İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2019/640 K.2021/904

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 16/05/2016 harç tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili banka ile ... arasında Kredi ve Rehin Sözleşmesinin imzalandığını ve borçlunun müvekkili bankadan kullandığı kredilerin teminatını teşkil etmek üzere dava konusu .. plakalı aracın kaydına banka lehine rehin şerhi işlenmiş olduğunu, kredi borçlusu ...'na ait aracın davalı sigorta şirketine 29.05.2016 tarihinde kasko poliçesi ile sigorta edildiğini, ancak borçlunun kredi sözleşmesinin gereklerini yerine getirmemesi üzerine müvekkili bankaca kredilerinin kat edildiğini ve icra takibi başlatıldığını,

takip devam ederken rehinli aracın kazaya karıştığının ve hasara uğradığının öğrenildiğini, kesinleşmiş ve satış aşamasına gelen dosyada takip konusu araç üzerinde fiili haciz ve muhafaza işlemlerinin yapıldığını, adli birimlerce çekilerek teslim edildiği yediemin deposunda bulunan araçta kıymet takdiri yapıldığını, davalı sigorta şirketine yazılı olarak başvuru yapılarak 3. kişi lehine yapılan kasko sigortası gereği hasar bedelinin hak sahibi müvekkili bankaya ödenmesinin talep edildiğini, bilirkişi tarafından hasar bedelinin 19.431,52 TL olduğunun tespit edildiğini ve %20'si olan 2.954,00 TL ödeme yapıldığını belirterek,

fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile davalı ... Sigortanın delil tespiti dosyası ile belirlenen ve dain-i mürtehin sıfatından kaynaklanan alacaklarının 16.477,52 TL ve 04/02/2016 tarihli ihtarname tarihinden itibaren işleyecek ticari (avans) faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; hasar ihbarı üzerine müvekkili şirkette ... nolu kasko sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın KİRALIK olarak kullanıldığı şüphesi üzerine yapılan araştırma sonucunda, aracın maliki ve sigortalı ...'nun verdiği yazılı beyana istinaden sigortalının ... ismi ile ... plakalı aracı KİRALIK ARAÇ olarak kullandığı hususunun sabit olduğunu,

kasko sigorta poliçesi ile aracın kiralık araç olarak kullanılması durumunda meydana gelen hasarın % 80'inin sigortalı üzerinde kalacak şekilde teminat altına alındığını ve müvekkilinin sorumluluğunun sigorta eksperi tarafından araçta meydana geldiği tespit edilen 14.772,06 TL hasar tutarının %20'si ile sınırlı olduğunu, davacının da kabulünde olduğu üzere müvekkili şirket tarafından poliçe şartlarında belirtilen %20 sorumluluk oranında hasarın %20'si olan 2.954,00 TL tutarında davacı bankaya ödeme yapılmış olduğundan müvekkilinin sorumluluğunun sona ermiş olduğunu,

dolaylı zararlardan olan değer kaybına ilişkin taleplerin kasko poliçesi teminatı dışında kaldığını belirterek, davacının takip talebindeki temerrüt tarihinden itibaren ticari faiz talebinin ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Açılan dava üzerine ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda.

Davalı tarafça aracın Rent A Car olarak kullanıldığı iddia edilmiş olmasına rağmen, bu husus davalı tarafça ispat edilmesi gerekirken, davalı taraf bu hususu ispatlayamamış bu nedenle de davalının savunmasına itibar edilmemiştir.

Zira, davalı tarafça talep edilen eksper raporunda, araç maliki dava dışı ... 'in ve gerekse sürücü ... birbirini teyit eden beyanları ile arkadaş oldukları ve araç sürücüsünün aracı, arkadaşı olan ... ödünç aldığı ve kazanın bu aşamada gerçekleştiği, tarafların arkadaş olduklarının sorulan sorulara verdikleri cevaplar ile karşılıklı olarak birbirini teyit eden beyanlarda bulundukları, dava dışı araç maliki ... daha önce araç kiralama işi yapmış olduğu nitekim bu hususun internette vermiş olduğu ilan ve yapılan araştırma suretiyle eksper tarafından teyit edildiği belirtilmiş ise de.

Rent A Car adresi olarak bildirilen yerin üzerinde araç kiralama vs.

