İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2021/1402 K.2024/831

Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

KARAR Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... nezdinde ZMMS sigortalı bulunan ... plaka sayılı aracın devrilmesi neticesinde meydana gelen, 31/10/2013 günlü tek taraflı trafik kazasında vekil edenlerinin eşi ve babası bulunan sigortalı araç sürücüsü ...'in hayatını kaybettiğini, kazadan sonra davalı ... şirketine yapılan başvurunun reddedilmesi üzerine,

Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde dava açılmış ise de, İtiraz Hakem Heyetince verilen 2019.İ 2434/2019.İHK 5821 sayılı kararla talebin tahkim yargılaması süresini aşması ve uyuşmazlığın mahkemece çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle, davadan el çekilmesi üzerine arabuluculuğa başvurduklarını ve fakat bu başvurunun da anlaşmazlıkla sonuçlandığını, oysa somut olayda vekil edenlerinin destekten yoksun kalan 3.kişi konumunda olmaları nedeniyle, oluşan zararın giderilmesinden davalı ... şirketinin sorumlu bulunduğunu ileri sürerek;

fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 10.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının ölümün gerçekleştiği 31/10/2013 tarihinden işletilecek avans faiziyle birlikte davalı ... şirketinden tahsiline karar verilmesini istemiş; müteakip sunulan 14/11/2020işlem tarihli dilekçe ile de toplam 10.000,00-TL'lik maddi tazminata ilişkin talebin 2.000,00-TL'lik kısmının davacı ..., 4.000,00-TL'lik kısmının davacı ... ve 4.000,00-TL'lik kısmının da ... yönünden olduğunu bildirdiği görülmüştür.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya sebebiyet verdiği ileri sürülen ... plaka sayılı traktör, vekil edeni sigorta şirketi nezdinde ZMMS sigortalı ise de kazanın karayolu veya karayolu sayılan yerlerde gerçekleşmediğini ve kazanın da araç sürücüsü desteğin tam kusuru ile meydana geldiğini, bu durumda davacı taraf taleplerinin ZMMS sigortası teminatında olmadığını ileri sürerek; davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; sigortalı araç sürücüsünün ölümü ile sonuçlanan kazanın %40 eğimli tarla üzerinde gerçekleştiği, kaza yeri krokisi incelendiğinde kaza yeri etrafında karayolu sayılan veya karayolu bağlantısı olan bir yolun bulunmadığı, kaza yeri etrafında diğer tarlaların olduğu, Karayolları Genel Müdürlüğü'nün 18/11/2020 tarihli müzekkere cevabında da kaza yeri olan ...

Köyü'nden geçen veya köye direkt bağlantısı bulunan bir yolun bulunmadığının belirtildiği, bu durumda kazanın meydana geldiği yerin 2918 sayılı KTK'nın 2.maddesi gereğince karayolu bağlantısı bulunmadığından, kazanın meydana geldiği yerin karayolu sayılan yerlerden olmadığı, dolayısı ile meydana gelen zararın ZMMS sigortası kapsamında kalmadığı, sigorta şirketinin sorumluluğu yoluna gidelemeyeceği gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İstinaf nedenleri; kazanın meydana geldiği yerin tarla olduğu ve bu nedenle talep konusu zararın giderilmesinden davalı ... şirketinin sorumluluğu yoluna gidilemeyeceğine ilişkin belirleme ve değerlendirmelerin yerleşmiş yargısal uygulamalara aykırı olduğu, bu nedenle ilk derece mahkemesince verilen ret kararının kaldırılması gerektiğine yöneliktir. Dava; trafik kazası neticesinde meydana gelen, ölüm olayına dayanılarak açılmış, destekten yoksun kalma tazminatına ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK)’nun 2. maddesinde bu Kanunun, karayollarında uygulanacağı belirtildikten sonra, bu kural biraz daha genişletilerek aynı maddenin (a) ve (b) fıkralarındaki durumlarda da uygulanabileceği öngörülmüş; karayolu tanımına girmediği halde genel trafiğin kullanımına açık olan yerler “karayolu gibi” kabul edilmiştir.

Bu bağlamda, karayolu dışındaki alanlardan kamuya açık olanlar ile park, bahçe, park yeri, garaj, yolcu ve eşya terminali, servis ve akaryakıt istasyonlarında karayolu taşıt trafiği için faydalanılan yerler ile, erişme kontrollü karayolunda ve para ödenerek yararlanılan karayollarının kamuya açık kesimlerinde ve belirli bir karayolunun bağlantısını sağlayan deniz, göl ve akarsular üzerinde kamu hizmeti gören araçların, karayolu araçlarına ayrılan kısımlarında da, bu Kanun hükümlerinin uygulanacağı; bu haliyle, toplu trafiğin bulunduğu yerler ile karayoluyla bağlantısı olan yerlerin de bu kapsama alındığı belirtilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince kamunun yararlandığı tüm yollar karayolu tanımı içindedir. Bu açıdan karayolunda taşıt trafiğine kamu yönetimince izin verilip verilmemesi önemli olmayıp fiilen bu amaçla kullanılması yeterlidir. Yine karayolu zemininin asfalt, beton, taş veya toprak olması arasında herhangi bir fark bulunmamaktadır. Bu açıdan köy, orman, dağ, bağlantı sağlayan tarla ve yayla yolları da karayoludur.

