İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2024/360 K.2024/715

Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

KARAR Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. 05.01.2015 tarihinde davacıların desteği ...'ın yolcu olarak bulunduğu, dava dışı ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı sigortasız araç ile dava dışı ... sevk ve idaresindeki, davalı ...

Sigorta AŞ'ye ZMM poliçesi ile sigortalı ... aracın çarpışması sonucunda meydana gelen kazada davacıların eşi/ babası ...'ın vefat ettiğini, müvekkillerinin murisin desteğinden yoksun kaldıklarını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacılar ... için 1.000,00 TL, ... için 1.000,00-TL, ... için 1.000,00 -TL ve davacı eş ... için 1.000,00-TL olmak üzere toplam 4.000,00- TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ...

Başkanlığı’ndan 2.000,00- TL ve davalı ... Sigorta A.Ş’den 2.000,00- TL. olmak üzere işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş;16/05/2017 tarihli dilekçesi ile taleplerini davacı ... için 72.127,45- TL, davacı ... için 16.873,31- TL,davacı ... için 42.832,36- TL ve davacı ... için 36.472,87-TL olmak üzere toplam 168.305,99- TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olup, ölüm halinde maddi tazminat talepleri için ölen şahıs başına azami poliçe teminat limitinin 290.000,00 TL ile sınırlı olduğunubelirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili kurumun davacı tarafa ödemede bulunarak üzerine düşen tüm sorumluluğu yerine getirildiğini ve davacıların tüm zararının karşılandığını, davacı tarafa ödenen tazminat ibraname mukabilinde ödenmiş olup müvekkili kurumun başkaca bir sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk derece mahkemesinin; davanın kısmen kabulüne, dair kararına karşı, davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından yapılan istinaf başvuruları neticesinde, Dairemizin 14/03/2023 tarih, 2022/ 2169 Esas, 2023/437 Karar sayılı ilamı ile; " aynı aktüer bilirkişiden ek rapor alınarak, ödeme tarihi verileri (ödeme tarihindeki ücret..vs) dikkate alınmak suretiyle davacılar için ayrı ayrı hesaplama yapılması, varsa gereken indirimler ( müterafik kusur, hatır taşıması ..vs) yapıldıktan sonra ortaya çıkan miktarlar ile ödeme miktarlarının karşılaştırılarak ödemelerin yeterli olup olmadığının araştırılması;

ödemelerin yeterli bulunması halinde davacıların bakiye zararı kalmadığından davanın reddine karar verilmesi; şayet ödemelerin yetersiz olduğu anlaşılırsa bu kez yerel mahkemece yazılı olduğu şekilde karar tarihine en yakın veriler dikkate alınarak davacılar için ayrı ayrı tazminatın hesaplanması, zarar ve yararın denkleştirilmesi ilkesi gereğince davalı ... tarafından yapılan ödemelere hesaplama yapıldığı tarihe kadar geçen süre için yasal faiz uygulanarak, hesaplanan tutarlardan mahsup edilmesi,

varsa gereken indirimler yapıldıktan sonra ortaya çıkan miktarlara karar verilmesi gerekirken, bunun yapılmaması ve eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediği'' gerekçesiyle, kararın HMK 353/1.a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmiş, Kaldırma kararı sonrasında mahkemece yapılan yargılama sonucunda;''...

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. HD'nin yukarıda yazılı kaldırma ilamında belirtilen şekilde ... tarafından yapılan ödemenin ödeme tarihi itibariyle davacıların zararını karşılayıp karşılamadığını tespit etmek için bilirkişi raporu aldırıldığı, bilirkişi ... tarafından düzenlenen 03/08/2023 tarihli rapor ile yapılan ödemenin, ödeme tarihindeki veriler dikkate alındığında davacıların zararını karşılamadığı ve ... tarafından dava tarihinden önce yapılan ödemelerin rapor tarihine kadar işlemiş faizleri mahsup edildiğinde talep edebilecekleri tazminat miktarları belirlendiği,

