İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2017/863 K.2018/430

İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/4032 D.İş ve 2016/4032 D.İş K. Sayılı kararı ile saklanmasına karar verilen, Sigorta Tahkim Komisyonu-İtiraz Hakem Heyeti'nin 19/10/2016 tarih 2016/İHK-2739 K. sayılı kararına karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, dosyanın Dairemiz Heyetince yapılan müzakeresi sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Başvuru sahipleri vekili dilekçesi ile; 26/09/2015 tarihinde meydana gelen çift taraflı trafik kazasında davacıların oğulları olan ...'in vefat ettiğini, müteveffanın sevk ve idaresindeki motorsikletin plakasız ve sigortasız olması nedeniyle davalı Güvence Hesabının zarardan sorumlu olduğunu bildirerek davacı anne ve baba için 1.500,00'er TL: destekten yoksun kalma tazminatı ile 500,00 TL. cenaze defin giderinin davalı taraftan tahsili için Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurmuş, bilahare ıslah dilekçesi ile taleplerini 89.168,77 TL.ye yükseltmişlerdir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; taleplerin teminat dışı olduğunu, başvuru sahiplerinin üçüncü kişi sıfatında bulunmadıklarını, alacaklı-borçlu sıfatının birleştiğini, zararın ispatının gerektiğini, hesaplamanın uzman aktüer bilirkişi tarafından ve tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, sorumluluğun limitle sınırlı olduğunu, cenaze ve defin giderinden sorumluluğu bulunmadığını ve avans faizi talebinin haksız ve mesnetsiz olduğunu beyanla taleplerin reddini istemiştir.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince, başvurunun reddine karar verilmiş, karara davacı tarafın itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyetince itirazın kabulü ile desteğin vefatı sebebiyle başvuru sahibi ... için 42.673,78 TL., başvuru sahibi ... için 41.494,99 TL.destekten yoksun kalma tazminatı ile 1.820,88 TL. cenaze ve defin giderinin davalıdan tahsiline karar verilmiş, karara karşı davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Davacının istinaf başvurusu, ifade tutanaklarında mobilet olarak tabir edilen aracın trafik sigortası yapma zorunluluğu bulunmaması nedeniyle müvekkiline hususmet yöneltilemeyeceği, başvuru sahiplerinin üçüncü kişi sıfatlarının olmadığı, alacaklı borçlu sıfatının birleşmiş olduğu, olay tarihinde yürürlükte olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.6.maddesi gereğince taleplerin teminat dışı olduğu, tazminattan müterafik kusur indirimi yapılmamasının ve karara esas alınan hesaplama yönteminin hatalı olduğu, Güvence Hesabının cenaze ve defin giderinden sorumluluğu bulunmadığı, vekalet ücretinin beşte bir yerine tam hükmolunmasının usul ve yasaya aykırı olduğu yönlerine ilişkindir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan vefat nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Davacı tarafça, Şırnak Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2016/4 E. 2016/31 K. Sayılı kararı ile, davacı anne ve baba tarafından, müteveffa...'in mirası red edilmiştir.

Güvence Hesabı Yönetmeliğinin 9. maddesine göre Güvence Hesabı trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu zararları teminat altına alınmaktadır.

2918 sayılı KTK'nın 91.maddesinde; motorlu araçların trafik sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, Güvence Hesabı Yönetmeliğinin 9.maddesinde; trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu bedensel zararlar için Güvence Hesabına başvurulabileceği, motorlu bisikletin tanımının yapıldığı 2918 sayılı KTK'nin 3.maddesinde; motorlu bisikletin, silindir hacmi 50 cc'yi geçmeyen içten patlamalı motorla donatılmış ve imal hızı saatte 50km den az olan bisiklet olduğu düzenlenmiş, 2918 Sayılı KTK'nın 103. maddesinde ise; motorsuz taşıtlar ile motorlu bisiklet sürücülerinin hukuki sorumluluğunun genel hükümlere tabi bulunduğu düzenlenmiştir.

Davalı vekili tarafından, ifade tutanaklarında mobilet olarak tabir edilen aracın trafik sigortası yaptırma zorunluluğu olmaması nedeniyle müvekkiline husumet yöneltilemeyeceği belirtilerek, bu sebeple karar istinaf edilmiştir.

