İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2021/2390 K.2025/469

Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

KARAR Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait, davalıya kasko sigortalı ... plakalı ( plaka değişikliği ile ... plakalı) beton pompası kullanımlı kamyonetin beton pompası operatörü olarak çalışan ...'ın 01/05/2018 günü şantiye içerisinde beton pompasının rutin bakım ve temizlik işlemlerini yaptığı sırada beton santralinin çatısının köşe uç kısmına çarpması sonucu beton pompası kulesinin dengesini kaybederek devrilmesi ve toprak zemine düşerek yere çarpması sonucunda büyük bir hasar oluştuğunu, davalıya başvurulduğunu,

ancak bir sonuç alınamadığını ileri sürerek 1.000-TL (belirsiz alacağın) maddi tazminatın davalıya başvuru tarihine göre yasal ödeme süresinin dolduğu tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş. 23/10/2019 tarihli dilekçesi ile talebini hasar ve işçilik (KDV dahil) 163,159,20-TL ve 701,39-TL nakliye gideri toplamı 163.860,59-TL olarak artırmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu zararın meydana geliş şeklinin davacı tarafça bilerek farklı gösterilmek suretiyle sigorta poliçesi teminatı kapsamında olmayan bir zararın sigorta teminatı kapsamındaymış gibi gösterildiğini ve bu şekilde zararın müvekkilinden tazmininin amaçlandığını, gerek ekspertiz raporunda gerekse haricen alınan bilirkişi raporunda davacı tarafın beyan etmiş olduğu şekilde bir kazanın meydana gelmesinin teknik olarak imkansız olduğunun tek tek izah edildiğini,

raporda kazanın ve buna bağlı hasarın operatörün çalışma esnasında dengeleri zorlaması sonucu ana bom liftinin diğer yükü taşımaması sonucu meydana gelmiş olabileceğinin, ana bom lifinin 2006 model olup metal yorgunluk sonucu içindeki pistondan koparak bomun devrilmiş olabileceğinin açıklandığını, hasarın teminat dışı olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; ''...davacı her ne kadar beton pompası kulesinin (bom) beton santralinin çatısının köşe uç kısmına çarpması sonucu devrilmesi üzerine büyük bir hasar oluştuğunu beyan etmiş ise de, ekspertiz raporunda hasarın, ana bom liftinin metal yorgunluk sonucu içindeki pistondan koparak bomun devrilmiş olabileceğinin belirtildiği; alınan iki ayrı bilirkişi raporunda, davacının belirttiği gibi bir çarpmanın mevcut zarara sebep olamayacağının tespit edildiği ve hasarın operatörün yaptığı temizlik esnasında, sisteme basılan basınçlı suyun yarattığı vibrasyonla;

bina çatısına temas eden BOM kollarının aksi istikamete yönelmesi; bu ters fiziksel hamlenin ağırlık merkezini değiştirmesi ile dayanamayan kolların ani yatmasına dayanamayan piston kolunun kırılması olduğunun belirtildiği; beyan edilen zararın oluş şekli ile bilirkişi raporlarında tespit edilen zararın oluş şekli arasında fark olmasına rağmen iki durumda da, Sigorta Genel Şartları’ nın A.1.

Maddesinin b bendinde düzenlenen, “kullananın kastı haricinde aracın bir cisme çarpması, devrilmesi veya düşmesi sonucu meydana gelen kaza” sınıfında olup, bu sebeple oluşan zararların, kasko poliçesi teminatı kapsamında olduğu; ayrıca bilirkişi raporlarında dava dışı operatör yönetimindeki ... marka ... tip 2006 model beton pompası bom kollarının temizliği sırasında meydana gelen olayda; hasarın metal yorgunluğu veya bakım eksikliği nedeniyle oluştuğuna dair teknik kişilerce malzeme üzerinde laboratuvar ortamında yapılan inceleme sonucuna dayalı somut bir tespitin bulunmadığı, piston kolunun teknik olarak olması gereken kalınlıkta;

yuvasında hareket anlamında boşluk veya pas barındırmayan.

