Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'in, 20.07.2018 tarihinde davalılardan ...'nin sürücüsü olduğu, ... Sigorta A.Ş nezdinde manevi tazminat klozunu da içerir Kasko Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalı, diğer davalı ... Genel Müdürlüğü bünyesinde İstanbul ... ... ve Araç Kiralama Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi aracılığıyla işletilen, ... ...
İnşaat Emlak Tekstil Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait ... plakalı araçtan inmeye çalıştığı esnada, aracın aniden hareket etmesiyle iki bacağının aracın altında kalması neticesinde yaralandığını belirterek, davacı ... yararına 100.000,00-TL, eşi ... yararına 70.000,00-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.Davaya cevap verene davalıların avukatları ayrı ayrı davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, davalı İstanbul ... ... ve Araç Kiralama San. ve Tic.
A.Ş. (Eski Unvan: ...Ticaret A.Ş ) vekili ayrıca, müvekkili şirketin, hat kiralayan olarak kaza sebebi ile herhangi bir sorumluluğunun olmadığını, işleten ve araç sahibi sıfatını haiz olmadığını ve davalı personelinin işvereni de olmadığını, davaya konu trafik kazasının gerçekleşmiş olduğu otobüs hattının, müvekkili şirket tarafından diğer davalı ... ...
İnşaat Emlak Tekstil Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne kiralandığını, müvekkili şirketin otobüs ruhsatının sahibi, otobüsün maliki ya da aracın işleteni sıfatına haiz olmadığını belirterek, müvekkili yönünden davanın husumet yokluğu sebebiyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; ''.. davanın, 20/07/2018 tarihinde davalı ... Genel Müdürlüğü bünyesinde davalı İstanbul ... ... aracılığıyla işletilen davalı ...
Taşımacılığa ait davalı sigorta şirketi nezdinde manevi tazminat klozunu içerir kasko sigortalı ve davalı ...'nin sürücüsü olduğu ... plakalı araçtan inmeye çalışan davacı ...'ın aracın aniden hareket etmesi sonucu yaralandığı iddiasına dayalı kazada yaralanan ... ve eşi ... yönünden yalnızca manevi tazminat talebine ilişkin olduğu, alınan maluliyet raporunda davacı ...'ın kısmen malul olduğu, davacılar ile davalı ...
Sigorta A.Ş'nin ibraname ve sulh anlaşması başlıklı belgeden anlaşılacağı üzere davacıların zararının davalı sigorta şirketi tarafından karşılandığı, bu nedenle davanın konusuz kaldığı, konusuz kalan dava nedeniyle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı şeklinde karar vermek gerektiği, davacılar vekili ve davalı ...
Sigorta vekili tarafından yargılama gideri ve vekalet ücreti talep edilmediğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığı, davalı ... ve davalı İstanbul ...... Aş yöünden söz konusu kazanın ... otobüsünde meydana gelmiş olması nedeniyle ... ve İstanbul ......
AŞ'nin husumetlerinin bulunduğu ve araç sürücüsü ve malikinin de zarardan sorumlu oldukları, davanın esastan karar verilmesi halinde söz konusu davalıların sorumluluklarının bulunduğu anlaşıldığından davalılar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığı..'' gerekçesiyle, davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, davalı ...
İşletmeleri Genel Müdürlüğü vekili tarafından, müvekkiline husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığı, davada zamanaşımı süresinin dolduğu, bu hususlar gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerektiği, mahkemenin kararının hatalı olduğu belirtilerek, istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
Dava; trafik kazası neticesinde meydana gelen cismani zarara dayanılarak açılmış manevi tazminat isteğine ilişkindir.2918 sayılı KTK'nın 109. maddesinde haksız fiil niteliğindeki trafik kazalarından doğan tazminat taleplerinin, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrayacağı, davanın, cezayı gerektiren bir fiilden doğması ve ceza kanununun bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş olması halinde,
bu sürenin maddi tazminat talepleri içinde geçerli olacağı hüküm altına alınmıştır.Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 89/1 ve 66/1-e maddeleri uyarınca öngörülen ceza zamanaşımı süresi 8 yıldır.
Kazanın 20/07/2018 tarihinde gerçekleşmiş olması ve 03/09/2020 tarihinde dava açılmış olmasına göre davalının zamanaşımına yönelik istinaf itirazı yerinde değildir.Yargılamanın aşamalarındaki iddia ve beyanlar ile istinaf başvuru sebepleri göz önüne alındığında, görülmekte olan davada, davalı ...
İşletmeleri Genel Müdürlüğü'ne husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.KTK'nın 3.maddesinde işleten, "Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir.
Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır" biçiminde tanımlanmış, aynı Kanunun 85/1.maddesinde ise, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı belirtilmiştir.
Maddenin son fıkrasına göre ise "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." İşletenin bu sorumluluğu bir tehlike sorumluluğudur. Düzenlemesine yer verilmiştir.KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır. Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir.
Maddi ölçüye göre ise trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür. (-bkz..Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 28/02/2019 tarih, 2016/6712 E. ve 2019/2237 K. sayılı kararı-)Açıklamalardan sonra somut olaya gelince, davalı ...
