İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2018/2206 K.2019/960

Tarafların iddia ve savunmalarının özeti

Davacı vekili 26/02/2014 harç tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili adına ... ili ... Mah. ... ada ... parselde kayıtlı 16/276 arsa paylı zemin kat Bağımsız bölümde kayıtlı olan taşınmazın 8.06.2011 tarihinde satın alındığını, satım tarihi itibari ile davalı (... A.Ş.) tarafından ...A.Ş.

Lehine 7.500,00-TL bedel ile 05.12.1994 tarihinde ipotek konduğunu, yine aynı banka tarafından 7.500,00-TL tutarında tesis edilen 2 adet ipotek konulduğunu, satım sonrası ipoteğin fekkinin talep edildiğini, ancak Mersin Gümrük Sayman Müdürlüğü'ne vermiş bulunan 11.10.1994 tarihli 370,00-TL bedelli kesin ve süresiz teminat mektubu iade edilmediğinden teminatın kaldırılmadığını, geçen süreç içerisinde şirketlerin el değiştirildiğini, ipotek alan ...

1994 yılında el değiştirerek ... Bank adı ile faaliyet gösterdiğini ileri sürerek müvekkiline ait taşınmaz üzerine konulu ipoteklerin kaldırılmasını talep ve dava etmiştir.Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; ipoteğin temin ettiği kredi dosyasının 30.06.2001 tarihli hisse devir sözleşmesi ile TMSF'ye deviredilmesi nedeni ile davanın anılan kuruma ihbarı gerektiği, aynı şekilde lehine teminat mektubu düzenlenen ...San. Tic.

A.Ş.'ninde davalı olarak gösterilmesi gerektiğini, ... San. Tic. A.Ş. Lehine Mersin Saymanlık Müdürlüğü'ne bankaca verilen teminat mektubunun halen bankaya iade edilmemesi nedeni ile gayrinakdi risk bulunduğu gibi 29.01.2015 tarihi itibari ile 150,00-TL komisyon alacağı bulunduğu, teminat mektubunun iadesi ve ödenmemesi komisyon alacağının ödenmesi koşulu ile ipoteğinin kaldırılmasına muvaffakatının bulunduğu savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece "Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde. Dava, ipoteğin kaldırılması istemine ilişkindir. Davalı banka ile dava dışı.... San. Tic. A.Ş. Arasında düzenlenen sözleşme gereğince davalı banka tarafından dava dışı şirket lehine teminat mektubu düzenlendiği, yapılan araştırmada teminat mektubunun ilgili kurum tarafından bulunamaması nedeni ile bankaya iade edilemediği, teminat mektubunun toplam rizikosunun 5.791,43-TL olduğu anlaşılmıştır.

Taraf vekillerinin beyanları birlikte dikkate alındığında, ipotek bedelinin davalı banka nezdinde açılacak hesaba davalı lehine depo edilmesi halinde davalı yanca ipoteğin kaldırılmasına muvafakat edildiği anlaşılmış olup, belirlenen bedeli davalı banka nezdinde açılacak vadesiz hesaba depo edilmesi koşulu ile taşınmaz üzerindeki her iki ipoteğin fekkine, davalı bankanın dava açılmasına sebebiyet vermemesi ve mahkememizce depo kararı kurularak ipoteğin fek edilmesi nedeni ile yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına davacı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına..." şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvurusunda özetle; İDM kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın sonucu Mersin Gümrük İdaresinin menfaatini ilgilendirdiğinden davanın mahkemece re'sen Mersin Gümrük İdaresine ihbar edilmesi gerekirken bunun yapılmamasının kararın bozulmasını gerektirdiğini, davanın çok taraflı bir hukuki ilişkiyi içerdiğini, kararda hükmolunan tutara Gümrük İdaresinin uyguladığı oranda gecikme zammı veya temerrüt faizi uygulanmamasının da kararı hukuken hatalı kıldığını ve uygulanabilir olmaktan çıkardığını, davacıya da edim yüklemesine rağmen müvekkil banka açısından cebri icra kabiliyetinin tartışılacak bir karar olduğunu, açıklanan nedenlerle İDM kararının kaldırılmasını, vekalet ücreti ve masrafların karşı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Tapu kaydı, sunulan ve toplanan delillerin dosyada bulunduğu anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ipoteğin kaldırılması istemine ilişkindir.

Bakırköy ... Mah. .... ada, ... parsel, zemin kat, .. nolu bağımsız bölüm üzerinde ... A.Ş.'nin alacaklı olduğu 7.500.000.000,00 ETL'nin %450 faiz ile birinci derecede 05/12/1994 tarih ... yevmiye nolu ipotek şerhinin bulunduğu, ayrıca aynı taşınmaz üzerinde ...

A.Ş.'nin alacaklı olduğu 7.500.000.000,00 ETL'nin %470 faiz ile ikinci derecede 28/12/1994 tarih ... yevmiye nolu ipotek şerhinin bulunduğu, 05/12/1994 tarihli ... yevmiye numaralı ipotek resmi senedine göre, ipotek borçlusunun ... alacaklısı tarafından ...A.Ş. lehine açılmış ve açılacak her türlü kredilerden dolayı doğmuş ve doğacak borçlar ile keşideci muhatap ciranta ve kefil sıfatıyla imzalamış olduğu ve imzalayacağı kambiyo senetlerinden ve kredi mukaveele taahhütnamelerinden dolayı bankanın merkez ve bütün şubelerinin doğmuş ve doğacak alacaklarının 7.500.000.000,00 ETL olduğu anlaşılmaktadır.

