İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2020/1556 K.2023/82

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ehliyetsiz sürücü ...'un sevk ve idaresinde bulunan 1992 Model ...Tipi 10 tekerlekli hurda yüklü plakasız kamyonun direksiyon hakimiyeti yitirilerek, kaldırımda bulunan kişilere çarpması neticesinde meydana gelen 06/06/2014 günlü trafik kazasında, vekil edeninin ağır biçimde yaralanılarak cismani zarara uğradığını beyanla, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla (belirsiz alacak) 3000,00-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı ...ndan tahsiline karar verilmesini ve tescil kayıtlarına göre kazaya karışan ... plakalı kamyonun,

tüm bilgilerinin müzekkere ile istenilmesini talep etmiş. 23/03/2017 günlü bedel arttırım dilekçesi ile de bilirkişi raporu ile uğranılan zarar bedelinin 302.247,45-TL olduğunu tespit edildiğini açıklayarak maddi tazminatına ilişkin istek miktarı poliçe limiti olan 268.000,00 TL'ye çıkarttıklarını bildirmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

talep konusu kazaya neden olan aracın plakasının doğru biçimde tespiti gerektiğinin, bu aracın dava dilekçesinde yazıldığı gibi ... plaka sayılı olduğunu belirlenmesi halinde aracın olay tahinde geçerli trafik poliçesi olup olmadığının araştırılmasını istediklerini, ayrıca araç maliki ve sürücüsüne dava yöneltilmeden açılan böyle bir davanın esasen reddi gerektiğini, olayla ilgili olarak görülmekte olan ceza yargılanmasına ilişkin dava dosyasının sonucunun beklenilmesi,

kusur durum ve oranı ile uğranılan malulüyet oranının da usulüne uygun şekilde tespit edilmesi ve faiz türünün de yasal faiz olması gerektiğini ileri sürerek davaya karşı koymuş, yargılama sırasında da tescilsiz ve plakasız bir araç için ZMM Sigortası yapılması zorunlu olmadığından, ...'nın sorumluluğu yoluna gidilemeyeceğini belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller, bilirkişi raporları, olayla ilgili olarak Konya 5. Ağır Ceza Mahkemesinde görülen 2014/161 esas sayılı ceza yargılanmasını ilişkin dava dosyası ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek; dava dışı sürücü ...un sevk ve idaresindeki plakasız, bakımsız ve muayenesi bulunmayan kamyonun hızının, teknik özelliklerine göre ayarlanmaması neticesinde yaya kaldırımında yürüyen kişilere çarpması ile meydana gelen trafik kazasında, ... isimli şahsın hayatını kaybettiği, davacı ile birlikte ... isimli kişinin de yaralandığı kazanın oluşumunda dava dışı araç sürücüsünün %85 oranında ,

araç sahibinin ise kamyon anahtarını üzerinde bırakarak ...'un aracı almasına imkan sağladığından %15 oranında kusurlu bulunduğu, mağdurlarının ise herhangi bir kusuru olmadığı, davacının kazadan sonra % 23 oranında meslekte kazanma gücünü kaybettiği, iyileşme süresinin 9 ay olduğu, kaza tarihinde Konya Numune Hastanesinde röntgen teknisyeni olarak görev yapan davacı için, herhangi bir geçici iş göremezlik ödemesi yapılmadığı, gelir bağlanmadığının tespit edildiği kazaya karışan plakasız ve sigortasız araç nedeniyle ...nın sorumluluğu yoluna gidilebileceği benimsenmek suretiyle ve hesap bilirkişisi kök ve ek raporları doğrultusunda.

Asıl ve ıslahla açılan davanın kısmen kabulü ile; -İş göremezlik maddi tazminat talebi için 268.000,00-TL, olmak üzere temerrüt tarihi olan 12/01/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, -Fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir. Karara karşı davalı ... vekili tarafından süresi içerisinde istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Davalı vekilinin istinaf nedenleri; kaza tarihinde trafikten çekme belgesi bulunan bir aracın karıştığı, kazaya bağlı olarak ...nın sorumluluğu yoluna gidilemeyeceğinin gözetilmediği, keza maluliyete ilişkin raporun erişkinler için engellilik değerlendirmesi hakkındaki yönetmelik hükümleri uyarınca belirlenmesi gerekirken, bunun yapılmamış olmasının da hatalı olduğu,

ayrıca ... sorumluluğunun araç sürücüsünün kusuru ile sınırlı olduğu ve araç sürücüsünün kazanın oluşumunda % 85 oranında kusurlu bulunduğu tespit edildiği halde tam kusura göre hüküm tesis edilmiş olmasının isabetsiz olduğu ve hüküm altına alınan faiz cinsinin de doğru biçimde belirlenmediği hususlarına yöneliktir.İstinaf edenin sıfatı ve istinaf sebepleri ile kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme sonucunda;Dava, trafik kazası sonucunda meydana gelen bedensel zarara dayanarak açılmış maddi tazminat isteğine ilişkindir.

