İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2017/1781 K.2019/545

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; vekil edeninin maliki olduğu davalı ... şirketi nezdinde de kasko sigortalı bulunan .... plaka sayılı ticari aracın 02/03/2015 tarihinde personel taşımacılığı yapmak üzere sevk halindeyken ön kısmından alevler gelmeye başlaması nedeniyle araç şoförünün aracı sağa çektiğini, içerideki yolcuların tahliyesini sağladıktan sonra yangın söndürücülerin yardımı ile yangına müdahale ettiğini ve yangının söndürüldüğünü ve aracın çekici marifetiyle servise götürüldüğünü, araç serviste iken aynı gün yeniden yangın çıktığını ve bu yangın sonucunda da aracın kullanılmaz hale geldiğini,

durumdan davalı ... şirketinin derhal haberdar edilerek uğranılan zararın poliçe kapsamından giderilmesinin istenildiğini, ancak sonuç alınamadığını belirterek, fazlaya ilişen haklar saklı kalmak kaydıyla aracın olay tarihi itibariyle rayiç değerine karşılık olmak üzere 57.800,00-TL tazminatın 14/04/2015 olan temerrüt tarihinden işletilecek avans faizi ile birlikte davalı ... şirketinden tahsiline karar verilmesini istemiştir.Davalı ... şirketi vekili cevabında özetle;

davanın konusunu oluşturan aracın vekil edeni şirket nezdinde genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, davacının meydana gelen kaza nedeniyle 04/03/2015 tarihinde yaptığı hasar ihbarı üzerine dosya açıldığını, ekspertiz incelemesi sonucunda araçta 52.294,35-TL zarar meydana geldiğinin belirlendiğini, ancak aracın kaza tarihinden önce kaza anında aracı kullanan ... satıldığının ve adı geçen sürücünün ehliyetinin geçici olarak iptal edildiğinin anlaşıldığını, Kasko Sigortası Genel Şartlarının C.5 maddesi uyarınca menfaat sahibi değişikliği nedeniyle, davacı taleplerinin teminat dışı bulunduğunu ileri sürerek,

davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.Mahkemece, iddia, savunma, toplanan deliller, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı gözetilerek; davacının maliki ve işleteni olduğu ... plaka sayılı otobüsün önünden alevler çıkması nedeniyle bu alevlerin sürücü tarafından söndürülmesinden sonra, yetkili servise götürüldüğü, araç serviste park halindeyken tekrar yanmaya başladığı, bu yangın sonucunda aracın pert olduğu, davanın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili bulunduğu, davalı ... şirketinin ise;

aracın kaza tarihinden önce satıldığı ve araçta ilk alevlerin çıkması sırasında araç sürücüsünün sürücü belgesi bulunmadığı gerekçesiyle hasar ödemesi yapmaktan kaçındığı, aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin 57.800,00-TL, hurda değerinin de 10.000,00-TL bulunduğu, bilirkişi raporu ile tespit edildiği, sürücünün ehliyetsiz olması ile oluşan zarar arasında illiyet bağı bulunmadığı, dolayısıyla genel şartlara aykırı bir hususun olmadığı.

Kasko Sigortası Genel Şartlarının C.5 hükmüne göre, sigorta poliçesinin kendiliğinden geçersiz hale gelmesi için aracın resmi yollarla mevzuata uygun şekilde devredilmiş olması gerektiğini, mevzuata uygun devrin KTK.nun 20. Maddesinde belirtildiği şekilde noterde yapılan sözleşme ve tescil ile mümkün bulunduğunu, dolayısıyla kaza tarihi itibariyle satıştan dolayı geçerli bir menfaat değişikliğinden söz edilemeyeceği, görüşünden hareketle; davanın kısmen kabulü ile hurda değeri düşüldükten sora kalan 47.800,00-TL tazminatın 16/04/2015 tarihinden işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

fazlaya ilişen isteğin reddine karar verilmiştir.Karara karşı, davalı ... şirketi vekil itarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.İstinaf nedenleri; kazadan önce satış nedeniyle menfaat değişikliği bulunduğunun davacı ve alıcı beyanlarıyla açıkça belirlenmiş olmasına rağmen, noterden satış olmaması nedeniyle davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu,

ayrıca araç sürücüsünün kaza anında sürücü belgesinin olmamasının dahi tek başına talebin teminat dışı olduğunu kabul bakımından yeterli olmasına rağmen, aracın yanması ile uğranılan zarar ile araç sürücüsünün ehliyetinin olmaması arasında illiyet bağı yok diye bu yöndeki taleplerinin reddedilmesinin doğru bulunmadığı, bundan ayrı kabule göre de; aracın hurda değerinin 10.000,00-TL bulunduğuna ilişkin değerlendirmenin, hiç bir veriye dayanmaması nedeniyle isabetsiz olduğu, zira vekil edeni şirket tarafından yapılan ihalede, 23.233,00-TL'ye alıcı bulunduğu,

aracın yetkili serviste yandığı gözetildiğinde yangın çıkmasına ve dolayısıyla aracın hasara uğramasında etken olabileceği düşünülerek, talep doğrultusunda yetkili servisin davaya ihbar edilmesi gerekirken, bunun yapılmamış olmasının da usul ve yasaya aykırı olduğu hususlarına yöneliktir.İstinaf edenin sıfatına, istinafın kapsam ve nedenleriyle sınırlı olmak kaydıyla yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda.

