İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2019/1885 K.2022/122

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

09/12/2015 tarihinde, müvekkiline ait ... plakalı araç ile davalı ... şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plaka sayılı aracın kazaya karıştıklarını, davalı ... tarafından 24.12.2015 tarihli ibraname ile müvekkilinin aracının davalı ... şirketine verilen vekaletname ile satılarak sovtaj bedeli olarak 12.100,00-TL, tazminat olarak da 12.900,00-TL ödeneceği konusunda anlaşıldığını, anlaşma sonucu müvekkilinin aracın satıldığını ve 12.100,00-TL satış bedelinin müvekkiline ödendiğini, ancak mutabakat ile kararlaştırılan 12.900,00- TL tazminatın müvekkiline ödenmemesi üzerine tahsili için İst.Anadolu ...

İcra Müdürlüğünün ... Es. Sayılı dosya ile icra takibi başlattıklarını, davalının takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu ileri sürerek itirazın iptaline, takibin devamına ve davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkili şirket arasında imzalanan Mutabakatlı Ağır Hasar İbra ve Feragatname doğrultusunda kararlaştırıldığı gibi 12.100,00- TL sovtaj bedeli ile 12.900,00-TL tazminat bedeli olmak üzere toplam 25.000,00-TL'nin 14.11.2011 tarihinde davacıya ödendiğini, müvekkili sigorta şirketinin dava konusu kazaya dair herhangi bir sorumluluğunun kalmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; ''...2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 107. Maddesi gereği işletenin çalınan aracın verdiği zarar nedeni ile kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin motorlu aracın çalınmasında veya gasp edilmesinde kusurlu olmadığını ispatlasa dahi üçüncü kişilerin uğradığı zararı ödemekten kurtulamaz.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2010/9471 Esas, 2011/3592 Karar sayılı kararında da belirtildiği gibi; sigortacının KTK 95. Maddesi uyarınca tazminat yükümlülüğünün azaltılması veya kaldırılmasına ilişkin halleri üçüncü kişilere karşı ileri süremeyeceği, ancak kendi sigorta ettirenine karşı ileri sürebileceği belirtilmiştir.

Tüm bu sebeplerle mahkemece alınan bilirkişi raporu dikkate alınmayarak davacı ile davalı arasında davacıya ait aracın sovdaj bedeli olarak 12.100,00-TL ve tazminat bedeli olarak da 12.900,00- TL üzerinden mutabakata varıldığı,12.100,00-TL'nin ödenmiş olması 12.900,00- TL'nin ödenmemiş olması sebebiyle itirazın iptali ile takibin 12.900,00-TL asıl alacak üzerinden avans faizi işletilmek üzere takip şartlarının aynen devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, icra inkar tazminatının şartları oluşmadığından reddine, kötü niyet tazminatı talebinin şartları oluşmadığından reddine karar vermek gerektiği '', gerekçesiyle,

Davanın KISMEN KABULÜ İLE, İstanbul Anadolu ... İcra dairesi ... Esas sayılı dosyasında yapılan itirazın iptali ile takibin 12.900,00-TL asıl alacak üzerinden avans faizi işletilmek üzere takip şartlarının aynen devamına, Fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-İcra inkar tazminatı talebi oluşmadığından REDDİNE, 3-Kötü niyet tazminatı oluşmadığından REDDİNE, karar verilmiştir. Karara karşı davalı ... vekili, tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf nedenleri: Davalı ... vekili; davacıya sovtaj bedeli ödeme yapılmış olup aracın çalıntı olduğunun anlaşılması üzerine zarar teminat dışı olduğundan başkaca ödeme yapılmadığını, bilirkişi raporu da bu yönde olmasına rağmen yerel mahkemece verilen kararın hukuka ve içtihatlara aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, İstinaf edenin sıfatına, istinafın kapsam ve nedenleriyle sınırlı olmak kaydıyla yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda. Dava trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkin itirazın iptali davasıdır.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlar A.6-h maddesinde, ''Çalınan veya gasp edilen araçların sebep oldukları ve Karayolu Trafik Kanununa göre sigortalının sorumlu olmadığı zararlar; aracın çalındığını ve gasp edildiğini bilerek binen kişilerin zarara uğramaları nedeniyle ileri sürülecek talepler ile çalan ve gasp eden kişilerin talepleri teminat dışıdır'' şeklinde düzenlenmiş olup, dosyada mübrez kaza tespit tutanağı içeriğinde kazaya karışan ve davalıya ZMMS poliçesi ile sigortalı olan ...plakalı aracın çalıntı olduğu belirtilmiştir.Bu durumda, çalınan veya gasp edilen aracın işleteninin,

aracın çalınmasında kusurunun mevcut olup olmadığının ve buna bağlı olarak meydana gelen zararlardan sorumlu olup olmadığının incelenmesi gerekmektedir. Buna göre işletenin kusursuz olduğunu ispat etmesi halinde sorumluluğu oluşmayacaktır. Şöyle ki, KTK madde 107. Maddede yer alan kanuni düzenleme ile işleten karine olarak gasp ve hırsızlık sonucu oluşan zararlardan sorumlu tutulmuştur.