Fen ve Teknik kapasitesine uygun ve kullanılır vaziyette olduğunun muayene ile tespit olunduğunun belirlendiği; zararın miktarı ile ilgili yaptırılan incelemede de, 19.337,70 EUR+KDV’ lik parça-malzeme hasarı oluştuğu, beton pompasının işlevi de dikkate alındığında, fen ve sanat kurallarına uygun olacak şekilde onarımın yapılması durumunda işçilik tutarının 35.000 TL+KDV olacağı, bu bakımdan davacının uğramış olduğu zararın 25.05.2018 tarihli Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden 149.375,20 TL olacağının hesaplandığı;

davacı 23.10.2019 tarihli dilekçesi ile dava değerini hasar ve işçilik bedeli 163.159,20 TL ve 701.39 TL nakliye gideri olarak artırmış ise de hasar ve işçilik bedeli olarak bilirkişilerce yapılan tespitin uygun bulunduğu, bu bedele aracın tamiri için Sivas Yıldızeli - Ankara arası yakıt gideri olarak talep edilen 701,93 TL nin eklenmesi suretiyle 150.076,59-TL nin kabulüne, aşan kısmın ise reddine karar vermek gerektiği'' gerekçesiyle.

Davanın kısman kabul kısmen reddi ile 150.076,59- TL nin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine alcacağa 25.05.2018 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.İstinaf nedenleri: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hasarın meydana geliş şeklinin beyan ile uyumlu olduğu yerel mahkeme kararında belirtilmiş olmasına rağmen davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, rizikonun poliçe kapsamında olmadığını, rizikonun makina kırılması sigortası kapsamında olduğunun bilirkişi raporunda belirtildiğini, genel şartlara göre rizikonun kasko sigorta poliçesi kapsamında olduğu kabul edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığını, hasarın kullanıcı hatası sonucu meydana geldiğini,

hasarın kasko sigorta poliçesi kapsamında yanma, çalınma gibi ana teminatlar yada ek teminatlar kapsamında bulunmadığını, davanın tümden reddi gerektiğini, belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir. Dava, kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Somut olayda, 01/05/2018 tarihli jandarma tutanağında; ... plakalı aracın yan ayaklarının açık olduğu, üzerinde bulunan beton pompasının ( BOM), uzatılmış halde uç kısmı toprak zemin üzerinde gelecek şekilde düştüğü, piston ve pompa kulesi üzerinde maddi hasar oluştuğu, beton pompası operatörü olarak çalışan ...'ın aracı şantiye içinde park edip beton pompasının temizlik işlemlerini yaptığı sırada 36 metre açık olan beton pompasının kule beton santraline çarpıp toprak zemine düştüğü belirtilmiştir.

Dosya kapsamında alınan 1 makina mühendisi bilirkişi ve 1 sigorta hakemi bilirkişi tarafından hazırlanan 13/12/2018 tarihli raporda, kazanın operatörün çalışma esasında dengeleri bozması sonucu ana bom liftinin yük dengesinin bozulması sonucu meydana geldiği, hasarın kullanıcı hatasından kaynaklandığı, sigorta poliçesi teminat dışı hallerden olmadığı, araçtaki toplam hasarın KDV dahil 159.876,46-TL olduğu belirtilmiş.

23.09.2019 tarihli makina mühendisi tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda, kazanın oluş nedeninin araç sürücüsünün betonu boşalttıktan sonra pompanın temizliğini yapması için pompayı yüksek seviyeye kaldırıp sisteme basınçlı su vermesi sırasında basınçlı suyun sitemde yarattığı sarsıntı (vibrasyon) ile farklı yöne( açıya) dönmesi, ağırlık merkezinin değişmesi ile bom kollarının yön değiştirmesi ( beton santrali uç kısmına çarpması da dahil) neticesinde yere düşerek hasarlandığı, kazanın operatörün beton pompasındaki kalan betonları temizleme esnasında dengeleri zorlaması ile yük dengesinin bozulması neticesinde meydana geldiği,

hasarın kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı açıklanmıştır.

Yine dosya kapsamında alınan 28/04/2020 tarihli sigortacı bilirkişi tarafından hazırlanan raporda, kazanın 36 metre açık olan bomların temizliği sırasında kullanıcı operatörün aracın kollarını temizlik amacıyla yüksek seviveye kaldırması ile sisteme basılan basınçlı suyun yarattığı vibrasyonla ters açıya dönmesi sonucu bom kolllarının aksi istikamete yönelmesi, bu ters fiziksel hamlenin ağırlık merkezini değiştirmesi ile kolların ani yatmasına dayanamayan piston kolunun kırılması şeklinde gerçekleştiği, olayın kaza olmadığı, bu gibi riskler için 'makina kırılması sigortası' yapılması gerektiği, ancak yaptırılmadığı,

bu tarz hasarların kasko sigorta poliçelerinde teminat altına alınmadığı, hasarın kasko sigortası kapsamında olmadığı belirtilmiştir.

