İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2021/2239 K.2025/540

Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

KARAR Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin sürücüsü olduğu, dava dışı ... San. Tic. Ltd. Şti. 'ye ait, davalıya trafik sigortalı ... plakalı araç ile ... plakalı aracın karıştığı 30/12/2019 tarihinde meydana gelen trafik kazasında, ... plakalı araçta oluşan hasar için davalı tarafından ödeme yapılarak ödemenin müvekkilinin çalıştığı ve aynı zamanda kullandığı aracın maliki olan ... Taşımacılık şirketine rücu edildiğini, ...

Taşımacılık şirketinin ise davalıya rücuen ödediği tutarı müvekkilinden talep ettiğini ve 6.000,00-TL'yi aylık olarak müvekkilinin maaşından kesmek suretiyle tahsil ettiğini, müvekkilinin kazada kusuru bulunmadığını, olay yerinden aracında önemli bir hasar olmadığı için ayrıldığını, kaza tespit tutanağının hatalı olduğunu ileri sürerek müvekkilinden tahsil edilen 6.000,00-TL yönünden müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili davaya cevabında özetle; müvekkiline trafik sigortalı ... plakalı araç ile dava dışı ... Tic. Ltd.

Şti.'nin malik ve işleteni olduğu ... plakalı aracın 30.12.2019 tarihinde kazaya karışması neticesinde ... plakalı aracın hasara uğradığını, iş bu kaza neticesinde ... plakalı aracın sürücüsü konumunda bulunan davacı ...'ın olay yerinden firar ettiğini ve bu kaza neticesinde ... plakalı araçta oluşan hasarın müvekkil şirketçe açılan ... numaralı hasar dosyası kapsamında karşılandığını, akabinde müvekkili şirket tarafından karşılanan hasar tutarlarının dava dışı sigorta ettiren ...

San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ye davacı ...'ın olay yerini kasıtlı olarak terk etmesi ve ağır kusuru sebebiyle rücu edildiğini, davacının park etmesi yasak olan bir bölgeye park ederek kazanın oluşumuna açık bir şekilde sebep olduğunu, müvekkili şirketçe ödenen hasar tazminatının sigorta ettirene rücu edilebileceğinin açık oladuğunu, davacı tarafça açılan menfi tespit davasının reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda;''..dosya kapsamında alınan bilirkişi raporuna göre “ Trafik Kurallarına uymama “ ve Madde 54 / a-3 “ Geçme kural ve yasakları ” maddelerini ihlal etmesi nedeniyle ... plakalı araç sürücüsü ...‘ in % 50 oranında , 46 /f “ Karayollarında trafiğin akışı “ , Madde 47/d “ Trafik Kurallarına uymama “, Madde 59 “ Duraklama ve park etme ” , Madde 61 / a-b-c “ Park etme “ ve Madde 81 / d “ Kaza yerinden ayrılma “ maddelerini ihlal etmesi nedeniyle ... plakalı firari araç sürücüsü ...' ın % 50 oranında kusurlu olduğu,

... plakalı araçta meydana gelen hasar tutarının kaza tarihi itibariyle KDV Hariç 6.052,42 TL olduğu ,dosya kapsamına ibraz edilen dava dışı ... San. Tıc. Ltd.Şti. tarafından 15.03.20121 tarihli müzekkere cevabı ile 30.12.2019 tarihle kaza nedeni ile ... Sigorta tarafından gönderilen 3 adet ödeme yazısına istinaden ...

Sigortaya 8.935,22 TL ödeme yapıldığı ve bu ödemelerin şöför ...' dan alındığının bildirilmesi durumu karşısında davacının davayı açmakta hukuki yararının mevcut olduğu ve aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, anılan durum karşısında davalı sigortacının dava dışı sigortalısına ve sigortalı araç sürücüsüne rücu hakkını düzenleyen 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ’nun B.4.a maddesi ve ZMMS Genel Şartları' nın B.4.f maddelerindeki koşulların oluşmadığından sigortalısına rücunun haklı olmadığı,

davacının davalıya bu kaza nedeni ile rücuya tabi bir borcu bulunmadığı'' gerekçesiyle, Davanın KABULÜ ile 30/10/2019 tarihli trafik kazası nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, karar verilmiştir.Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İstinaf nedenleri: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı hasara uğrayan aracın sürücüsü olup, müvekkili ile davacı arasında herhangi bir hukuki ilişki bulunmadığından davanın husumetten reddi gerektiğini, gerekçeli kararda yerel mahkemece itirazlarının dikkate alınmadığını, davanın ilk olarak açıldığı Tüketici Mahkemesi'nde davacı tüketici olduğundan harç alınmadığını, dosyanın görevsizlik kararı sonrasında tevdi edildiği Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından da harç tahsil edilmeden karar verildiğini, davacı sürücü kaza yerinden firar ettiğinden müvekkilinin dava dışı sigorta ettirene rücu hakkı olduğunu,

diğer yandan TBK 66. Madde gereğince adam çalıştıran olarak dava dışı sigorta ettirenin ödediği tazminatı sorumlu olduğu ölçüde davacıya rücu edebileceğini, davanın reddi gerekirken kabulünün hatalı olduğunu, belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

