İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2021/1674 K.2024/1892

Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

KARAR Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait, davalıya kasko sigortalı ... plakalı özel halk otobüsünün 14/07/2018 tarihinde 23:30-00:00 saatlerinde, ... idaresinde Kadıköy-Yenidoğan seferini yaparken aracın altının hemzemin geçide çarpması, karter kapağının delinmesi ve yağın boşalması sonucunda araçta hasar meydana geldiğini, kaza nedeniyle araçta değer kaybı ve müvekkilinin kazanç kaybı oluştuğunu, davalıya ... numaralı 12/05/2018-12/05/2019 vadeli birleşik kasko sigortası kapsamında başvuru yapıldığını ve ... numaralı hasar dosyası oluşturulduğunu, ancak hasarın belirtilen şekilde oluşmadığı,

bu nedenle zararın giderilemeyeceğinin bildirildiğini, ancak kazanın poliçe kapsamında olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla araçta meydana gelen hasar için 1.000-TL ve değer kaybı ve kazanç kaybı için 1.000-TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş. 23.09.2020 tarihli dilekçesi ile talebini 139.551,15-TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; başvuru nedeniyle müvekkili şirket nezdinde hasar dosyasının açıldığını, eksperin değerlendirmesine göre de hasarın meydana geliş şekli ile hasarın uyumsuz olduğunu, bu nedenle davacının taleplerinin teminat dışı olduğunu, müvekkili şirketin değer kaybı ve kazanç kaybından sorumlu olmadığını, kaza tarihinden itibaren faiz talebinin yersiz olduğunu, belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; ''....tüm dosya kapsamı, denetime elverişli görülen bilirkişi ek ve kök raporu bir arada değerlendirildiğinde; ddava konusu araçtaki hasarın, aracın arka alt kesiminin alt geçit zeminine çarpması sonucu meydana gelmiş olduğu, maliyeti yüksek motor hasarının meydana gelmesinde, çarpma olayının yanı sıra çarpma esnasında aracın alt kartelinin delinebileceğini ön görmeyip, çarpmadan hemen sonra aracı durdurarak zararın önlenmesi, azaltılması,

artmasına engel olunması amacıyla gerekli kontrolleri yapmayan, gösterge panelinde yağ ikazı yanana kadar seyrini sürdüren davacı tarafa ait araç sürücüsünün özensiz ve tedbirsiz davranışlarının etken olduğu, ilk çarpma sonucu ortaya çıkan hasarın KDV dahil 11.964,54-TL olduğu, sürücünün gerekli kontroleri yapmaması vc gösterge panelindeki ikazlara uymaması sonucu artan hasar tutarının ise KDV dahil 127.586,61-TL olduğu,

Emniyet Müdürlüğünün 27.01.2021 tarihli yazı ekinde yer alan görüntülerin incelenmesinde kazanın gerçekleştiği yerde trafik ışıklarının olduğu ve davacının iddia ettiği şekilde araç sürücüsünün 700 metre uzunluğundaki bir mesafede durmasını engelleyecek fiziki imkansızlığın ya da trafik akışının olmadığı,

bu haliyle davalı tarafın yalnızca ilk hasardan sorumlu olacağı, isteğe bağlı sigorta türü olan kasko sigortalarında, taraflar arasında değer kaybını ve kazanç kaybını teminat altına alan özel bir şart düzenlenmemiş ise oluşacak zarardan sigorta şirketinin bir sorumluluğundan bahsedilmeyeceği, buna göre değer kaybı ve aracın tamir süresince kullanılmamasından kaynaklanan kazanç kaybının (araç mahrumiyeti zararı) gerçek (doğrudan) zarar kapsamında olmayıp,

dolaylı zararlardan bulunması nedeniyle sigorta teminatı kapsamında olmadığı'' gerekçesiyle;Davanın KISMEN KABULÜ ile 11.964,54 TL hasar tazminatı bedelinin 17.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, değer kaybı, kazanç kaybı ve fazlaya ilişkin taleplerin REDDİNE, karar verilmiştir.Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İstinaf nedenleri: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı ... tarafından TTK 1448 maddesi kapsamında bir indirim talep edilmediğini, taleple bağlılık ilkesine aykırı karar verildiğini, araç sürücünün kaza sonrasında aracı müsait bir yere park ederek kontak kapattığı ve zararın artmasında kusuru olmadığından TTK 'nın 1448 maddesinin somut olayda uygulanmasının hatalı olduğunu,, ilgili yasa maddesinin yerel mahkemece hatalı yorumlandığını, yasa maddesinin sigorta ettirenin kasıtlı olarak zararın artmasına neden olduğu durumlarda uygulanacağının belirtildiğini, hatalı hukuki değerlendirme ile karar verildiğini,

belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir. Dava, kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Mal sigortaları türünden olan kasko sigorta poliçesinin teminat kapsamını belirleyen A/1. maddesine göre gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketle bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, müsademesi, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar ile 3.kişilerin kötü niyet ve muziplikle yaptıkları hareketler aracın yanması çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararların bu tür sigortanın teminat kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.