Son olarak, 1 makina yüksek mühendisi bilirkişi ve 1 avukat bilirkişi tarafından düzenlenen 04.04.2021 tarihli raporda; zararın operatörün %100 kusuru ile meydana geldiği, Sigorta Genel Şartları A.1 maddesi b bendinde '' “kullananın kastı haricinde aracın bir cisme çarpması, devrilmesi veya düşmesi sonucu meydana gelen kaza” sınıfında olup, bu sebeple oluşan zararların, kasko poliçesi teminatı kapsamında olduğu; araçtaki hasarın KDV dahil 149.375,20-Tl olduğu açıklanmıştır.

01/04/2013 tarihinde yürürlüğe giren Kasko Sigortası Genel Şartları A.1, maddesinde '' sigortanın konusu'' başlığı altında; a-Aracın karayolunda veya demiryolunda kullanılabilen motorlu, motorsuz araçlarla çarpışmasıb-Gerek hareket gerek durma halinde iken sigortalının vaya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi,

yuvarlanması gibi kazalarc-Üçüncü kişilerin kötü niyet veya muziplikle yaptıkları hareketler ile fiil ehliyetine sahip olmayan kişilerin yol açacağı zararla d-Araç yanması e-Aracın veya araç parçalarının çalınması veya çalınmaya teşebbüs edilmesi '' hallerinin teminat kapsamında olduğu düzenlenmiş olup. A.4 maddesinde ek sözleşme ile teminat kaspamına dahil edilebilecek haller düzenlenmiştir.

Hasara uğrayan araç ( peton pompası), davalı sigorta şirketine 17/08/2017-2018 tarihleri arasında Genişletilmiş kasko sigorta poliçesi kapsamında sigortalı olup, poliçe incelendiğinde Kasko Sigortası Genel şartlarının yukarıdaki şekilde poliçede yer aldığı, bundan ayrı ek sözleşme ile poliçe teminatına dahil edilen haller olarak.

Grev, lovakt, kargaşalık ile halk hareketleri, terör, sel ve su baskını, araçta sigara benzeri maddelerin teması ile meydana gelen yangın dışındaki zararlar, yetkili olmayan kişilere çektirilen araca gelen zararlar, kemirgen ve diğer hayvanların vereceği zararlar, araç anahtarının ek sözleşmede belirlen haller sonucunda ele geçirilmesi suretiyle aracın çalınması ve çalınmaya teşebbüs edilmesi sonucu meydana gelecek hasarların, belirlendiği görülmüştür.

Tüm bu açıklamalardan hareketle; her ne kadar yerel mahkemece 04.04.2021 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınarak yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de,somut olayda araçta meydana gelen hasar aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi bir kaza sonucu meydana gelmemiş olup, mahkemenin de kabulünde olduğu üzere hasarın, operatörün bom temizliği sırasında yaptığı hatalı, fizik kurallarına aykırı davranışlardan kaynaklandığı,

başka bir deyişle hasarın kullanıcı hatasından kaynaklandığı anlaşılmakla; bu şekilde hasarın Kasko Genel şartları kapsamında teminata dahil olmadığı gibi ek sözleşme ile teminat altına alınan haller kapsamında da olmadığı belirgindir.

Hal böyle olunca, yerel mahkemece, somut olaya konu rizikonun kasko sigorta poliçesi kapsamında teminat altına alınmamış olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi hatalı ise de, bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılıp, HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince (davanın reddine dair) yeniden hüküm kurulması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca,1/İstanbul Anadolu 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/10/2021 tarih ve 2018/1126 Esas 2021/798 Karar sayılı kararına karşı davalı vekilinin başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle KABULÜNE, a/İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talep halinde davalıya iadesine, b/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, c/İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin takdiren kendi üzerinde bırakılmasına,

2/İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/10/2021 tarih ve 2018/1126 Esas- 2021/798 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, a-)Davanın REDDİNE, b-)Alınması gereken 615,40-TL harçtan peşin ve tamamlama harcı olarak yatırılan toplam 2.817,16-TL harçtan mahsubu ile bakiye 2.201,76-TL'nin talebi halinde davacıya iadesine,c-)Davacı tarafından sarf edilen 7.677,00-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,ç-)Davalı tarafından sarf edilen 3.350,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,d-)Davalı yargılama sırasında vekille temsil edildiğinden,