İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2021/292 K.2021/304

Tarafların iddia ve savunmalarının özeti

İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ...’nin dava konusu ipoteğin yükümlü bulunduğu taşınmazın maliki olduğunu, taşınmaz üzerinde davalı şirket ... A.Ş. lehine ... Limited Şirketinin borçlarının teminatı olarak 250.000 TL bedelli l.detecede 01.10.2010 tarihinde tesis edilmiş bir teminat ipoteği bulunduğunu, ... A.Ş.’nin ... Ltd.

Şti.’den herhangi bir hak ve alacağının bulunmadığını bunun üzerine davalı şirkete Büyükçekmece ...Noterliğinin 05.12.2013 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ipoteğin kaldırılmasının istendiğini, davalı şirket tarafından gönderilen cevabi ihtarnamede söz konusu ipoteğin kaldırılmayacağının bildirildiğini, bu nedenlerle ... A.Ş.’nin ...

Limited Şirketinden herhangi bir hak veya alacağının bulunmadığının tespiti ile dava ...’nin maliki olduğu '‘İstanbul İli, Üsküdar İlçesi, ... Mak, ... pafta, ... ada, ... parselde kain ... arsa paylı ... blok ... Bodrum Kat ... nolu mesken nitelikli bağımsız bölüm üzerinde daha önce tesis edilmiş bulunan 250.0 TL bedelli 1 .derece ipoteğin kaldırılmasına, yargılama giderleri İle vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket ile dava dışı ... Tic. Ltd.

Şü. arasında akdedilmiş olan 27.08.2009 tarihli sözleşme ile ... şirketi tarafından 2 adet makine dönüşümünün, sözleşmenin 2.maddesinde belirtilen teknik şartlara uygun olarak gerçekleştirilmesi hususunda tarafların anlaşmaya vardığını bu sözleşme gereğince davalının 600.000 USD +KDV ödeme yükümlülüğü altına girdiğini, ... ise 2 adet makine dönüşümünün sözleşmenin 2.maddesinde belirtilen teknik şartlara uygun olarak yapma edimini yüklendiğini, dava dışı şirketin edimine uymaması halinde ...’a ait dava konusu edilen İstanbul İli, Üsküdar İlçesi, ...

Mah., ... pafta, ... ada, ... parselde kain ... arsa paylı ... blok ...Bodrum Kat ... nolu mesken nitelikli bağımsız bölüm üzerinde 250.000 TL bedelli, 1.derecede, yıllık %30 ikizle ve süresiz olarak davalı şirket lehine ipotek tesis edildiğini, sözleşme kapsamında davalı şirket üzerine düşen tüm edimleri yerine getirdiği halde ... tarafından edimlerine yerine getirilmediğini, makinelerin çalışmaz vaziyette olduğunu, ... Ltd.

Şti,’ne edimlerini yerine getirmesi için ihtarname gönderildiğini ancak sözleşme gereği üzerine düşen edimleri yerine getirmediğini, davacı taşınmazı kendisinin satın aldığını bu nedenle de söz konusu ipoteğin kaldırılması talep edilmişse de davacı tarafın dava konusu gayrimenkulü ipotekli olarak satın almış olmakla bitlikte ipoteği kabul etmiş durumda olduğunu, bu nedenlerle ve yargılama sırasında ortaya çıkacak hususlar doğrultusunda, davacının usul ve yasaya aykırı davasının reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece "...Tüm dosya kapsamında mahkememizin 2014/41 esas-2017/57 karar sayılı dosyasında yapılan yargılama, toplanan deliller ve bilirkişi incelemesi ile Üsküdar ... mah., ... pafta, ... ada, ... parselde bulunan ... arsa paylı ... Blok ...bodrum kat ... nolu taşınmaz üzerinde davalı ... A.Ş. Lehine ... Ltd.

Şti. 'nin borçların teminatı olarak 1.derecede 250.000 TL bedelli 01/10/2010 tarihli teminat ipoteği konulduğu, bu taşınmazın 06/11/2013 tarih 20052 yevmiyeli senette ... adına kayıtlı iken hissenin tamamı davacıya satıldığı, davalı şirket ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında ticari ilişkinin olduğu, davalı firmanın defterlerinin incelenmesi ile dava dışı ...