Somut olayda; davalı ... şirketine ZMM sigortası ile sigortalı olan traktör tarla içerisinde devrilmiş ve araç sürücüsü olan ... araç altında kalarak vefat etmiştir. Davacı ... müteveffanın eşi, diğer davacılar ise çocuklarıdır ve bu nedenle müteveffanın desteğinden yoksun kalındığı gerekçesiyle, destekten yoksun kalma tazminatı talep edilmiştir.

Az yukarıda da açıklandığı üzere, Karayolları Trafik Kanunu'nun uygulanması için kazanın mutlaka karayolunda meydana gelmesi gerekmeyip, karayolu veya karayolu sayılan bir yol ile bağlantılı olan bir alanda meydana gelmesi halinde de kaza karayolunda meydana gelmiş gibi kabul edilmelidir.

(Bkn: Yargıtay 17.Hukuk Dairesi'nin 2016/8717E.-2019/4077K.sayılı ilamı) Bu açıklamalardan sonra somut olaya dönüldüğünde, olayla ilgili olarak Göynük Cumhuriyet Başsavcılığı'nca yapılan soruşturma evraklarının içerisinde bulunan olay yeri krokisine göre kazanın meydana gelene tarlanın kuzey kesiminin %40 eğimli olduğu, tarlanın sağ ve sol yanında da başka kişilere ait tarlalar bulunduğu, arazinin kuzeybatı yönünde ...

Köyü ile köy içi evler işaretlendiği ve köy evleri arasında ve etrafından geçen yollar bulunduğu, traktörün devrildiğin yerin çok yakınında da bir arazi yolu gösterildiği anlaşılmakta olup. 01/11/2013 günlü Olay Yeri İnceleme Tutanağında da traktörün geldiği tarla yolunun eğimli ve yumuşak olduğu, bazı bölümlerinin de çukurlaşmış bulunduğu yönünde belirlemeler olduğu görülmüştür.

Kazadan sonra düzenlendiği anlaşılan 31/10/2013 günlü "Olay Yeri ve Ölü Muayene Tutanağı"nda da Cumhuriyet Savcısı başkanlığındaki keşif heyetinin piyasadan temin edilen ... plaka sayılı araçla, olay yerinin yolların bozuk olması nedeniyle saat 14:40'ta Göynük Adliyesi'nden hareket edilmesine rağmen, 15.15'te gelindiğini, Adliye ile olay yeri arasındaki mesafenin tahmini 30-35 km olarak belirtildiği ve olay yerinin ölü muayene işlemi yapılmasına uygun olmadığından, olay yerinden saat 16:40'ta ayrılınarak Göynük İlçe Hastanesi'ne 17:05'te varıldığı, müteveffanın da hastanede uygun bir yere konulduğunun açıklandığı tespit edilmiştir.

Olay yerine Cumhuriyet Savcısı gelmeden önce, Jandarma görevlileri tarafından düzenlenen Olay Yeri Tespit ve Görgü Tutanağı'nda da saat 14:20'de olay yerine varıldığı, olay yerine varıldığında Göynük İlçesi Devlet Hastanesine ait 112 Acil Ekiplerinin olay yerinde oldukları ve olaya müdahale ettikleri bilgisinin verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda kazanın meydana geldiği yer tarla içi ise de; tarlanın kuzeyinde köy içi yol ve köy evleri bulunduğu ve olay yerine araçların geldiği gözetildiğinde, kazanın meydana geldiği tarlanın karayolu veya karayolu sayılan bir yol ile bağlantısı olmadığı söylenemeyeceğinden, mahkemece 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 2.maddesi gereğince karayolu ile bağlantılı yerde meydana gelen kazanın bir trafik kazası olduğu ve bu nedenle de talebin ZMM sigortasının teminatı kapsamında bulunduğu kabul edilerek,

tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda uyuşmazlığın esasına girilerek eldeki davanın sonuçlandırılması gerekirken, hatalı değerlendirme sonucunda yazılı biçim ve şekilde davanın reddine karar verilmesi isabetsiz olduğundan, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenle kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen kararın HMK.m.353/1-a/6 hükmü kapsamında kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki biçimde hüküm tesis edilmiştir.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca, 1-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle KABULÜ ile, İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/02/2021 tarih ve 2020/120 Esas 2021/112 K. sayılı kararının HMK'nın 353/1-a/6 madde hükmü uyarınca KALDIRILMASINA, 2-Dosyanın belirtilen şekilde işlem, araştırma ve yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 3-İstinaf yasa yoluna başvuran davacılar tarafından peşin olarak yatırıldığı anlaşılan istinaf karar ve ilam harcının talep halinde davacılara İADESİNE, 4-İstinaf incelemesinin dosya üzerinden yapılması nedeniyle,