İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2021/731 K.2022/465

Taraflar arasında görülen tazminat talepli davada; yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Dairemizce yapılan istinaf incelemesi sonucunda verilen kararın, Yargıtay 17.Hukuk Dairesi'nin 16/11/2020 gün ve 2019/1962 E,-2020/7067K sayılı ilamı ile bozulması üzerine; HMK.m.373/3 hükmü gereğince duruşmalı olarak yapılan inceleme sonucunda dosya incelendi gereği düşünüldü;

KARAR

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; vekil edeninin sevk ve idaresinde olan ve davalı sigorta şirketi nezdinde Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Poliçesi ile sigortalı bulunan ... plâka sayılı aracın 03.03.2015 tarihinde neden olduğu trafik kazası sonucunda araç sürücüsü müvekkilinin yaralanarak sakat kaldığını ve bakıma muhtaç hale geldiğini, bakıcı giderinin tedavi gideri kapsamında olması nedeniyle policenin teminatı dahilinde bulunduğunu ileri sürerek fazlaya ilişen haklar saklı kalmak kaydıyla 1.000,00-TL bakıcı gideri zararının davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini istemiş,

18.01.2017 günlü ıslah dilekçesi ile de istek miktarını 175.000,00-TL'ye çıkardıklarını açıklamıştır.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

03.03.2015 tarihinde meydana gelen trafik kazasına karışan ... plaka sayılı aracın vekil edeni şirket nezdinde Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunduğunu, sorumluluklarının kapsamını bu sigorta koluna ilişkin genel şartlardaki düzenlemelerin belirlediğini, bakıcı gideri zararının teminat kapsamı içerisinde olmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, davalı sigorta şirketinin davacının talep ettiği bakıcı tazminatını karşılamak zorunda olduğu görüşünden hareketle davanın kabûlüne karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesince verilen 11/04/2017 günlü karara karşı davalı sigorta şirketi vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Dairemizce yapılan istinaf incelemesi sonucunda; talep konusu bakıcı gideri zararının, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun dayanağı olarak gösterilen Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Poliçesi'nin teminatı kapsamında olmadığı gerekçesiyle, davalının istinaf başvurusunun kabulü ile Kocaeli 1.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 11/04/2017 tarih ve 2015/1171 Esas, 2017/212 Karar sayılı kararının kaldırılmasına,

HMK'nun 353/1-b/2 maddesi uyarınca esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine dair verilen 10/01/2019 gün 2017/1423 Esas, 2019/3 sayılı kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine.

Yargıtay 17.Hukuk Dairesince verilen 16/11/2020 gün, 2019/1962 Esas, 2020/7067 sayılı kararla;Bakıcı giderlerinin, tedavi giderleri kapsamında zorunlu trafik sigortası ve sağlık gideri teminatı kapsamında da zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası teminatında bulunduğu,

tedavi giderlerinin yaralanan kişinin iyileşmesi için yapılan giderler olması nedeniyle, bu kapsamda yapılan muayene, ilaç, bakıcı gideri, ulaşım giderlerin de tedavi giderleri kapsamında değerlendirileceği ve dolayısıyla bakıcı giderlerinin tedavi giderleri kapsamında, Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası teminatına dahil olduğunun kabulü gerektiği açıklandıktan sonra;

"25.04.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 17. maddesi ile yürürlükten kaldırılan, ancak kaza ve dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 4925 sayılı KTK’nın 18. maddesi uyarınca taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Kanun'un 17. maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadırlar.

Anılan Kanun'un 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.8. maddeleri hükümlerine göre, meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır.

Ancak, bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için; sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu yolcuların uğradığı bedeni zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.

Başka bir anlatımla, yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise bu sigorta için limit aşımında, sırasıyla zorunlu ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacılarının sorumluluğu söz konusu olacaktır.

Yine Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları'nın A.3.3/3. maddesinde tedavi giderlerinin başka sigorta sözleşmeleri ile teminat altına alınmış olması durumunda, söz konusu giderler öncelikle bu sigortadan karşılanır. Yukarıdaki düzenlemeler ile birlikte değerlendirildiğinde, tedavi giderleri kapsamında olan bakıcı giderlerinin, öncelikle Zorunlu Karayolu Taşımacılık Sigortasından, limiti aşan kısım için Zorunlu Trafik Sigortasından, bu limiti aşan kısım için de Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasından karşılanması gerektiği kabul edilmelidir.

Somut olayda, Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen rapora göre davacının%100 oranında meslekte kazanma gücünden kaybettiği, günlük asgari ihtiyaçlarını kendisinin karşılayamayacağı, başka birinin sürekli bakımına muhtaç olduğu belirlenmiş olup,bu hususta taraflar arasında ihtilaf bulunmamaktadır.

İlk derece mahkemesince hükme esas alınan 23/10/2016 tarihli bilirkişi raporuna göre; poliçe teminat limitinin ölüm-sürekli sakatlık ve sağlık giderleri için ayrı ayrı 175.000,00-TL olduğu,davacı ...'nun %100 maluliyet oranı için 33 yıl 45 gün bakıcı giderinin 651.184,65-TL olduğu, ancak maluliyetin yaşam kalitesini düşürmesi nedeniyle bakiye ömrün 1/3 oranında düşeceği öngörülerek bakıcı gideri toplamının 434.123,10-TL olacağı belirlenmiştir.