Görülmekte olan davada davacı ZMM sigortası bulunmayan aracın neden olduğu trafik kazasında cismani zarara uğradığını, bu nedenle oluşan maddi zararının giderilmesinden ...nın sorumlu olduğunu ileri sürmüş, davalı kurum vekili ise kazdan önce trafikten çekildiği anlaşılan tescilsiz ve plakasız bir aracın neden olduğu kazaya bağlı olarak davacının ...ndan tazminat talep hakkının bulunmadığını savunmuştur.Mahkemece kazaya neden olan aracın plakasız ve sigortasız bulunduğu, bu durumda ...na karşı dava açılabileceği ve sorumluluğu yoluna gidileceği kabul edilerek davanın kabulü cihetine gidilmiştir.

Yargıtay özel dairesinin pek çok kararında belirtildiği üzere 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 21/1. maddesinde "tescil edilen araçlar, tescil belgesi ve tescil plakası alınmadan karayollarına çıkarılamaz" düzenlemesine; aynı Kanun'un 23/2. maddesinde ise "araç tescil belgesini araçta bulundurmayan veya tescil plakasını monte edilmesi gereken yerin dışında farklı bir yere takan sürücülere 92 Türk Lirası idari para cezası verilir.

Araç bilgileri doğrulanıncaya ve plaka uygun yere takılıncaya kadar araç trafikten men edilir" düzenlemesine yer verilmiştir. Diğer taraftan; ...'na başvurulabilecek halleri düzenleyen 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14/2-b maddesi ve ... Yönetmeliği'nin 9/1-b maddesi gereği, ...'nın sorumluluğu için, zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu bulunduğu halde bu sigortası yapılmamış olan bir aracın 3. kişinin zararına sebep olması gerekmektedir.

Zorunlu olan trafik sigortasının yaptırılması bakımından da her şeyden önce, sigortası yapılacak aracın kanun kapsamında kalan tescilli bir araç olması gereklidir.

Bu açıklamalardan sonra somut olaya dönüldüğünde, talep konusu olayla ilgili olarak düzenlenen kaza tespit tutanağında, kazaya ... isimli şahsın sevk ve idaresinde bulunan ... trafikten çekme plakalı hurda yüklü kamyonun sebebiyet verdiği şeklinde tespit yapıldığı, dava dilekçesinde ise kazaya neden olan aracın plakasının ... olabileceğinin bildirildiği, mahkemece zarara neden olan aracın ... plaka sayılı araç olduğu savı ile bu aracın tescil bilgilerinin temini için yazılan yazı üzerine Konya İl Emniyet Müdürlüğünce bahse konu plaka grubunda bugüne kadar herhangi bir araç kaydının bulunmadığının açıklandığı görülmüştür.

UYAP aracılığıyla dairemizce yapılan sorgulama neticesinde temin edilen araç takyidat bilgisinde, kaza tespit tutanağında plaka nosu bildirilen ... plaka sayılı 1992 Model ... tipi kamyonun ... isimli şahsın adına kayıtlı olduğu ve aracın 08/02/2013 tarihinde (kazadan önce) trafikten çekilmiş bulunduğunun bildirildiği görülmüştür.

Bu durumda mahkemece kaza tespit tutanağındaki bilgilerden hareketle, kazaya neden olan aracın ... plakalı araç olabileceği gözetilerek bu aracın kaza tarihinde kim veya kimler adına kayıtlı olduğu kaza tarihini kapsar şekilde ZMM Sigorta Poliçesi bulunup bulunmadığı,

araçla ilgili olarak trafikten çekme belgesi varsa temin edilmeden ve daha da önemlisi trafikten çekilme nedeninin ne olduğu araştırılıp belirlenmeden, ve aracın kullanılamaz (hurda) hale gelmesinden kaynaklanan durum nedeniyle trafikten çekilmesi söz konusu ise hurda belgeli bir aracın yeniden trafiğe tescil edilemeyeceği hususu gözetilmeden davalı ...nın sorumluluğu yoluna gidilmesi isabetsiz olmuştur. (Bkn.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin benzer olaylara ilişkin 2022/3115 esas- 2022/7521 karar. 2021/2460 esas- 2021/1477 karar ve 2021/21213 esas- 2022/4243 karar sayılı ilamları) Eksik inceleme ve değerlendirme ile karar verilemez.

Hal böyle olunca davalı ... vekilinin, istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabülü ile , eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı olarak verilen ilk derece mahkemesi kararının HMK m. 353 1-a/6 hükmü kapsamında kaldırılmasına ve kaldırılması gerekçesi gözetildiğinde davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının bu aşamada değerlendirilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki biçimde hüküm tesis edilmiştir.

KARAR/ Gerekçe uyarınca.

1/Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle KABULÜ ile, İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/02/2020 tarih ve 2015/32 Esas 2020/114 K. sayılı kararının HMK.m.353/1-a/6 hükmü uyarınca KALDIRILMASINA, 2/Dosyanın belirtilen şekilde işlem, araştırma ve yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 3/İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından peşin olarak yatırıldığı anlaşılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde davalıya İADESİNE, 4/İstinaf incelemesinin dosya üzerinden yapılması nedeniyle, avukatlık ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,