Dava, kasko sigorta sözleşmesine dayanılarak açılmış maddi tazminat isteğine ilişkindir.Görülmekte olan davada, kayden davacıya ait bulunan ... plaka sayılı otobüsün 02/03/2015 tarihinde meydana gelen yangın sonucunda hasarlanarak pert hale geldiği, söz konusu aracın davacı ile davalı arasında düzenlenen başlangıç tarihi 02/12/2014, bitiş tarihi 02/12/2015 olan kasko sigorta poliçesi ile davalı ... şirketi nezdinde sigortalı bulunduğu ve kaza nedeniyle araçta oluşan hasar bedelinin 52.294,35-TL olduğu, aracın hasarsız rayiç değerinin 57.800,00-TL bulunduğu konularında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu aracın kazadan önce, haricen araç sürücüsü Turan Satılmış isimli şahsa satıldığına ilişkin belirleme nedeniyle, dava konusu talebin Kasko Sigortası Genel Şartlarının C.5 maddesi uyarınca teminat dışı olup olmadığı ve araçta ilk yangın çıkması sırasında araç sürücüsü olan kişinin ehliyetnamesine el konulmuş olması nedeniyle, fiilen ehliyetsiz olması karşısında talebin teminat dışı bulunup bulunmadığı ve aracın hurda değerinin hatalı belirlenip belirlenmediği hususlarına yöneliktir.Kasko Sigortası Genel Şartlarının menfaat sahibinin değişmesi başlıklı C.5 maddesinde,

sözleşme süresi içerisinde menfaat sahibinin ilgili mevzuata uygun olarak değişmesi halinde, sigorta sözleşmesi menfaat sahibinin değiştiği anda kendiliğinden feshedilmiş olur ve feshin hüküm ifade ettiği tarihe kadar geçen sürenin primi gün esasına göre hesap edilir ve fazlası sigorta ettirene geri verilir.

Sigorta sözleşmesinde menfaat sahibinin değişmesine rağmen, poliçenin yeni malikle devamı hükme bağlanabilir, denilmekte ise de, 2918 sayılı KTK'nın 20/d madde hükmüne göre, tescil edilmiş araçların her çeşit satış ve devir işlemleri aracın motorlu araçlar vergisi borcu bulunmadığına dair belgenin ibrazı halinde, araç sahibi adına düzenlenmiş tescil belgesi esas alınarak noterlerce yapılır. Noterlerce yapılmayan her çeşit satış ve devir işlemleri geçersizdir.

Bu hüküm, kamu düzenine ilişkin bir hüküm niteliğinde bulunduğundan, harici satış işlemi ile üçüncü bir kişinin araç üzerinden hukuken menfaati bulunduğunu kabul etmek mümkün değildir. Diğer bir ifadeyle, aracın kayıt maliki dışında bir kişiye ait olduğu yolundaki iddialara değer verilerek, menfaat sahibinin değiştiği ve sigorta aktinin sona erdiği söylenemez.

Davalı ... şirketi, menfaat sahibinin değiştiği yolundaki iddiasını, satış yoluyla mülkiyetin devredildiğine dayandırdığından ve somut olayda devir işlemi yasal olmadığından mahkemenin bu yöndeki gerekçesi ve takdirinde herhangi bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

(Yargıtay 17.HD'nin 13/09/2012 gün 2012/3937 E-2012/9276 K.sayılı emsal içtihadı) Araç sürücüsünün ilk yangın sırasında sürücü belgesiz olması nedeniyle, talebin teminat dışı bulunduğuna ilişkin istinaf itirazına gelince; aracın uğradığı hasarın bir trafik kazası sonucunda değil, yangın sonucunda meydana gelmesi ve araç yanmasının taraflar arasında düzenlenen poliçeye göre, teminat kapsamında olduğu gözetildiğinde; araç sürücüsünün sürücü belgesi olup olmamasının yangına bir etkisinin bulunmamasına,

diğer bir ifadeyle talep konusu hasar sürücülük faaliyeti sırasında ve kusurlu sürücülük eylemi nedeniyle meydana gelen bir trafik kazası sonucunda oluşmadığından, mahkemenin bu konudaki değerlendirmesinde de herhangi bir yanılgı bulunmamaktadır.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde; yukarıda açıklanan nedenlerle herhangi bir isabetsizlik tespit edilemediğinden ve ayrıca yangın sonucunda pert hale gelen aracın hurda değerinin 10.000,00-TL olacağına ilişkin 16/01/2017 günlü bilirkişi heyet raporuna 13/02/2017 günlü dilekçe ile itiraz eden davalı vekilinin bu yöndeki belirleme ve değerlendirmeye yönelik olarak herhangi bir itiraz nedeni ileri sürmediği gözetildiğinde, HMK'nın 357.madde hükmü uyarınca yargılamada ileri sürülmeyen bir husus ve itirazın,

istinaf aşamasında ileri sürülmesi mümkün bulunmadığından ve kasko sigorta poliçesine dayanarak oluşan zararın bu poliçe kapsamında giderilmesine ilişkin bir davada, zararın oluşumunda katkısı olabileceği ileri sürülen yetkili servise davanın ihbar edilmesinde bir zorunluluk olmadığı gibi mahkemece davalı tarafın bu konuda düzenlediği 27/03/2017 günlü dilekçesi kapsamında, karar başlığında ihbar edilen olarak ...

San ve Tic.A.Ş'nin gösterildiği ve gerekçeli kararın usulüne uygun şekilde ihbar edilen sıfatıyla adı geçen şirkete tebliğ edildiği anlaşıldığına, dolayısı ile davalı ... şirketinin bu yöndeki amacının gerçekleşmiş bulunmasına göre; davalı ... şirketi vekilinin tüm istinaf itirazlarının reddi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki biçimde hüküm tesis edilmiştir.