28/12/1994 tarihli ... yevmiye numaralı ipotek resmi senedine göre, ipotek borçlusunun ... alacaklısı tarafından ...San. ve Tic. A.Ş. lehine açılmış ve açılacak her türlü kredilerden dolayı doğmuş ve doğacak borçlar ile keşideci muhatap ciranta ve kefil sıfatıyla imzalamış olduğu ve imzalayacağı kambiyo senetlerinden ve kredi mukaveele taahhütnamelerinden dolayı bankanın merkez ve bütün şubelerinin doğmuş ve doğacak alacaklarının 7.500.000.000,00 ETL olduğu anlaşılmaktadır.

İpotek tarihleri itibarı ile dava konusu 6 nolu bağımsız bölüm 16/276 arsa paylı olarak ... adına kayıtlı iken ... Ltd. Şti.'ye 08/06/2001 tarihinde satıldığı, ... şirketininde ipoteğin kaldırılmasına yönelik eldeki davayı açtığı, yargılama sırasında taşınmazın ... tarafından... satışının yapıldığı, ... tarafından davaya devam olunduğu, taşınmaz üzerindeki ipoteklerin kaldırılması talebinde bulunulduğu, söz konusu ipoteklerdeki ipotek alacaklısı ...

A.Ş.'nin birçok eledeğiştirmeden sonra ...A.Ş. adıyla faaliyette bulunduğu, ... şirketi lehine bankacı teminat mektubu düzenlendiği, ipoteğin temin ettiği kredi dosyasının TMSF'ye devredildiği anlaşılmıştır. Yargılama sırasında yapılan araştırmada eski ünvanı ....San. ve Tic A.Ş., yeni ünvanı ...San. Tic. A.Ş.'nin...San. Ve Tic.

A.Ş olarak Lüleburgaz ticaret siciline kaydının yapıldığı ve 03/09/2013 tarihinde TTK geçici 7. maddesi gereğince sicilden re'sen terkin edildiği anlaşılmıştır.

Taşınmaz ... devredilmeden önce davacı ...şirketi dava dışı ... şirketinin kredi kullandığı, bu kredi sözleşmeleri için davacının satın aldığı taşınmazda ipotek tesis ettiği, ipoteğe dayalı olarak 1994 yılında 370,00 TL meblalı teminat mektubunun Mersin Gümrük Müdürlüğüne verildiği, şirketin tüzel kişiliği sona erdiğinde mektubun gümrükten alınıp bankaya iade edilmediği iddiası ile davacı davasını ıslah ederek davalının teminat mektubundan kaynaklı alacağının hesaplanması ve belirlenecek meblağın mahkeme veznesine depo edilmesi için süre talep ettiği, dosyanın bilirkişiye verildiği,

bilirkişinin davalı banka tarafından Mersin Gümrük Saymanlık Müdürlüğüne hitaben verilen 370,00 TL teminat mektubunun veriliş tarihi itibarı ile teminat mektubu gecikme faizinin 5.421,43 TL olup 370,00 TL teminatın ilavesi ile 5.791,43 TL teminat mektubunun güncel değeri olduğunu rapor etmiştir. Mahkemece tanıklar dinlenmiş, mahkemece davacının ıslah talebine yönelik dilekçesi ıslah mahiyetinde görülmemiş, dava dışı ... şirketi ile ipotek lehtarı olan diğer şirket ...

Şirketine karşı ipoteğin kaldırılması istemli davacılara taraf teşkilinin sağlanması yönünde süre verilmiş, kesin süre içerisinde ilgili şirketlere karşı dava açılıp eldeki dava ile birleştirilmemiştir. Yargılama sonunda mahkemece 05/12/1994 tarihli ipoteğin kaldırılmasına karar verilmiş, gerekçeli kararda ise ayrıca 28/12/1994 tarihli ... yevmiye nolu ipoteğin de kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bu haliyle kısa kararda 05/12/1994 tarihli ipoteğin kaldırılmasına karar verildiği, gerekçeli karar da ise ayrıca 28/12/1994 tarihli ipoteğin de kaldırılmasına karar verilerek birbiriyle çelişkili hükümler kurulduğu anlaşılmaktadır.6100 sayılı HMK’nun “Hüküm, hükmün verilmesi ve tefhimi” başlıklı 294. maddesinde açıklandığı üzere mahkeme, usule veya esasa ilişkin bir nihai kararla davayı sona erdirir. Yargılama sonunda uyuşmazlığın esası hakkında verilen nihai karar, hükümdür.

Hüküm, yargılamanın sona erdiği duruşmada verilir ve tefhim olunur.

Aynı yasanın “Hükmün kapsamı” başlıklı 297. maddesi gereğince hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.“Hükmün yazılması” başlıklı 298. maddesi gereğince de gerekçeli karar, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz.

Bu haliyle istinafa konu davada mahkemece kısa kararda 05/12/1994 tarihli ipoteğin kaldırılmasına karar verildiği, gerekçeli karar da ise ayrıca 28/12/1994 tarihli ipoteğin de kaldırılmasına karar verilerek birbiriyle çelişkili hükümler kurulduğu anlaşılmaktadır. Bu husus kamu düzenine açıkça aykırı olup kararın bu yönüyle resen yapılan inceleme sonucu kararın kaldırılması gerekir. Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun bu aşamada incelenmeksizin kısa karar ile gerekçeli kararın çelişkili olmasının kamu düzenine aykırılık teşkil etmesi nedeni ile İDM kararının kaldırılmasına ilişkin HMK 353/1-a-4 madde uyarınca kesin karar verilmesi gerektiği kanısına varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.