Ltd.Şti. 'ye 1.554,49 TL borcu olduğunun belirlendiği, ipoteğin konulma amacı, ticari faaliyetin konusu, aradan geçen zaman ve defter incelemesi ile davacı lehine ... Elektrik Ltd.Şti.

Nin borçlarının teminatı olarak konulmuş ipoteğin fekkine dair kurulan hüküm kurulduğu, davalı tarafın karara karşı istinaf yoluna başvurduğu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi'nde 2017/1423 Esas ve 2017/1338 karar sayılı kararı ile kararın kaldırıldığı, mahkememizde yeni esas numarası almış olduğu,

istinaf bozması sonrası mahkememizce yapılan yargılamada davacının teminat olarak konulan ipoteğe ilişkin edimlerin yerine getirilip getirilmediği hususunda Mersin Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak davaya konu sözleşme konusunda makine mühendisi bilirkişi aracılığıyla edimlerin yerine getirilip getirilmediği hususunda yerinde inceleme yapılarak rapor oluşturulması istendiği,

bilirkişi Yüksek Makine Mühendisi ... tarafından düzenlenen 06/02/2020 tarihli 2.ek raporda 30/01/2020 tarihinde davalı şirkete ait fabrikada gerekli incelemeler yapılmak üzere gidildiği ancak makinelerin sözleşmelerin üzerinden yıllar geçtiği, yaklaşık iki yıl öncesinde makine ve ekipmanlarının sökülerek tırlarla yurtdışına (İran) gönderildiği,

fabrikada bu makinelerin bulunmadığı bilgisinin tarafına bildirildiğini rapor etmiş olup davalı vekilinin 09/03/2020 tarihli beyanında buna ilişkin belgeleri de mahkememize sunduğu anlaşılmakla davalının iddiasının ispatını kendi edimi ile imkansız hale getirdiğinden ve sonucuna da katlanması gerektiğinden davanın kabulüne," şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; taraf, edimini ifa etmediği gibi, dönüşüme tabi tutulacak makinelerin yıllarca dönüşümünün yapılmaması ve ticari faaliyet ile iştigal eden müvekkili firmanın makinelerin sözleşmenin akdedilmiş bulunduğu 2009 yılından keşfin yapıldığı 2018 yılına kadar yani 9 yıl boyunca bulunduğu yerde işgal edecek şekilde bulundurması mümkün olmadığını, davacının ediminde olan ve söz konusu dönüşüme tabi tutulacak makinelerinin bir kısmını diğer fabrikasında kullanmak üzere İran ülkesine gönderildiğini, sözleşme tarafı olan firma bir türlü makinelerin dönüşümün ifa etmediğini,

bu husus dosyanın tevdi edilmiş bulunduğu bir çok bilirkişi raporları ile sabitti olduğunu, müvekkil ile yapılan sözleşme hükümleri gereğince ... Ltd.Şti’ne tüm ödemeleri yapılmış bulunmasına rağmen bu firmaca yerine getirilmeyen taahhüdü nedeni ile davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, söz konusu ipotek de zaten ...

LTD.ŞTİ’nin taahhüdünü yerine getirmesi için tesis edilen bir ipotek olup, davacının yeni malik olarak söz konusu ipoteğin terkinine yönelik davanın hukuki dayanağının olmadığını, taşınmaz üzerine tesis edilen ipoteğin fekkinin mümkün olmadığını, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkil firmanın 550.000-USD+KDV alacaklı bulunduğu firmadan alacağını alamadığını, bilirkişi raporunda da açıkça izah edildiği üzere bu firmanın taahhüdünü de yerine getirmediğini, müvekkili firmanın bu gün itibariyle zararının.