Yapıldığına dair bir bilginin olmadığı ve işyeri sahiplerinin uzun süre iş yerine gelmediklerinin bizzati eksper tarafından sorulanlarca belirtildiği şeklindeki hususları dikkate alındığında, dava dışı araç maliki ... daha önce Rent A Car olarak iş yapmış olmasına rağmen, kazanın meydana geldiği tarihte aracın her tür şüpheden uzak sunulan deliller ile Rent A Car amaçlı kiralandığı esnada kazaya uğradığının ispatlanamadığı,

kaza anında araç sürücüsü olan dava dışı ... ile araç malikinin arkadaş oldukları ve beyanlarının birbirini teyit ettiği, yine bunların kimlik bilgileri ve tanışma şekline ilişkin bilgileri de dikkate alındığında, davalı tarafın ve eksperin görüşlerinin somut tespite değil, yoruma dayalı olduğu,

buna göre de somut deliller ile ispatlanamayan kiralama işlemini kabul eden bilirkişi görüşüne itibar edilemeyeceği, bu hususun hukuki değerlendirme gerektirdiği ve yeni bir bilirkişi raporuna da gerek duyulmadan, mahkememizce değerlendirilmiş, bilirkişilerin hasar miktarına ilişkin tespiti dışındaki rapora itibar edilmemiştir.Buna göre de, davalının daha önce yapmış olduğu ödeme düşüldükten sonra toplam hasar bedeli olarak belirlenen 17.431,52 TL den 2.954,00 TL'nin düşülmesi sonrasında bakiye kalan 14.477,52 TL nin davalının daha önceki ödeme tarihi olan ve bu nedenle de temerrüt tarihi olarak kabul edilen,

zararı öğrenme tarihi olan 27/04/2016 tarihinden itibaren tarafların tacir olması hususu dikkate alınarak, ticari avans faizi ile 14.777.52 TL hasar bedelinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, araç değer kaybına ilişkin davacı talebinin değer kaybının poliçe teminatı içinde yer almamış olması nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir." gerekçesi ile davacının davasının kısmen kabulü ile, araç hasarına ilişkin 14.777,52 TL'nin 27/04/2016 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazla istemin reddine karar verilmiş, verilen karar süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davalı vekilinin istinaf sebepleri; gerekçeli kararda dava konusu aracın kiralık araç olarak kullanıldığının ispat edilemediğine dair değerlendirmenin hatalı olduğu, dava konusu aracın sigortalının iş yeri ile ilgili oluşturduğu "...

Rent A car" ... sayfasında kiralık araç olarak fotoğraflarının yer aldığı daha önce dosyaya sunulan ekran görüntüleriyle sabit olduğunu, sigortalı aracın ve sigortalının telefon numarası kullanılarak verilen ilanlar gözününe alındığında sigortalının aracı kiralık araç olarak kullandığı hususunun somut delillerle ispat edildiğini, kaldı ki dava kapsamındaki delillerle sigortalının ihbar yükümlülüğünü iyi niyet kurallarına uygun bir şekilde yerine getirmediği sabit olmasına rağmen ispat yükü üzerinde bulunan taraf yönünden yanılgılı değerlendirmelerle kurulan hükmün usul ve yasaya aykırı olduğu,

yerel mahkeme tarafından kurulan hükümde ispat yükü ile ilgili yapılan değerlendirmelerin hatalı olduğu, dosya kapsamından hasar tutarı bakımından raporlar arasındaki çelişki giderilmeden eksik inceleme ile kurulan hükmün usul ve yasaya aykırı olduğu hususlarına ilişkindir. İstinaf edenin sıfatı ve istinaf sebepleri ile kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan incelemede.