Ancak işleten, kendisinin, yardımcılarının ve eylemlerinden sorumlu olduğu kişileri aracın çalınmaması için gerekli tüm önlemleri aldığını ispatlarsa, meydana gelen zararlardan sorumlu tutulmayacaktır. Aksi halde ise üzerine düşen özen yükümlülüğünü yerine getirdiğini ispat edemezse kusurlu kabul edilecek ve zararlardan sorumlu olacaktır.

Gerekli önlemlerin alınmış olması ile kastedilen husus ise, aracın anahtarının üzerinde bırakılmamış olduğunun, aracın kapılarının kilitlenmiş olduğunun, aracın teslim edildiği sürücüyü seçerken gerekli özenin gösterilmiş olduğunun vb. diğer özen yükümlülüklerinin yerine getirildiğinin ispatlanmasıdır.Sigorta şirketinin sorumluluğuna gelince, eğer işleten kusursuz olduğunu ispat edemezse sigorta şirketi sorumlu hale gelecektir, işletenin sorumlu olduğu her halde sigorta şirketi de sorumlu olacak ve üçüncü kişinin zararlarını karşılamak zorunda kalacaktır.

Ancak sigorta şirketi zarar gören 3. kişiye ödediği meblağı, gereken özeni göstermeyerek aracın çalınmasından veya gasp edilmesinden sorumlu olan kendi sigortalısından rücuen isteyebilecektir.

Somut olaya gelince, dosyada mübrez kaza tespit tutanağı içeriğinde kazaya karışan ve davalıya ZMMS poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı aracın çalıntı olduğunun belirtilidiği; davacı ile davalı arasında düzenlenen 09.12.2015 tarihli mutabakatlı ağır hasar, ibra ve feragatnamesi başlıklı 24.12.2015 tarihli belgede, davacı ile davalı ... plakalı sigortalı davacı aracının piyasa değerinin 25.000,00-TL olduğu, 12.100,00-TL sovtaj değeri, 12.900,00-TL tazminat bedeli hususunda anlaşmaya vardıkları; araç ruhsatı, 13.01.2016 tarihli dekont, 11.01.2016 tarihli noter araç satış sözleşmesi ve tüm dosya kapsamına göre;

davacıya ait ... plakalı aracın trafikten çekildiği ve hurdası satılarak davacıya 11.622,00-TL ödendiği. 12.900,00-TL tazminat bedelinin ise davalı tarafından aracın çalıntı olduğu gerekçesiyle davacıya ödenmediği, davacı tarafından bu bedelin tahsili amacıyla davalı ... aleyhine İstanbul Anadolu ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esasında 12.900,00-TL asıl alacak ve 667,97-TL %9 işlemiş yasal faiz toplamı 13.567, 97-TL üzerinden 21.07.2016 tarihinde icra takibi yapıldığı ve davalının itirazı üzerine takibin durması sonucu iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Tüm bu açıklamalar ışığında mahkemece yapılması gereken iş, emniyetten çalıntı olduğu belirtilen ... plakalı araç ile ilgili tüm belgelerin getirtilmesi, bu hususta ispat yükü kendisine düşen davalı ... şirketinin varsa delillerini sunmasının istenmesi; aracın çalınmasında dava dışı araç işletenin kusuru bulunup bulunmadığının belirlenmesi, kusurunun bulunduğunun anlaşılması halinde davalı ... şirketinin davacı 3. kişinin zararından sorumlu olduğunun;

aksi halde ise yani çalıntı araç işletenin aracın çalınmasında kusurunun bulunmadığının anlaşılması halinde ise davalı ... şirketinin davacı 3. kişinin zararından sorumu olmadığının düşünülmesi, neticede varılacak sonuca göre bir karar verilmesinden ibarettir.

Bu itibarla;davalı ... vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK 353/(1)-a-6 maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve dosyanın yeniden görülmesi için ilgili mahkemesine gönderilmesine, karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştur.