İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 55. Hukuk Dairesi E.2026/832 K.2026/731

Dairemizde bulunan istinaf başvurusunun yapılan açık incelemesi sonunda,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ DÜŞÜNÜLDÜ

İstinaf isteminde usul işlemleri tamam olduğundan, ilk derece mahkemesinin dosyasındaki bütün belgeler ve dosya hakkında düzenlenen rapor incelendi, istinaf başvuru dilekçesinin ve davanın esası istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda dosyada dairemizce karar verilmesi için eksiklik bulunmadığı anlaşıldı.

İstinaf sebepleri: Davacı vekili, süresinde sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde; müvekkil şirketçe usulüne uygun şekilde tutulan ticari defterler uyarınca müvekkil şirketin 15.01.2024 tarihi itibariyle davalı yandan 300.000,00 TL alacağı bulunduğunun sabit olduğunu, 01/08/2023 - 01/12/2023 tarihleri arasındaki aylık abonelik ücretinin 50.000,00 TL + KDV olarak belirlendiğini, davalının müvekkil şirkete ait otopark alanını kullanmaya bilfiil devam ettiğini, davalı ile müvekkil şirket arasında akdedilen, dosyada mübrez,

aylık 50.000,00 + KDV bedelli sözleşme uyarınca 300.000,00 TL tutarındaki borcu ödemeyen davalının itirazı son derece haksızken, ilk derece mahkemesi tarafından müvekkil şirketin davalı şirketten alacağının bulunmadığı yönünde hatalı değerlendirmelerde bulunulmasının kabul edilemez olduğunu, ilk derece mahkemesince davalı şirketin müvekkil şirkete ait otopark alanını kullanmaya devam ettiği ve ilk sözleşme kapsamında belirlenen 20.000,00 TL + KDV tutarındaki bedeli dahi ödemediği hususu gözetilmeksizin davanın tümüyle reddine karar verildiğini,

davalı sözleşme bedelini ödemeksizin aylarca müvekkil şirkete ait otopark alanını kullanmaya devam etmişken, müvekkil şirketin davalı şirketten herhangi bir alacağının bulunmadığı yönünde hüküm tesis edilmesinin hakkaniyete ve hukuka açıkça aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi tasarrufunda bulunup ... A.Ş. tarafından işletilen İstanbul İli, Sarıyer İlçesi - ...

Kodlu - Yeniköy Köybaşı Caddesi Yolüstü otoparkında 20 araçlık bölümün davalı şirketçe kullanılması için abonelik sözleşmesi yapıldığını, davalı borçlu ile davacı müvekkili şirket arasında imzalanan abonelik sözleşmesine göre aylık 20.000,00 + KDV abonelik ücreti karşılığında aboneye belirtilen lokasyonda 20 araçlık bölümü kullanma imkanı sağlandığını, daha sonra imzalanan sözleşmeyle 01/08/2023 - 01/12/2023 tarihleri arasındaki aylık abonelik ücreti 50.000,00 TL + KDV olarak belirlendiğini,

bu süreçte davalı şirketin yaptığı ödeme sonucu oluşan 10/01/2024 tarihli cari hesap ekstresine göre davalı şirketin borcu 300.000,00 TL olup bu miktar üzerinden İstanbul 3. İcra Dairesinin ...

Esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, borçlu şirket 17/01/2024 tarihinde borca itiraz etmiş olup takibin durduğunu, bunun üzerine taraflarınca itirazın iptali davası açmak üzere ticari dava şartı arabulucuya başvurulduğunu, arabuluculuk süreci görüşme sonunda anlaşamama ile sonuçlanmış olup işbu davanın açılması zorunluluğu doğduğunu, 10/01/2024 tarihli cari hesap ekstresinde bakiye borç miktarı toplamda 300.000,00-TL olduğunu, davalının otopark abonelik kullanımının sabit olduğunu, bu sebeple tahsil edilmeyen aylık abonelik ücretlerinden bir kısmının icra takibine konu edilmesi yoluna gidildiğini belirterek davanın kabulüne,

icra dosyasına yapılan itirazın iptaline, itiraza uğrayan tüm alacaklar yönünden takibin kaldığı yerden devamına, %20'den az olamamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme, yapılan yargılama neticesinde, taraflar arasında hizmet sözleşmesinin bulunduğu fakat hizmet sözleşmesi ile belirlenen tutarın daha sonrasında artış tutarı yönünde yazılı delil bulunmadığından davacı davasını ispatlayamadığı kanaatine ulaşılarak davanın reddine karar vermiştir.

Türk Borçlar Kanun'unun 299. maddesinde; "kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." şeklinde tanımlanmıştır.

HMK 4/a maddesi gereğince "kiralanan taşınmazların İcra İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların Sulh Hukuk Mahkemesinde" görüleceğinin düzenlenmiştir.

Somut olayda; davaya dayanak Abonelik Sözleşmesinin 3.1. maddesinde; "iş bu sözleşmeye konu otopark ....aylık abone ücreti karşılığında ABONE'ye, üyelerine çalışanlarına ve müşterilerine ücretsiz olarak kullandırmak üzere bırakılacaktır." hükmünün; sözleşmenin 3.4 maddesinde. "Abone otoparkın temizliği ve çevre düzenlemesi hususlarında gerekli titizliği göstermek zorundadır.

Abone, ilgili alanda görevli alanda bulunacak personelinin kılık- kıyafet, hal ve hareketlerini denetim altında tutacak ve herhangi bir olumsuzluğu sebebiyet verilmesini engelleyecektir" hükmünün; yine sözleşmenin 1. maddesinde; "...

Bu sözleşmede belirtilen şartlarda ve abone ücreti karşılığında 20 araç aboneye parklanmaya bırakılması" hükmünün bulunduğu, sözleşme içeriğine göre; dava konusu otoparkın zilyetliğinin davalıya devredildiği, davalının aylık 50.000,00 TL + KDV bedeli karşılığı otoparkı kullandığı, buna göre taraflar arasındaki akdi ilişkinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'unun 299. maddesinde düzenlenen kiralama ilişkisi olduğu, sözleşmenin 3.1. maddesindeki "İş bu sözleşme bir kiralama sözleşmesi değildir" hükmünün sözleşmenin kira sözleşmesi niteliğini değiştirmeyeceği, sözleşme içeriğine göre davaya bakma görevinin Sulh Hukuk Mahkemesine aittir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

Asliye Ticaret Mahkemesince görevsizlik kararı verilerek, dosyanın görevli Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekirken işin esasına girilerek karar verilmesinin hatalı olduğu anlaşılmakla istinaf başvurusunun değişik gerekçe ile kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeksizin kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.Dairemiz ilk derece mahkemesi kararını hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk bakımından incelemeye tabi tutarak tespit edilen yargılama hatalarını bizzat düzeltmek amacıyla yapılan inceleme sonunda; duruşma yapılmasına gerek olmadığı,

davaya bakma görevi kararı veren mahkemeye ait olmadığı halde yargılamaya devam edilerek esasa ilişkin karar verilmiş olmasının hatalı olduğu anlaşılmakla istinaf başvurusunun HMK 353/1-a/3 maddesi gereğince değişik gerekçe ile kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeksizin kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.