İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2025/928 K.2025/750

İlk derece mahkemesi ara kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

KARAR Davacı vekili dava dilekçesi ile.

07.12.2024 tarihinde, davalı ...'in sevk ve idaresindeki araç ile hatalı olarak geri manevra yaptığı sırada işe gitmek için otobüs durağına giden müvekkiline çarparak yaralanmasına neden olduğunu, kazaya ilişkin Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'nca iddianame düzenlendiğini, davalı sigorta şirketine yaptıkları başvurunun olumlu sonuçlanmadığını, kaza tespit tutanağında müvekkiline kusur yüklenmiş ise de, davalı araç sürücüsünün tam ve asli kusurlu olduğunu, müvekkilinin,

vücut fonksiyonlarını ağır derecede etkileyen kemik kırığı oluşacak şekilde yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile (belirsiz alacak) 100,00-TL tedavi gideri, 100,00-TL bakıcı gideri, 100,00-TL geçici iş göremezlik ve 100,00-TL sürekli iş göremezlik zararının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, öncelikle davalı ... adına kayıtlı ve kazaya karışan ... plaka sayılı aracın trafik kaydına ihtiyati tedbir şerhi işlenmesine aksi halde ihtiyati haciz şerhi işlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince. "Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; uyuşmazlığın yargılamayı gerektirdiği, mevcut dosya delillerinin incelenmesinde yaklaşık ispat koşulunun bu aşamada oluşmadığı..." gerekçesi ile. "Davacı vekilinin İhtiyati tedbir ve İhtiyati Haciz talebinin ayrı ayrı REDDİNE" karar verilmiş, ara karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Davacı vekilinin istinaf nedenleri; davalı araç sürücüsü hakkında açılan ceza dosyası ve bu dosyada mevcut kaza tespit tutanakları ile ifade tutanakları bir arada düşünüldüğünde fail bakımından bir uyuşmazlık bulunmadığı ancak zararın miktarının tartışmalı olduğu, davalı araç sürücüsünün, kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğu hususlarına ilişkindir. Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

(1) Davacı vekilinin, ara kararın ihtiyati tedbir isteminin reddine yönelik kısmına dair istinaf talebinin incelenmesinde.

HMK'nun 389. maddesinde, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği düzenlenmiştir.

Anılan yasal düzenlemeye göre ihtiyati tedbir kararının uyuşmazlık konusu hakkında verilmesi mümkün olup, davanın konusunu oluşturmayan mal varlıklarının ve kazaya karışan araçların, anılan madde kapsamında ihtiyati tedbir kararına konu olması mümkün değildir.

Yasal düzenlemeler gereğince somut olay incelendiğinde; ihtiyati tedbirin ancak uyuşmazlık konusu hakkında verilebileceği, eldeki dava trafik kazasına bağlı cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemli olup para alacağına ilişkin bulunduğu, kazaya karışan aracın mülkiyetinin uyuşmazlık konusu olmadığı anlaşılmakla ilk derece mahkemesince ihtiyati tedbir talebinin reddedilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

(2) Davacı vekilinin, ara kararın ihtiyati haciz isteminin reddine yönelik kısmına dair istinaf talebinin incelenmesinde. İİK'nın 257.maddesinde "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarının ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" denmektedir.

Bu hüküm gereğince alacaklı, para alacağı için ancak vadesinin gelmesi halinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilecektir. İİK'nın 258/1.maddesinde ise “…Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur…” denmektedir. Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin şekilde ispat etmesi gerekmez. Bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterli kabul edilmektedir.

Başka bir anlatımla ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için yaklaşık ispat kuralı gereğince mahkemenin alacaklının alacağı hakkında kanaat sahibi olması yeterlidir. Dava konusu zarar haksız eylemden kaynaklandığından, tazminat haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. (6098 sayılı TBK. m.117). Buradaki "muacceliyet" kavramı, alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelmiş olma anlamındadır.

Somut olayda, davacı vekili tarafından ihtiyati haciz isteminde bulunulmuş olup; bu aşamada, kusur oranının ve zarar miktarının tam olarak belirlenmesini beklemek hakkaniyet ile bağdaşmaz.

Diğer yandan, kaza tarihinde muaccel olan ve açılan davada ileri sürülen maddi ve manevi tazminat alacakları rehin ile temin edilmemiş olduğundan; para alacağını temin amacına dönük olan ihtiyati haciz isteminin, trafik kazası tespit tutanağında kazanın oluşumunda davalı sürücünün kusurlu olduğuna yönelik belirleme, davacının yaralandığına dair raporlar göz önüne alındığında yaklaşık ispat koşulunun ve ihtiyati hacze hükmedilmesine ilişkin koşulların gerçekleştiği, kazaya karışan ve halen davalı ... adına kayıtlı olan araca ihtiyati haciz konulması talebinin ölçülü ve hakkaniyete uygun olduğu anlaşılmakla,

davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken reddi yönünde ara karar kurulması hatalı olup davacı vekilinin istinaf talebi bu nedenle yerindedir.

Ne var ki Dairemizce tespit edilen hukuka aykırılık yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davacı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulü ile, ilk derece mahkemesinin 20.03.2025 tarihli ara kararının kaldırılmasına, HMK'nın 353/1-b/2 madde hükmü gereğince, davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin kabulü ile ... plaka sayılı araca takdiren 50.000,00-TL teminat karşılığında harçlandırılan dava değeri 2.000.400,00-TL ile sınırlı olmak üzere ihtiyati haciz konulmasına yönelik yeniden ara karar oluşturulmasına karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca,1/İlk derece mahkemesinin 2025/194 esas sayılı dosyası kapsamında verilen 20/03/2025 tarihli ara kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun, ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin kısım yönünden HMK'nın 353/1-b/1 madde hükmü gereğince ESASTAN REDDİNE, ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin kısım yönünden KABULÜNE (HMK.m.353/1-b/2) a/İstinaf karar ve ilam harcının talebi halinde davacıya iadesine, b/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,

c/İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan diğer yargılama giderlerinin ise ilk derece mahkemesince verilecek nihai hükümle değerlendirilmesine, 2/İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/194 Esas sayılı dosyası kapsamında verilen 20/03/2025 tarihli ara kararın, ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin bölümünün HMK'nın 353/1-b/2. maddesi hükmü gereğince KALDIRILMASINA, a/Davacı vekilinin ihtiyati haciz isteminin kabulü ile.

50.000,00-TL nakdi teminatın mahkeme veznesine yatırılması veya aynı miktarda süresiz ve kesin banka teminat mektubunun sunulması koşuluyla davalı ...