bilirkişi raporu dosya kapsamına ve yüksek mahkeme kaldırma ilamına uygun olmakla hükme esas alındığı; her ne kadar, davalı ... tarafından hatır taşıması def'i ileri sürülmüş ise de, soruşturma ve ceza dosyasında yer alan beyanlardan sürücü ...'ın taksicilik yaptığı, müteveffa ve araçta bulunan diğer yolcuların otogara gelen bir zarfı almak için taksi ile oraya gittikleri, hatır için taşındıklarını dair dosyada delil ya da beyan bulunmadığından hatır taşıması indirimi yapılmadığı, ayrıca müteveffanın kaza sırasında aracın arka yolcu koltuğunda oturduğu,

emniyet kemeri takmadığına, şoförün alkollü veya ehliyetsiz olduğuna dair dosya kapsamında delil bulunmadığından müterafik kusur indirimi de yapılmadığı, davacı vekilince 29/09/2016 tarihli duruşmada, davalı ... Sigorta AŞ'ye yönelik davalarından feragat ettiğini beyan etmiş olup, vekaletnamesinde feragat yetkisinin olduğu anlaşıldığından davalı ... Sigorta Aş'ye yönelik davanın feragat nedeni ile reddine karar vermek gerektiği'' gerekçesiyle,1-Davalı ...

Sigorta A.Ş ' ye yönelik davanın feragat nedeniyle REDDİNE, 2-Davalı ...' na yönelik davanın KISMEN KABULÜ ile, davacı ... için 6.633,09- TL, davacı ... için 23.650,85- TL, davacı ... için 36.021,98- TL ve ... için 115.801,09- TL olmak üzere toplam 182.107,00 TL tazminatın 05/10/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...' ndan alınarak davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, karar verilmiştir.

Karara karşı davalı ... vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İstinaf nedenleri: davalı ... vekili; davacı tarafça müvekkili kurum aleyhine Silopi Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/363 Esas sayılı dosyasında aynı kaza ilgili olarak dava açıldığını, davanın halen derdest olup, derdestlik nedeniyle eldeki davanın reddi gerektiğini, ödeme tarihindeki veriler nazara alındığında müvekkili kurum tarafından yapılan ödemenin yeterli olduğundan davanın reddi gerektiğini, müvekkili kurumun tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini, kusur tespitinin ATK tarafından yapılması gerektiğini, hesaplamada TRH yaşam tablosu ve %1,8 teknik faizin esas alınması gerektiğini,

maluliyet raporunun uygun yönetmelik hükümlerine göre düzenlenmediğini, olayda hatır taşıması ve davacının müterafik kusuru bulunduğu halde tazminattan hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılmamasının hatalı olduğunu, SGK tarafından davacı tarafa ödenmiş rücuya tabi bir ödeme olup olmadığının tespit edilerek var ise tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini, faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, müvekkili kuruma başvuru tarihi olması gerektiğini olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. 1-Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle; dosya kapsamından ve uyap üzerinden yapılan sorgulamada Silopi Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/363 Esas sayılı dosyasında, davalıların ... ve ...

Sigorta AŞ olduğu ve fakat davacıları aynı kazada vefat eden ... mirasçıları ... ve arkadaşları olduğu, davanın kısmen kabulüne karar verildiği, kararın istinaf edilmeden 28.03.2017 tarihinde kesinleştiği anlaşılmakla, tarafları aynı olmayan iş bu dava yönünden derdestlik yada / kesin hüküm durumunun söz konusu olmamasına; dairemizin kaldırma kararı sonrasında alınan ve hükme dayanak yapılan 03.08.2023 tarihli aktüer bilirkişi raporunda, davalı ... tarafından yapılan ödemelerin ödeme tarihi itibari ile yetersiz olduğu tespit edildikten sonra rapor tarihindeki veriler nazara alınarak,

Yargıtay'ın güncel içtihatlarına uygun olarak TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemine göre ve dahi kaza tarihindeki poliçe limitine göre garame hesabı yapılarak hesaplama yapılmış olmasına; raporun yeterli, taraf ve yargı denetimine açık olmakla yerel mahkemece hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmamasına; destek, yolcu olup kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığından, müteselsil sorumluluk kuralı nazara alınarak desteğin kusursuz olduğu kabul edilerek ( %100 davalı kusuruna göre) hesaplama yapılmak suretiyle davalı ...'nın sorumluluğuna gidilmesinde bir yanılgı bulunmamasına;

