İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2017/1113 K.2018/772

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, davalı tarafça istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine heyetçe yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dilekçesinde; mülkiyeti ...'e ait ve davalılardan .... tarafından 8362611 nolu poliçe ile sigortalanan ... plakalı aracın 18.10.2015 tarihinde devrilmesi sonucu, sürücü muris ...'ün hayatını kaybettiğini, müvekkiler adına, davalı her iki sigorta şirketine de taraflarınca; müvekkiller murisinin ölümünden dolayı destekten yoksun kaldığı ve bu nedenle poliçe limiti dahilinde kişi başına takdir olunan teminat bedelinin ödenmesi talep edildiğini, ancak her iki davalı şirket; "sürücü muris ....'ün kendi kusuru ile vefat ettiğinin tespit edildiği,

hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin teminat dışı kaldığı" gerekçeleri ile taleplerinin reddedildiğini, muris ....ün ölümü sonucu, murisin yardımından yoksun kalan müvekkillerin muhtaç duruma düşmesini önlemek ve yaşamlarının desteği ölümünden önceki düzeyde tutulmasını sağlamak amacıyla iş bu davanın açılması zarureti hasıl olduğunu, şimdilik; ... için 5.000 TL ve ... için 5.000 TL olmak üzere ki toplam şimdilik 10.000 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline ve müvekkillere ödenmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini arttırmıştır.

Davalı ... vekili; davacının dayandığı ve dosyaya giren tüm yazılı delil, dosya, belge örneklerinin taraflarına tebliğ edilmesini aksi halde dava şartı yokluğundan davanın reddedilmesini talep ettiğini, .... Sigorta'ya T.C.

Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı tarafından el konulduğunu, tüm ödeme işlemlerinin kendi bünyesinde gerçekleştiğini, bu sebeple herhangi bir sorumluluğun bulunmadığını, davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle davanın reddini, müvekkili kurum zorunlu mali mesuliyet sigortası teminat limitleri ve kusur oranı ile sınırlı sorumlu olduğunu, davacıların maddi zararı ancak aktüeryal inceleme sonucu tespit edilebileceğini, tüm denkleştirme sebepleri bu hesapta dikkate alınması gerektiğini, davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin de davacıya tahmil edilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili; 18/10/2015 tarihli trafik kazasına karışan ... palaka sayılı araç müvekkil şirkette,... nolu poliçe ile 30.03.2015-2016 tarihleri arasında zorunlu mali mesuliyet (trafik) sigortası ile sigortalı olduğunu, söz konusu poliçeye göre teminatlarının, ölüm kişi başı 290.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, murisinin araç sürücü olması ve vefatı için destekten yoksun kalan 3.kişi davacılar aynı zamanda sürcünün kanuni mirasçıları olması nedeniyle ve kanuni mirascılık sıfatlarından dolayı sorumlulukarı olacaklarından, kusurlu sürücünün davaranışları nedeniyle tazminat talep edemeyeceklerini, dava açılmasına sebebiyet vermediklerini temerrüdüt sözkonusu olmadığı için aleyhlerine masraf, faiz ve avukatlık ücretine hükmolunmamasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne, davacı ... için 140.376,30-TL'nin davacı ... için 8.914,28-TL'nin 26/11/2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte (davalı ....nin lisans iptali nedeniyle) davalı ... hesabından alınarak davacılara verilmesine karar verilmiş, karara karşı davalı tarafça istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Davalı vekilinin istinaf başvurusu, kazanın gerçekleşme tarihinin 18/10/2015 olması nedeniyle 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartlar gereğince destek şahsın kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin teminat dışı olduğundan davanın reddi yerine kabulünün hatalı olduğu yönüne ilişkindir.

Dava, tek taraflı trafik kazasında, araç sürücüsü olan eş ve babasını kaybeden davacıların, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasını temin eden davalı ... şirketinden (lisans iptali nedeniyle ...) destekten yoksun kalma tazminatı istemidir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar., 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 92. maddesinde, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası dışında kalan hususlar düzenlenmiş olup, araç sürücüsünün veya yakınlarının talepleri 92. madde kapsamında yer almamakla birlikte, uygulama ve yargı kararları ile sigortacının sorumluluğu kapsamında kabul edilmiştir.

Araç sürücüsü murisin, ister kendi kusuru, ister bir başkasının kusuru ile olsun salt ölmüş olması, destekten yoksun kalanlar üzerinde doğrudan zarar doğurup; bu zarar gerek Kanun, gerek poliçe kapsamıyla teminat dışı bırakılmamış olduğundan, desteklerinin kusurunun olması davacıların hakkına, etkili bir unsur olarak kabul edilemez ve destekten yoksunluk zararından kaynaklanan hakkın sigortacıdan talep edilmesi mümkündür.

Davacıların uğradığı zarara bağlı olarak talep ettikleri hak, salt miras yoluyla geçen bir hak olmayıp, bilimsel ve yargısal içtihatlarda kabul edildiği üzere destekten yoksun kalanın şahsında doğrudan doğruya doğan, asli ve bağımsız bir talep hakkıdır. (Yargıtay 17. HD. 2014/17669 E. 2017/919 K.) (HGK'nun 15.6.2011 gün ve 2011/17-142 esas-411 karar, HGK'nun 22.2.2012 gün 2011/17-787 esas 2012/92 karar, HGK'nun 16.1.2013 gün ve 2013/17-1791 esas 2013/74 karar sayılı ilamları )

Somut olayda dava konusu poliçe 30/03/2015 tarihinde tanzim edilmiştir. Karayolları Trafik Kanununun 92. maddesinde değişiklik yapan yasa 26.04.2016 tarihinde, yeni genel şartlar ise 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla poliçe tarihi, sözü geçen genel şartlar ve yasa değişikliğinden öncedir.

Bu durumda poliçenin tanzim edildiği tarihe göre 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Genel Şartlarda yapılan değişikliklerin somut olaya uygulanması da mümkün bulunmadığından, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin, HGK kararlarıyla da örtüşen içtihatlarında da vurgulandığı üzere, davacıların sigortalı araç işleteninin mirasçısı olarak değil, destek alacaklısı 3. kişi olarak sürücünün ve işletenin kusuruyla sorumlu tutulmadan talepte bulunabilecekleri sonucuna varılmıştır.

Davalı ... vekilinin bu yöne değinen istinaf başvurusu yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince başvurunun esastan reddine karar verilmiş, gerekçeli kararda hakim ismindeki hata ve lisansı iptal edilen ....'nin ayrı davalı şeklinde yazılması mahallinde düzeltilebilecek maddi hata olarak kabul edilmiştir.