İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2025/636 K.2025/744

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dava dosyası incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin İstanbul İli, Kadıköy İlçesi, ... Mah. ... Mevkii,... ada,.. parsel de kayıtlı ... arsa paylı 12 nolu bağımsız bölümün maliki olduğunu, söz konusu bu taşınmazı üzerine "... No ...

Dimitrovgrad/Bulgaristan" adresinde faaliyette bulunan... şirketinin davalı şirketten sabun ve temizlik maddelerinin alımından doğmuş veya doğacak her türlü mal bedelleri ile bu mal bedellerinin nakden ödenmemesi durumunda tahakkuk etmiş veya edecek vade farklarının teminatı teşkil etmek üzere davalı şirket lehine 16.03.2004 tarih ve ... yevmiye nosu ile 1. Derecede 200.000,00 TL bedelli ve 31.01.2008 tarih ... yevmiye nosu ile 2.derecede 100.000,00 TL bedelli teminat amaçlı ÜSTLİMİT ipotekleri tesis edildiğini,

lehine ipotek verilen ...'nin davalı şirketle olan ticari ilişkisinin 2009 yılı sonu itibariyle son bulduğunu ve bu ticari ilişki dolayısıyla davalı şirkete herhangi bir borçlarının bulunmadığı müvekkile bildirilmesi üzerine müvekkil davalı ipotek alacaklısı şirketle iletişime geçerek ipoteklerin kaldırılmasını talep ettiğini,

müvekkilinin yaptığı bu sözlü müracaatına davalı şirketçe "kayıtlarını tetkik ederek lehine ipotek verilen ...’nin şirketlerine herhangi bir borcu bulunup bulunmadığının bildirileceklerini ve bir borc bulunmadığı takdirde ipotekleri fek edeceklerini şifahen bildirmişler ise de aradan geçen uzunca bir süre zarfında müvekkile herhangi bir bilgi verilmediğini ve ipoteklerin fekki hususunda herhangi bir işlem yapılmadığını, bunun üzerine Üsküdar ...Noterliğinin 07.12.2018 tarih ve ... sayılı ihtarnamesi keşide ettiklerini, ihtarnamelerine yanıt verilmediğini ve ipoteklerin kaldırılmadığını, daha sonra davalı şirket,

vekili vasıtasıyla İzmir ...Noterliğinin 14.08.2020 tarih ve ... sayılı muaceliyet konulu bir ihtar çektiğini, müvekkiline bu ihtarın 17.08.2020 tarihinde tebliğ olduğunu, kendilerince davalı tarafa Üsküdar ...Noterliğinin 19.08.2020 tarih ve ... sayılı ihtarnamesi gönderildiğini, ihtarname içeriğine ve alacak miktarına açıkça itiraz edildiğini, söz konusu ihtarnamelerinin 21.08.2020 tarihinde davalıya tebliğ olunduğunu, cevap İhtarnamelerinden sonra davalı şirket 23.09.2020 tarihinde müvekkil ve asıl borçlu ... aleyhine davaya konu ipoteklere ilişkin olarak İzmir ...İcra Müdürülüğünün...

Esas sayılı dosyası ile İpoteğin Paraya Çevrilmesi Yoluyla Takib başlattığını, takibe ilişkin örnek No: 9 Ödeme Emri müvekkile 03.10.2020 tarihinde tebliğ olduğunu, müvekkili aleyhinde başlatılan bu takibe 06.10.2020 tarihinde itiraz ettiklerini, başlatılan İpoteğin Paraya Çevrilmesi Yoluyla takipte davalı vekilinin talebine istinaden müvekkile ait taşınmaz kaydına 06.10.2020 tarihinde İ.İ.K.

150/C maddesine göre satışa arz şerhi de konulduğunu, müvekkilini söz konusu gayrimenkulünü satmak istemekte ancak mevcut ipotekler ve bu ipoteklere dayalı başlatılan haksız takip nedeniyle İ.İ.K.