somut olaya konu trafik kazası, iş kazası niteliğinde olmadığından davacılara SGK tarafından rücuya tabi PSD ödemesi yapılmasının söz konusu olmamasına; davacılar desteğinin takside yolcu olduğu, ücretli taşıma söz konusu olduğundan hatır taşımasından bahsedilemeyecek olmasına; kaza tespit tutanağı ve ceza dosyasına göre desteğin emniyet kemeri takmama, alkollü yada ehliyetsiz sürücünün aracına binme gibi kendi vefatında müterafik kusuru bulunduğu savunmasının dosya kapsamından ispat edilememiş olmasına;

davalı ... tarafından davacı eş ... ve çocukları ... ve ...'e 30/04/2015 tarihinde ve çocuk ...'e 18/09/2015 ödeme yapılmış olup esasen tazminata bu tarihlerden itibaren fazi işletilmesi gerekmekte ise de, yerel mahkemece tazminata eldeki dava tarihi olan 05/10/2015 tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmiş olmakla, bu uygulama davalı ... lehine olduğundan, aleyhe bozma (kaldırma) yasağı gereğince bu hususta dairemizce kaldırma yapılamayacak olmasına göre; davalı ... vekilinin bu hususlara ilişen istinaf itirazlarının esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Yargılamaya hakim olan ilkelerden olan “taleple bağlılık ilkesi” 1086 sayılı HUMK'nın 74. maddesinde (6100 sayılı HMK m. 26) düzenlenmiş olup, hakim tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır ve ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez.

Somut olayda, dairemizin kaldırma kararından sonra her ne kadar davacılar ..., ... ve ... yönünden ıslah edilen miktarlar aşılmamış ise de, davacı ... yönünden talebin 72.127,45-TL olarak ıslah edildiği, ancak dairemizin kaldırma kararı sonrasında davacı ... yönünden ıslah edilen rakam aşılarak 115.801,09- TL tazminata hükmedildiği anlaşılmış olup; taleple bağlılık ilkesine aykırı olarak yazılı şekilde davacı ... için fazla tazminata karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davalı ...'nın istinaf başvurusunun yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle HMK 353/1.b-1 maddesi gereğince esastan reddine, yukarıda ( 2) nolu bentte açıklanan nedenlerle kabulüne, ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın kaldırılıp, yanılgılı husus düzeltilmek suretiyle yeniden hüküm kurulması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca, 1/İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi 28/11/2023 tarih ve 2023/230 Esas - 2023/878 Karar sayılı kararına karşı yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, yukarıda ( 2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince KABULÜNE, a/İstinaf yasa yoluna başvuran davalı ... tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talep halinde kendisine iadesine, b/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,

c/İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin takdiren kendi üzerinde bırakılmasına, 2/İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi 28/11/2023 tarih ve 2023/230 Esas - 2023/878 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, a/Davalı ...

Sigorta A.Ş ' ye yönelik davanın feragat nedeniyle REDDİNE, b/Davalı ...'na yönelik davanın KISMEN KABULÜ ile, davacı ... için 6.633,09-TL, davacı ... için 23.650,85-TL, davacı ... için 36.021,98-TL ve ... için 72.127,45-TL olmak üzere toplam 138.433,37-TL tazminatın 05/10/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...' ndan alınarak davacılara ödenmesine,

fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, c/Alınması gereken 9.456,38-TL harçtan davacılar tarafından peşin ve ıslah yolu ile ödenen toplam 588,89-TL'nin mahsubu ile bakiye 8.867,49-TL' nin davalı ...'ndan alınarak Hazine'ye irat kaydına, d/Davacılar tarafından peşin ve ıslah harcı olarak ödenen toplam 588,89-TL harcın davalı ...'ndan alınarak davacılara ödenmesine, e/Davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan hesap olunan 22.149,33-TL vekalet ücretinin davalı ...'ndan alınarak davacılara ödenmesine, f/Davalı ...

Sigorta A.Ş kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği hesap olunan 2.000,00-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı ...

Sigorta A.Ş 'ye ödenmesine, g/Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan hesap olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı ...'na ödenmesine, h/Davacılar tarafından bu yargılama nedeni ile yapılan 27,70-TL başvuru harcı ile 6.421,50-TL posta tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.449,20-TL yargılama giderinin davalı ...'ndan alınarak davacılara ödenmesine,