İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2017/2281 K.2019/3637

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; vekil edeninin eşi olan ... sevk ve idaresindeki ZMM sigortası bulunmayan ... plaka sayılı traktörün devrilmesi sonucunda, 04/05/2010 tarihinde meydana gelen trafik kazasında hayatını kaybettiğini ileri sürerek,

fazlaya ilişen haklar saklı kalmak kaydıyla, (belirsiz alacak) 1.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden işletilecek yasal faizi ile birlikte Güvence Hesabından tahsiline karar verilmesini istemiştir.Davalı Güvence Hesabı vekili cevabında özetle;

zaman aşımı definde bulunarak kazanın "karayolu" tabir edilen yerde meydana gelmediğini, bu nedenle talebin trafik sigortası genel şartları uyarınca, teminat dışı bulunduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiş, ayrıca görülmekte olan dava bakımından, davacının üçüncü kişi konumunda olmadığını, desteğin kusuru ile meydana gelen kazada destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunamayacaklarını ve somut olayda alacaklı-borçluluk sıfatlarının birleştiğini savunmuştur.Mahkemece,

davanın Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigortası tanzim edilmeyen kendi kusuruyla kazaya sebebiyet veren ... plakalı araç sürücüsü olan müteveffa ... dolayı davacı eş için talep edilen destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkin olduğu;

davalı kurumun Sigortacılık Kanunu ve Güvence Hesabı Yönetmeliği gereğince sadece kaza tarihi itibari ile Zorunlu Mali Mesuliyet (trafik) Sigortası düzenlenmeyen aracın sürücüsünün dışındaki başka araç sürücüleri veya 3.şahısların (yayalar-araç içinde yolcu olarak bulunan kişilerin) uğramış olduğu maluliyet ve ölüm halinde ise destekten yoksun kalma tazminatlarını ödemekle yükümlü bulunduğunu, Sigortacılık Kanununun 14/b maddesi uyarınca davacı kurum Zorunlu Trafik Sigortası bulunmayan araçlar nedeniyle yaptığı tazminat ödemeleri için zarara sebebiyet veren ve Zorunlu Trafik Sigortası yaptırılmamış olan aracın işletenine,

sürücüsüne ve diğer sorumlularına ve bunların mirasçılarına kusuru nispetinde rücu etme hakkı bulunduğundan, diğer bir ifadeyle, alacaklı ve borçlu sıfatı TBK 135.maddesi gereğince davacıda birleşmiş olacağından, anılan madde gereğince borç sona ermekte olup, davacıya hem tazminat ödemesi yapılıp hemde rücuen alacak davası açılamayacağı görüşünden hareketle davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İstinaf nedenleri; kaza tarihinde yürürlükte bulunan yasal mevzuat, sigorta genel şartları ve Yargıtay İçtihadlarına göre, davacıların üçüncü kişi konumunda bulunduğunu, desteğin kusurunun kendilerine yansıtılamayacağı halde, aksi gerekçeyle davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu hususuna yöneliktir.İstinaf edenlerin sıfatına, istinafın kapsam ve nedenleriyle sınırlı olmak kaydıyla yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda;Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı isteğine ilişkindir.2918 sayılı KTK'nın 91/1 maddesi uyarınca, işletenlerin bu kanunun 85/1 maddesine göre,

sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere, mali sorumluluk sigortası (trafik sigortası) yaptırmaları zorunludur.

Ancak işletenin 91.madde gereğince, mali sorumluluk sigortası yaptırmaması durumunda, üçüncü kişilerin uğradıkları zararların karşılanması amacıyla Güvence Hesabı kurulmuştur.Görülmekte olan davada, talebin dayanağını oluşturan kaza, 04/05/2010 tarihinde meydana gelmiş olup; kaza tarihi itibariyle uygulanması gereken yasal mevzuat ve HGK kararları ile Yargıtay özel dairesinin yerleşmiş uygulamaları dikkate alındığında; sürücü-işleten destek ister kendi kusuru, ister bir başkasının kusuru ile ölmüş olsun, ölüm, destekten yoksun kalanlar üzerinde doğrudan zarar doğuran bir sonuç olduğundan;

desteğin kusurunun destekten yoksun kalanlara yansıtılamayacağı, araç sürücüsünün veya işleteninin tam kusurlu olması halinde dahi 3.kişi konumunda olan destekten yoksun kalan kişilerin sigorta şirketinden somut olayda, Güvence Hesabından tazminat isteme hakkına sahip olduğu,

üçüncü kişi sıfatıyla dava açan destekten yoksun kalan kişi bakımından TBK'nun 135.maddesinde düzenlenen alacaklı-borçlu sıfatlarının birleşme durumunun da gerçekleşmemiş bulunduğu konusunda ( Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 16/04/2019 gün 2016/10995 Esas-2019/4807 Karar sayılı ve Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 14/02/2019 gün 2016/5779 Esas-2019/2850 Karar sayılı yeni emsal içtihatları) duraksamamak gerekir.Mahkemece, görülmekte olan davanın niteliğine yanlış anlam verilmesi sonucunda yazılı biçim ve şekilde davanın reddine karar verilmesi hali,

HMK.m.353/1-a/6 kapsamındaki davanın esası hakkında davacı tarafın gösterdiği delillerin hiç toplanmaması halini oluşturacağından, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması, tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde yargılama yapılarak yeniden esas hakkında bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki biçimde hüküm tesis edilmiştir.