İşletmeleri Genel Müdürlüğü vekili aşamalarda, İstanbul İli sınırları içerisinde toplu taşıma yetkisinin esasen ...'ye değil, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne ait olduğunu, müvekkili ... ile İstanbul ... ... ve Araç Kiralama Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin (eski ünvanı: ...Ticaret AŞ) İBB'ye ait olan toplu taşıma görevinin bir kısmını ifa eden ve aralarında hiyerarşik bir ilişki bulunmayan iki ayrı kuruluş olduğunu, kazaya sebebiyet verdiğ iddia edilen aracın müvekkili idare bünyesinde faaliyet göstermediğini, müvekkili idareden bağımsız faaliyet gösteren işbu araçların verdikleri zararlardan,
müvekkilinin sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini savunmuştur.Dosyada mevcut İstanbul Büyükşehir Belediyesi Meclis Kararları ile... İşletmeleri Ticaret AŞ ... Dar Bölge Hasılat Paylaşımına Dayalı Otobüs Hatları Kiralama İşi Sözleşmesinde yapılan incelemede. İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 13/5/2011 gün ve 2011/1146 sayılı kararıyla, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun 26.maddesi uyarınca, Toplu ... ...
Müdürlüğünün denetiminde olmak üzere ekli listede yer alan İstanbul genelinde üç bölgede ve metrobüs hattında toplam 1428 adede kadar otobüs ve toplu ... işletmesinin Büyükşehir Belediyesi ve bağlı kuruluşlarının sermayesinin %50 sinden fazlasına sahip olduğu, ...Ticaret AŞ'ye 15 yıl süreyle devredilmesine karar verildiği, davalı İstanbul ... ... ve Araç Kiralama Sanayi veTicaret Anonim Şirketi'nin (eski ünvanı: ...Ticaret AŞ) İstanbul Büyükşehir Belediye Meclis Kararları çerçevesinde, büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde toplu taşıma yapılacak hatların 3.şahıslara kiralanması noktasında yetkilendirildiği,
bu yetki çerçevesinde davaya konu trafik kazasının meydana geldiği otobüs hattının, davalı ... ... İnşaat Emlak Tekstil Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne kiralandığı, kiralama sözleşmesinin taraflarının davalı İstanbul ... ... ve Araç Kiralama Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile davalı ... ...
İnşaat Emlak Tekstil Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, ...'nin her hangi bir sıfatla sözleşmede yer almadığı ve sözleşme hükümleri göz önüne alındığında ...'nin elde edilecek gelirden bir pay almadığı, kaza yapan aracın ... bünyesinde faaliyet göstermediği gibi denetim yetkisininde bulunmadığı, hal böyle olunca da, kaza sebebiyle meydana gelen zararın davalı ...'den talep edilemeyeceği, başka bir ifadeyle az yukarıda yazılı yasal hükümler göz önüne alındığında davalıya husumet yöneltilmesine yasal olanak bulunmadığı anlaşılmıştır.
Hal böyle olunca da, davalı ... İşletmeleri Genel müdürlüğü vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılması, HMK'nın 353/1-b/2.maddesi hükmü gereğince davalı aleyhine açılan davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesi suretiyle esas hakkında yeniden hüküm tesisi gerekmiştir.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ / Gerekçe uyarınca,
1/İstanbul ... 8.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/342 esas, 2021/814 karar sayılı ve 04/11/2021 tarihli kararına karşı davalı ... İşletmeleri Genel müdürlüğü vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, (HMK.m.353/1-b/2)2/İstinaf karar ve ilam harcının talebi halinde istinaf eden davalıya iadesine,3/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4/İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan diğer yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,5/İstanbul ... 8.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/342 esas, 2021/814 karar sayılı ve 04/11/2021 tarihli kararının HMK'nın 353/1-b/2.maddesi hükmü gereğince kaldırılmasına,
a/Davalı ... İşletmeleri Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davanın husumet yokluğundan reddine,b/Diğer davalılar aleyhine açılan davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, c/Karar harcı 59,30-TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 580,64-TL harcın mahsubu ile bakiye 521,34-TL harcın karar kesinleştiğinde davacılara iadesine,d/Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
e/Davalılar tarafından yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,f/Davacı tarafın, trafik kazasına bağlı zarardan sorumluluğun kime ait olacağını somut olayın özelliklerine göre bilmemesi kabul edilebilir bir yanılgıdan kaynaklandığından ve bu hususta davacı tarafa kusur izafe edilemeyeceğinden, aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilen davalı ...
İşletmeleri Genel Müdürlüğü yararına vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, g/İstanbul ... ... ve Araç Kiralama San. ve Tic. A.Ş, ... ve ... ... İnş. Emlak Tekstil Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,h/Davacılar ve davalı ...
Anonim Türk Sigorta Şirketi vekalet ücreti ve yargılama gideri talepleri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, ı/7155 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 13.fıkrası ve yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin taktiren tamamının davalı ...
Anonim Türk Sigorta Şirketi'nden tahsili ile Hazine adına irad kaydına, i/İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Döner Sermaye İşletmesi 23/08/2021 tarih 9009156116 numaralı faturada düzenlenen 820,00 TL ücretin davacıdan alınarak Adli Tıp Kurumuna gönderilmesine,6/Dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 361 ve 362. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süresi içinde Yargıtay’a temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.10/12/2025