Taraf sıfatı, HMK'nın 114/d maddesi uyarınca dava şartlarından olup, HMK'nın 355. Maddesi gereğince res'en gözetilmesi gerekmektedir.

Olay yeri görgü ve tespit tutanağında, kazanın, Zorro marka plakasız motosiklet ile meydana geldiği belirtilmiş, 27/09/2015 tarihli ... ifade tutanağında, kazaya karışan vasıtanın, mobilet tabir edilen motosiklet olduğu beyan edilmiştir.

Dosya kapsamından, aracın trafik sigortası yaptırılması zorunlu bir araç olup olmadığı anlaşılamamaktadır. Bu durumda, aracın tescile tabi olup olmadığı hususunda taraflara delil sunma imkanı tanınarak, deliller toplanmalı ve araç üzerinde gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırılmak sureti ile aracın cinsi, modeli, silindir hacmi, trafik sigortası yaptırılması zorunlu araçlardan olup olmadığı belirlenerek, sonucuna göre karar verilmesi gerekir iken, eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu nedenle, davalı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulü ile, İtiraz Hakem Heyeti kararının, HMK 353/1-(a) 6. Maddesi uyarınca kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın, Sigorta Tahkim Komisyonu Başkanlığı'na gönderilmek üzere mahkemesine iadesine, davalı vekilinin diğer istinaf sebeplerinin, bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KARŞI OY

Başvuruda, destek-sürücü ...'in sevk ve idaresindeki tescilsiz motorsiklet ile, 26/09/2015 tarihinde çift taraflı olarak meydana gelen ve tam kusurlu olduğu trafik kazasında ölmesi sonucu destekten yoksun kaldığı iddiası ile, anne ve babası tarafından (murisin kullandığı motorsikletin zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmadığından) davalı Güvence Hesabı'ndan destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunulmuştur.

Karayolları Trafik Kanunu’nun 91. maddesi gereği, aynı kanunun 85. maddesinde belirtilen, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda, poliçe limiti dahilinde işletenin sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere, mali sorumluluk sigortası yaptırılması zorunludur.

Kaza tarihi itibarı ile aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırılmamış olması halinde Sigortacılık Kanunu'nun 14. maddesi gereğince, zorunlu mali sorumluluk sigortasının kaza tarihindeki limitleri dahilinde işletenin üçüncü kişilere karşı sorumluluğunu Güvence Hesabı karşılayacaktır. Güvence hesabının sorumluluğunun kapsamı ise 01.06.2015 tarihinde, yani trafik kazasından önce yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları’na göre belirlenecektir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları A.3. maddesine ve A.5. maddesinin (ç) bendine göre ancak, üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla destek zararları, destekten yoksun kalma (ölüm) teminatı kapsamındadır. Bunun sonucu olarak, sigortacı yada güvence hesabının destek zararlarından sorumlu olması için motorlu aracın işletilmesi sırasında mutlaka ölen kişinin üçüncü bir kişi olması gerekir. İşleteni veya eylemlerinden sorumlu olduğu sürücüyü üçüncü kişi olarak kabul etmek mümkün değildir.

Yine genel şartların A.6. maddesi (d) bendinde destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri, teminat kapsamı dışında tutulmuştur.

Bunun yanında "kazada vefat eden desteklerinin mirasını reddetmiş olan" başvuru sahiplerinin, tam kusurlu desteklerinden dolayı tazminat talep etmeleri TMK'nın 2.maddesindeki objektif iyiniyet kuralları ile de bağdaşmamaktadır.

Kaza tarihi olan 26/09/2015 tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanununda, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerini sigorta teminat kapsamında olduğuna ilişkin bir düzenleme olmadığı ve kapsama giren teminat türleri arasında bulunmadığına göre, başvuru sahibinin meydana gelen kaza nedeniyle destek tazminatını talep etme hakları bulunmadığından,

başkaca bir hususun araştırılmasına gerek olmadığı düşüncesiyle, davalı tarafın istinaf başvurusunun bu nedenle kabulüne, kararın HMK'nın 353/1-b/2.maddesi gereğince kaldırılarak başvuru sahibinin talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti kararının eksik incelemeye dayalı olarak HMK'nın 353/1-a/6.maddesi gereğince kaldırılması yönündeki sayın çoğunluğun kararına katılmıyorum.