Mülga TTK'nun 1293. maddesinde kara sigortaları bakımından sigorta ettirenin tedbir alma mükellefiyeti düzenlenmiştir. Buna göre sigorta ettiren zararı önlemeye ve hafifletmeye yarayacak tedbirleri almakla mükelleftir. Tedbirin alınmaması halinde anılan maddenin son fıkrasında Mülga TTK'nun 1292/son fıkrasına atıf yapılmaktadır.

Bu durumda ise sigorta ettiren gerekli tedbirleri almamış ise, eğer kasıtlı olarak bu şekilde davranmışsa sigorta tazminatını isteme hakkını yitirecek, kusuru ihmal derecesinde olursa,ihmalin ağırlığına göre sigortacının ödemekle yükümlü olduğu sigorta bedelinden indirime gidilecektir.

Paralel düzenleme Kasko Genel şartları B-2 de de yer almaktadır.Yine TTK'nun 1429. maddesine göre, sigortacı aksine sözleşme yoksa sigorta ettirenin, sigortalının, lehtarın ve bunların hukuken sorumlu bulundukları kişilerin ihmallerinden kaynaklanan zararların tazmin ile yükümlüdür.

Sigorta ettiren, sigortalı ve tazminat ödenmesini sağlamak amacı ile bunların hukuken fiillerinden sorumlu oldukları kişiler, rizikonun gerçekleşmesine kasten sebep oldukları takdirde, sigortacı tazminat borcundan kurtulur ve aldığı primleri geri vermez.

Anılan Yasa'nın 1448.maddesi ise sigorta ettirenin rizikonun gerçekleştiği veya gerçekleşme ihtimalinin yüksek olduğu durumlarda zararın önlenmesi ve azaltılması ve engel olunması için imkanlar dahilinde önlemler almakla yükümlüdür ve bu yükümlülüğe aykırılık sigortacı aleyhine bir durum yaratmış ise kusurun ağırlığına göre tazminattan bir indirim yapılır.( Bkz.

Yargıtay 17. HD'nin 2020/1994 Esas, 2021/1396 Karar; 2016/20277Esas, 2017/11132 Karar sayılı ilamları) Somut olayda, yerel mahkemece, bilirkişi rapor ve ek raporu doğrultusunda, hemzemin geçide ilk çarpma anında oluşan hasar ile aracın çarpma sonrası hareket ettirilmesi sonucu oluşan ikinci hasar (artan hasar) ayrımı yapılarak, ikinci yani artan hasara gerekli kontrolleri yapmayan, gösterge panelinde yağ ikazı yanana kadar seyrini sürdüren davacı tarafa ait araç sürücüsünün özensiz ve tedbirsiz davranışlarının etken olduğu, davalı ... şirketinin sadece ilk çapma sonucu oluşan hasardan sorumlu olduğu,

artan hasardan sorumlu olmadığı gerekçesiyle, yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda izah edilen Kasko Sigortası hükümlerine göre, sigortalının rizikonun gerçekleşmesine kasten sebep olup olmadığı, sigortacının tazminat borcundan kurtulup kurtulmayacağı, sigorta ettirenin rizikonun gerçekleştiği veya gerçekleşme ihtimalinin yüksek olduğu durumlarda zararın önlenmesi ve azaltılması ve engel olunması için imkanlar dahilinde önlem alma yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği,

bu durum sigortacı aleyhine bir durum yaratmış ise dosya kapsamında bilirkişi heyetinden ek rapor alınarak tespit edilecek kusurun ağırlığına göre tazminattan bir indirim yapılıp yapılmayacağı irdelemeden, yazılı olduğu gibi karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Hal böyle olunca, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın HMK 353/1.a-6 maddesince kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen kaldırma gerekçelerine göre bir yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca, 1/Davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle KABULÜ ile, İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/02/2021 tarih ve 2018/406 Esas 2021/109 K. sayılı kararının HMK'nın 353/1-a/6 madde hükmü uyarınca KALDIRILMASINA, 2/Dosyanın belirtilen şekilde işlem, araştırma ve yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 3/İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından peşin olarak yatırıldığı anlaşılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde İADESİNE, 4/İstinaf incelemesinin dosya üzerinden yapılması nedeniyle,