Islah talebi de poliçe limitine göre 175.000 TL üzerinden yapılmış olup, yukarıda açıklanan bilgiler ışığında bakıcı gideri tazminatından Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası olan davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu açıktır.Bu halde,yukarıda açıklanan bilgiler ışığında Bölge Adliye Mahkemesince öncelikle kazaya karışan aracı Zorunlu Karayolu Taşımacılık Sigortasının ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası poliçesinin bulunup bulunmadığı,

bulunması halinde bu poliçeler kapsamında davacıya bakıcı gideri olarak ödeme yapılıp yapılmadığı sorularak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış " denilmek suretiyle bozma sevk edildiği görülmüştür.Bozma kararı sonrasında Dairemizce duruşma açılarak, taraf vekillerine yargıtay bozma ilamı ile birlikte meşruatlı duruşma davetiyesi gönderilmiş, 28/09/2021 günlü duruşma oturumuna katılan davacı vekilinin beyanı alındıktan sonra,

usul ve yasaya uygun olan bozma ilamına uyulmasına karar verilerek yargılamaya devam olunmuş, bozma ilamı doğrultusunda, davacının yaralanması ile sonuçlanan 03/03/2015 günlü trafik kazasına neden olan ... plaka sayılı aracın, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Sigortasının ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası poliçesinin bulunup bulunmadığı ve bu poliçeler kapsamında davacıya bakıcı gideri olarak ödeme yapılıp yapılmadığı konusu araştırılmış ve bu araştırma sonucunda söz konusu aracın kaza tarihini kapsar biçimde davalı sigorta şirketi nezdinde trafik sigortalı,...

A.Ş nezdinde de Zorunlu Karayolu Taşımacılık Sigortalı bulunduğu ve davacı tarafa bu sigorta poliçeleri kapsamında bakıcı giderine ilişkin olarak herhangi bir ödeme yapılmadığı, ancak davalı sigorta şirketi tarafından davacıya Kocaeli 1.Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 2015/1171 Esas, 2017/212 Karar sayılı ilam gereğince, Kocaeli 7. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibi sonucunda Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası kapsamında 175.000,00-TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.

Yargıtay bozma ilamı, Dairemizin bozmaya konu kararı, bozma sonrasında konuya ilişkin olarak yapılan araştırma neticesinde elde edilen kayıt ve belgeler ile birlikte tüm dosya kapsamının değerlendirilmesi sonucunda; Dava, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasına dayalı trafik kazası nedeni ile maddi tazminat istemine ilişkindir.

Hükmüne uyulan bozma ilamında da belirtildiği üzere, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sırasında temin edilen 23/10/2016 günlü bilirkişi raporunda bakıcı gideri toplamının 434.123,10-TL olduğu tespit edilmiş olup, ıslah talebi de poliçe limitine göre, 175.000,00-TL üzerinden yapılmıştır.Dosyada mevcut diğer poliçe bilgilerine göre, davalı Sigorta Şirketi nezdinde düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinin Sağlık Giderlerine ilişkin kişi başı teminat limitinin 290.000,00-TL,

dava dışı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi nezdinde düzenlenen Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinin Sağlık Giderlerine ilişkin kişi başı teminat limitinin de 290.000,00-TL olduğu anlaşılmaktadır.Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları'nın A.3.3/3 maddesi uyarınca tedavi giderlerinin (somut olayda bakıcı gideri) öncelikle aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Sigortasından, limiti aşan kısım için Zorunlu Trafik Sigortasından, bu limiti aşan kısım için de Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasından karşılanması gerekmekte ise de;

kazada yaralanan davacının sigortalı aracın sürücüsü olduğu gözetildiğinde, sadece sigortalı araçta taşınan yolcular için teminat içeren Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasından talepte bulunamayacağı,

şartları varsa Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasından uğradığı bakıcı gideri zararını isteyebileceği açıktır.Hal böyle olunca görülmekte olan davada bakıcı giderinin 434.123,10-TL olduğu belirlendiğine ve belirlenen bu miktarın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası limitini aşması ve trafik sigortacısı tarafından davacıya tedavi gideri kapsamındaki bakıcı gideri zararına karşılık bir ödemede bulunulmaması nedeniyle davacının uğradığı bakıcı gideri zararını Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi kapsamında,

poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla davalı sigorta şirketinden talep edebileceği, görülmekte olan davayı açmakta haklı bulunduğu ve esasen davanın kabulü gerektiği sonucuna varılmıştır. Ancak, dosya kapsamından, davacı tarafından davalı aleyhine Kocaeli 7. İcra Müdürlüğü'nün ...

E.,sayılı dosyası ile ilk derece mahkemesince verilen 11/04/2017 günlü karara dayanılarak ilamlı icra takibi başlatıldığı ve davalı sigorta şirketi tarafından davacıya Zorunlu Ferdi Koltuk Sigorta Poliçesi kapsamında bakıcı gideri zararına karşılık olarak poliçe limiti olan 175.000,00-TL ana para ve ferileri ile birlikte 02/05/2017 tarihinde toplam 239.586,46-TL ödeme yapıldığı anlaşılmakta olup, yapılan bu ödeme konusunda taraflar arasında da herhangi bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.Bu durumda ilk derece mahkemesi kararından sonra yapılan ödeme nedeniyle, dava konusu alacak yönünden davanın konusuz kaldığı,

HMK'nun 331/1 madde hükmü uyarınca davanın açılmasına neden olan ve yaptığı ödeme ile sorumluluğu üstlenen davalının yargılama giderlerinden sorumlu olacağı ancak bu sorumluluğun kapsamı belirlenirken yargılama giderleri, vekalet ücreti ve harçlar yönünden, yapılan ödemelerin gözetilmesi gerektiği (Bkn: Yargıtay 17.HukukDairesi'nin 01/12/2020 gün ve 2019/4690 E,-2020/7936 K. Sayılı ilamı ) sonucuna varılarak aşağıdaki biçimde hüküm tesis edilmiştir.