150/C maddesi uyarınca taşınmaz kaydına konulan satışa arz şerhi ötürü satış işlemini gerçekleştiremediğini, Bu nedenlerle müvekkilinin dava konusu ipotekler nedeniyle borcunun bulunup bulunmadığının tespiti ile davalı şirket lehine verilen 16.03.2004 tarih ve ... yevmiye nosu ile 1. Derecede 200.000,00 TL bedelli ve 31.01.2008 tarih ... yevmiye nosu ile 2.derecede 100.000,00 TL bedelli teminat amaçlı ÜSTLİMİT ipoteklerinin fekki için iş bu davayı açma zaruretinin hasıl olduğunu,

müvekkiline ait taşınmaz üzerinde ... şirketinin davalı şirketten sabun ve temizlik maddelerinin alımından doğmuş veya doğacak her türlü mal bedelleri ile bu mal bedellerinin nakden ödenmemesi durumunda tahakkuk etmiş veya edecek vade farklarının teminatı teşkil etmek üzere davalı şirket lehine 16.03.2004 tarih ve ... yevmiye nosu ile 1. Derecede 200.000,00 TL bedelli ve 31.01.2008 tarih ... yevmiye no ile 2.derecede 100.000,00 TL bedelli ÜSTLİMİT ipoteklerinin (Ayni Teminatların);

ipotek Akit tablolarında belirtilen Toplam Azami İpotek bedeli 300.000,00 TL'nin yada Mahkemece miktarı belirlenecek Nakdi Teminatın Nakit yahut Kesin ve Süresiz Banka Teminat Mektubu olarak depo edilmesi karşılığında, tapu kaydından terkini yönünde HMK Madde 389 maddesi uyarınca tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; diğer tüm dava, alacak ve tazminat hakları saklı kalmak kaydıyla, haksız ve kötü niyetle açılan davanın reddine, yukarıda açıkladığı sebeplerle HMK 329/1, 2 maddeleri uyarınca davacının ayrıca vekalet ücreti ve disiplin para cezasına mahkum edilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Yerel mahkemece "...Somut olayda; Toplanan bilgi ve belgelere göre davacının tacir olmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın TTK 4. ve 5. maddelerine göre ticari iş ve mutlak ticari dava sayılamayacağı, davanın genel mahkemeler olan Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gerektiği anlaşıldığından HMK'nın 114/1-c, 115/2. maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerektiği"gerekçesiyle; 1-Açılan davanın MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİ NEDENİYLE dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE, Görevli mahkemenin İSTANBUL ANADOLU NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMELERİ olduğuna, dosyanın İSTANBUL ANADOLU NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Dava konusu edilen ve fekki talep edilen ipotek davacının da içinde bulunduğu yurt dışı merkezli aile şirketlerinin, müvekkili şirkete olan borçlarının teminatı olarak alınmış olup davacı beyanları ile de sabit olduğu üzere taraflar arasında ticari bir ilişki mevcut olduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişkiler oldukça iç içe geçmiş halde olup gerek dosyada mübrez bilgi ve belgeler gerekse taraf beyanları ile de sabit olduğu üzere davanın Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından görülmesi elzem olduğunu, kaldı ki dava konusu edilen ipoteğin fekki isteminin incelenebilmesi için de;

dava dışı şirketlerin müvekkili şirkete borçlu olup olmadığının öncelikli tespiti gerektiğinden.

TTK 4. Madde kapsamında huzurdaki davada her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili bir uyuşmazlık olduğunu, yine davacının dava dışı şirketler adına ve hesabına başkaca iş ve işlemeleri olup olmadığı araştırılmaksızın, huzurdaki davanın ticari iş ve mutlak ticari dava sayılamayacağı yönündeki değerlendirmenin eksik olduğunu, açıklanan nedenlerle İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/641 Esas, 2024/937 Karar sayılı ilamının; görevsizlik kararı yönünden kaldırılmasına, neticeten haksız ve dayanaksız davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Tapu kaydı, resmi senet, takip dosyası, ticaret sicil kayıtları, faturalar, delil listeleri, sunulan ve toplanan deliller ile tüm dosya kapsamı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, borçlu olmadığının tespiti, ipoteklerin kaldırılması istemine ilişkindir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır.

Buna göre bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

Somut olayda uyuşmazlık, TMK'nın 881. maddesinde düzenlenen ipoteğin fekki isteminden kaynaklanmakta olup, davacı tacir olmadığından, mutlak ticari dava niteliğinde de olmayan uyuşmazlığın genel hükümler çerçevesinde asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. İDM'nin görevsizlik kararı ve gerekçesi usul ve yasaya uygun olup doğru görülmüştür. Davalı vekilinin istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri yerinde görülmediğinden reddi gerekir.

Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK.'nun 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanısına varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.