Dava konusu uyuşmazlık, trafik kazası nedeniyle hasar gören karşı araç için davalı ZMM sigortacısının dava dışı sigortalısından rücuen tahsil ettiği, akabinde dava dışı sigortalının sürücüden rücuen tahsil ettiği bedelden, davacı sürücünün davalı sigortacıya karşı sorumlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Somut olayda, davacının sürücüsü olduğu, dava dışı ... San. Tic. Ltd.

Şti.'nin işleteni olduğu, davalıya ZMM poliçesi ile sigortalı ... plakalı park halindeki araç ile ... plakalı aracın karıştığı trafik kazasında ... plakalı aracın hasar gördüğü, aracın hasarının davalı tarafından karşılandığı ve akabinde dava dışı sigortalıya kaza yerini terk nedeniyle rücu edildiği, sigortalı ... Taşımacılık şirketince davalı ...

Sigorta AŞ'ye toplamda 8.935,22-TL rücuen tazminat ödemesi yapıldığı ve bu ödemenin sürücü ...'dan maaşından kesiti yapılmak suretiyle tahsil edildiği anlaşılmaktadır.

ZMMS Genel Şartları B.4-f maddesindeki düzenleme ile araç sürücüsünün ister maddi, ister yaralamalı ve ölümlü kaza olsun "olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde." sigortanın, sigortalısına rücu edebileceği ( sigortalının yahut eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi, can güvenliği nedeniyle olay yerinden uzaklaşması gibi zorunlu haller rücu hakkının istisnasıdır) düzenlenmiştir.

Bu itibarla, koşulları oluşmuş ise ( rücu nedeni var ise) trafik sigortacısı, karşılamak durumunda kaldığı 3. kişinin zararının rücuen tahsilini dava dışı sigortalıdan (akidinden)isteyebilecektir. Ancak, ZMM sigorta şirketi ile sürücü ... arasında sözleşme ilşkisi bulunmadığından, başka bir deyimle sürücü ..., davalıya trafik sigortalı aracın akidi olmadığından; sigorta şirketi ödediğini sürücü ...'dan isteyemez. Bundan ayrı, davacı ...'ın dava dışı ...

Taşımacılık şirketinin çalışanı olduğu anlaşılmakla, TBK'nın 66. maddesi gereğince adam çalıştıranın, 3. kişinin zararını ödeyen taraf olarak, kendi iç ilişkilerinde kusur durumuna göre sürücüye rücu edebilme imkanı bulunmaktadır. Tüm bu açıklamalar ışığında eldeki davada, davacı sürücü ..., davalı trafik sigortacısı ve dava dışı sigortalı ...

Taşımacılık şirketi zarar gören üçüncü kişinin zararından müteselsil sorumlu olup, 3. kişinin zararını gideren davalı trafik sigortacısının dava dışı sigortalısına (akidine) ZMMS Genel Şartları B.4-f maddesine göre rücu imkanı bulunmakta ise de, davacı sürücü ile davalı trafik sigortacısı arasında akdi ilişki bulunmadığı için, davalı ZMM sigortacısı 3. kişinin giderdiği zararını davacı sürücüden rücuen tahsilini isteyemeyeceğinden ve davacı sürücü tarafından davalı ZMM sigortacısına yapılan herhangi bir rücuen ödeme de söz konusu olmadığından,

yerel mahkemece davanın pasif husumet yokluğundan reddi gerekirken yazılı şekilde kabulü doğru görülmemiştir. Ancak bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın HMK 353/1.b-2 maddesi gereğince kaldırılıp, davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca, 1/İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/09/2021 tarih ve 2020/553 Esas 2021/685 Karar sayılı kararına karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle KABULÜNE, a/İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talep halinde davalıya iadesine,b/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,c/İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin takdiren kendi üzerinde bırakılmasına,

2/İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/09/2021 tarih ve 2020/553 Esas- 2021/685 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, a/Davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,b/Harçlar Kanunu hükümleri uyarınca alınması gereken 615,40-TL maktu karar harcının davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,