İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2017/1931 K.2018/1926

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Dairemiz Heyetince yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

09/01/2016 tarihinde müvekkilinin yolcu olarak bulunduğu sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracıyla Havran ilçesi istikameti Şapçı mevkinde direksiyon hakimiyetini kaybederek devrilmesi sonucu trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin tüm tedavilere rağmen eski sağlığına kavuşamadığını, daimi sakat kaldığını, bu nedenle kazanç kaybının bulunduğunu, davalı şirkete bu kaza nedeniyle başvuruda bulunulduğunu ve hasar dosyasının oluşturulduğunu, fakat herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek;

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 100,00 TL geçici ve 100,00 TL kalıcı işgörmezlik olmak üzere toplam 200,00 TL maddi tazminatın davalının temerrüt tarihinden itibaren ticari faiziyle davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; usule ilişkin itirazlarında;

davacı tarafın yabancı olduğundan Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 48. Maddesi, HMK'nın 84 ve 114. maddeleri uyarınca teminat yatırması hususunun davacıya ihtarı ile aksi halde davanın usulden reddine karar verilmesini, esasa ilişkin olarak da Tramer-Trafik Sigortaları Bilgi Merkezinden alınan bilgi ile sabit olduğu üzere ... plakalı araç için16.07.2015-2016 tarihleri arasında dava konusu kazayı kapsayacak şekilde ... numaralı zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesinin ...

Sigorta A.Ş. tarafından düzenlendiğini ve kazayı yapan aracın sigorta kaydının bulunması nedeniyle Güvence Hesabının sorumluluğunun söz konusu olmadığını, bu nedenle müvekkil kurum aleyhine açılan davanın husumet ehliyeti bulunmadığından reddine karar verilmesini talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davalının husumet itirazının kabulü ile HMK 114 1-d , 115.maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacı vekilince istinaf yoluna başvurulmuştur.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

MÖHUK m.48 uyarınca, mahkeme davacı/davaya katılan ya da icra takibi yapan ''karşılıklılık'' esasına göre teminattan muaf tutacağını, karşılıklılık ilkesinin ise Türk Milletler Arası Özel Hukuku kapsamında ahdi, kanuni ve fiili olmak üzere üç ayrı şekilde sağlanabildiğini, MÖHUK'un 48.maddesinde karşılıklılığın sağlanması halinde mahkemenin dava veya takibin niteliği ve davanın somut şartlarına göre davacı/davaya katılan ya da icra tabibinde bulunan tarafı teminattan muaf tutabilmek konusunda takdir yetkisini ortadan kaldırdığını,

ahdi karşılıklılığın Türkiye Cumhuriyeti ile teminat göstermesi gereken gerçek ya da tüzel kişi davacı/davaya katılan ya da icra takibi yapan tarafın vatandaşı olduğu devlet arasında çok taraflı ya da iki taraflı bir adli yardım (istinabe) veya teminattan muaf tutulma anlaşmasının varlığı halinde sağlanmış olacağını, ahdi karşılıklılığın var olmaması ihtimalinde, teminat göstermekle yükümlü olan yabancı gerçek veya tüzel kişinin vatandaşı olduğu devletin kanunlarında yer alan yabancıların teminat gösterme yükümlülüklerine dair hükümlerin,

MÖHUK'un 48. maddesi hükmünden daha ağır şartlar öngörmemesi halinde kanuni karşılıklılık sağlanmış sayılacağını, yine ahdi veya kanuni karşılıklılığın var olmamasına rağmen şayet teminat göstermekle yükümlü olan yabancı gerçek veya tüzel kişi vatandaşı olduğu devlet mahkemelerinde Türk vatandaşlarından teminat talep edilmiyor ise bu takdirde de fiili karşılıklılığın var olduğu sonucuna varılacağını,

bu durumda da MÖHUK'un 48.maddesindeki karşılıklılık maddesi gereğince karşılıklılık sağlanmış olduğundan Türk hakiminin yabancıyı teminat göstermekten muaf tutması gerekeceğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dava trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu: HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın yasaya ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır. İlk Derece Mahkemesince kazaya karışan ... plakalı aracın kaza tarihini kapsar şekilde ...Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS poliçesi bulunduğu, bu nedenle davalı ...

Hesabı'nın aktif taraf ehliyeti bulunmadığı gerekçesi ile HMK'nın 114/1-d ve 115.maddeleri gereğince davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde mahkemece HMK'nın 84.maddesi gereğince yabancılık teminatı aranamayacağı halde davanın reddine karar verildiğini belirterek müvekkilinin savaştan kaçarak ülkeye geldiğini ve maddi durumunun çok kötü olduğunu, bu nedenle teminat yatırma zorunluluğu bulunmadığından hükmün kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Oysa İlk Derece Mahkemesince yabancılık teminatı koşulu yerine getirilmediği için değil davalıya husumet yöneltilemeyeceği için HMK'nın 114/1-d ve 115.maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Bu bağlamda istinaf dilekçesinde dayanılan sebepler, kararın gerekçesine uygun düşmediği gibi mahkemece verilen kararın da dosya kapsamına göre yerinde olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.