Dava, dain-i mürtehin sıfatından kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından; davacı banka ile ... arasında Kredi ve Rehin Sözleşmesi imzalandığı, borçlunun davacı bankadan kullandığı kredilerin teminatını teşkil etmek üzere dava konusu ... plakalı aracın kaydına banka lehine rehin şerhi işlendiği, kredi borçlusu ...'na ait aracın davalı sigorta şirketine 29.05.2016 tarihinde kasko poliçesi ile sigorta edildiği, ancak borçlunun kredi sözleşmesinin gereklerini yerine getirmemesi üzerine aleyhine icra takibi başlatıldığı, takip devam ederken rehinli aracın kazaya karıştığı ve hasara uğradığının öğrenildiği,

davacı banka tarafından davalı sigorta şirketine yazılı olarak başvuru yapılarak 3. kişi lehine yapılan kasko sigortası gereği hasar bedelinin hak sahibi olarak bankaya ödenmesinin talep edildiği, davacı banka tarafından hasar tespiti yaptırıldığı, 2016/37 Değişik İş dosyasında alınan bilirkişi raporunda; araçtaki hasar bedelinin araç değer kaybı dahil olmak üzere 19.431,52 TL olduğunun tespit edildiği, davacı bankaya hasar bedelinin %20'si olan 2.954,00 TL ödeme yapıldığı ve davacı banka tarafından kalan hasar bedelinin tahsili için bu davanın açıldığı,

açılmış olan davada davalı sigorta şirketinin ise, aracın maliki ve sigortalı ...'nun verdiği yazılı beyana istinaden sigortalının ...

RENT A CAR ismi ile ... plakalı aracı KİRALIK ARAÇ olarak kullandığı hususunun sabit olduğunu, kasko sigorta poliçesi ile aracın kiralık araç olarak kullanılması durumunda meydana gelen hasarın % 80'inin sigortalı üzerinde kalacak şekilde teminat altına alındığı ve davalının sorumluluğunun sigorta eksperi tarafından araçta meydana geldiği tespit edilen 14.772,06 TL hasar tutarının %20'si ile sınırlı olduğu, davalı şirket tarafından poliçe şartlarında belirtilen %20 sorumluluk oranında hasarın %20'si olan 2.954,00 TL tutarında davacı bankaya ödeme yapılmış olduğu, bu suretle davalının sorumluluğunun sona ermiş olduğu,

değer kaybına ilişkin taleplerin kasko poliçesi teminatı dışında kaldığı, iddiasında bulunduğu anlaşılmıştır.Somut olayda; dava dışı araç maliki ... daha önce Rent A Car olarak iş yapmış olmasına rağmen, kazanın meydana geldiği tarihte aracın her türlü şüpheden uzak sunulan deliller ile Rent A car amaçlı kiralandığı esnada kazaya uğradığı ispatlanamamıştır.

İlk derece mahkemesince yaptırılan bilirkişi incelemesinde; araçtaki hasar bedelinin 17.431,52 TL, değer kaybının 2.250,00 TL olduğu, değer kaybına ilişkin talebin Kasko Sigortası Genel Şartları ve poliçe özel şartları gereğince dava konusu Maksimum Kasko Sigorta Poliçesinin kapsamında olmadığı ve değer kaybından dolayı davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunmadığına dair rapor verildiği, bu raporda tespit edilen hasar bedeli ile tespit dosyasında tespit edilen değer kaybı hariç hasar bedelinin aynı olduğu,

araçtaki hasar bedeli konusunda raporlar arasında çelişki bulunmadığından davalı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf sebepleri yerinde bulunmamıştır. Davacı Banka; dain-i mürtehin sigorta yaptıran kişiye vermiş olduğu borç veya kredi nedeniyle, sigortalıya ödenecek tazminattan birinci derecede alacaklı olan ve bu durumunun poliçede belirtildiği gerçek ya da tüzel kişi olup rehin alacaklısı konumundadır.

Malikin, alacaklı lehine yaptırdığı sigortalarda rehin alacaklısı (dain-i mürtehin) sigorta lehtarı olarak gösterildiğinden, rizikonun gerçekleşmesi durumunda sigorta tazminatını talep ve dava hakkı sigorta lehtarı durumunda olan rehin alacaklısına ait bulunmaktadır.Neticede; dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına,

dava dışı araç maliki ... daha önce Rent A Car olarak iş yapmış olmasına rağmen, kazanın meydana geldiği tarihte aracın her türlü şüpheden uzak sunulan deliller ile Rent A car amaçlı kiralandığı esnada kazaya uğradığının ispatlanamamasına, hasarla ilgili delil tespiti raporu ile ilk derece mahkemesince alınan rapor arasında çelişki bulunmamasına ve raporların birbirini teyit etmesine göre davalı vekilinin istinaf taleplerinin HMK'nın 353/1-b/1.maddesi hükmü gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.