550.000-usd x7.500-tl/1 usd= 4.125.000.00-TL (dört milyon yüzyirmibeşbin türklirası) KDV hariç zararı söz konusu iken, 250.000-tl bedelli ipoteğin kaldırılmasına karar verilmiş bulunması müvekkilin zararının artmasına neden olduğunu, istinaf mahkemesi kararı gereğince yapılan inceleme neticesinde de makinelerini bir kısmının hiç yapılmadığı,

diğer yapılanların eksik olduğu ve çalışır nitelikte teslim edilmediği üretim makinesi olarak hiçbir değerinin bulunmadığı açıkça tespit edilmiş olduğunu, davanın reddine karar verilmesi gerektiği halde kabulüne karar verilmiş bulunmasının hukuki dayanağı olmadığını, yerel mahkeme kararının ortadan kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın iyi niyetli olmadığını, 25.06.2018 tarihli bilirkişi raporu ile dönüşümümün yapılmadığı açıkça sabit iken.

İstanbul Anadolu 5.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2017/ 1285 Esas -2020/849 Karar sayılı kararı ile kurulmuş bulunan davanın kabulüne dair kararın usul ve esastan ortadan kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Tapu kaydı, keşif, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, borçlu bulunmadığının tespiti ile ticari sözleşmenin teminatı olan ipoteğin fekki istemine ilişkindir. İpotek kişisel bir alacağın teminat altına alınması amacını güden ve bir taşınmaz değerinden alacaklının alacağını elde etmesini sağlayan sınırlı bir ayni haktır.

İpotek tesisi için rehin edilecek taşınmaz maliki ile alacaklı arasındaki anlaşmanın (rehin sözleşmesi) bulunması ve rehin sözleşmesinin Türk Medeni Kanununun 856. maddesi gereğince tapu siciline tescil edilmesi gerekir. İpotek halen mevcut veya henüz doğmamış olmakla birlikte ileride doğması kuvvetli kişisel bir alacağı teminat altına alma amacı güden feri nitelikte sınırlı bir ayni haktır. Bu haliyle ipotek teminat altına alınan alacağa bağlı bir hak olarak kendini gösterir.

Alacak sona erdiği halde alacaklı terkin talebinde bulunmazsa taşınmaz maliki ipoteğin kaldırılmasını dava yoluyla isteyebilir. Somut olayda; taraflar arasında 1.10.2010 tarihinde resmi şekilde ipotek akti düzenlendiği ve ipoteğin 250.000 Tl bedelli süresiz %30 faiz ile tesis edildiği; ipotek akit tablosu içeğinden ipoteğin taraflar arasında akdedilecek tüm protokol ve sözleşmelerden dolayı işin yerine getirilmemesi hallerinde teminat amaçlı olarak konulduğu anlaşılmaktadır.

Davalı yan dava dışı ... şirketinin aralarındaki sözleşme edimlerini yerine getirmediğini ve alacaklı bulunduğunu savunmuş ancak bu alacağa ilişkin ayıp iddiası ya da başka bir hukuki nedenle talepte bulunduğu davaya rastlanılmamış mersin 1. ATM de görülen davada taraf olmadığı oradaki alacağın ... şirketi ile ilgili bulunduğu görülmüştür.

Davalının kayıtlarında yapılan ödemelerde bir ihtirazı kayıt ileri sürülmeden iş bedelinin büyük kısmının dava dışı şirkete ödendiği anlaşılmaktadır.

Ayrıca davacının yerine getirilmediğini iddia ettiği eser sözleşmesinin 27.8.2009 tarihli bulunduğu sözleşme içeriğinden teminat amaçlı olarak yükleniciden kambiyo senedi alındığının belirtildiği ancak ipotek tesisine ilişkin bir hüküm bulunmadığı, sözleşme tarihinin ipotek tesis tarihinden evvel olduğu ve ipotek senedinde akdedilecek sözleşmelerin konu edildiği geçmişte akdedilmiş sözleşmeleri kapsadığına ilişkin bir hüküm bulunmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca yapılan araştırma ile davalının dava konusu makineleri kullanarak başka bir firmasına naklettiği ayıplı bulunduğuna ilişkin inceleme için hazır edilmediği bir alacağa konu edilmediği sözleşmede belirtilen test ve kabul sürelerinin bitiminde yapılmış bir bildirimde sunamadığı görülmüştür. Bu hali ile davalı yanın ipotek tesisinden sonra doğmuş bir alacağının bulunmadığı anlaşılmakla İDM kararında bir yanılgı görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine yasa yolu açık olmak üzere karar verilmesi gerektiği karar verilmesi gerektiği kanısına varılarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.