiyle, incelenen mahkeme kararının HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, istinaf sebepleri yerinde olmadığından başvurunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.