İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2018/2028 K.2020/734

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi ...'in içinde bulunduğu, davalılardan ...

A.Ş.'nin maliki olduğu, kaza esnasında dava dışı ... sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı aracın 20/07/2011 tarihinde seyir halinde olduğu sırada ... plaka sayılı araç ile çarpışmak suretiyle ölümlü, yaralamalı, maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, işbu kaza sebebiyle araçta bulunan müvekkillerin murisi ... hayatını kaybettiğini, yargılama konusu işbu kaza sebebiyle, aracın aynı zamanda zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olan davalı ...

Şirketi aleyhinde Ankara 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/439 E. sayılı dosyası ile maddi tazminat talepli olarak dava açıldığını, yapılan yargılama sonunda poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere tazminata hükmedildiğini, Ankara 25. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından 200.000 TL olarak hükmedilen maddi tazminat tutarının, davalı ...

Şirketinden zorunlu mali mesuliyet sigortacısı sıfatıyla kısmen hüküm gereği avans faizi olması gerekirken yasal faiz ile tahsil edilmiş olup, işbu eldeki davanın ise tazmin edilmeyen bakiye maddi tazminat talepleri ile önceki davada talep edilmeyen fakat saklı tutulan manevi tazminat taleplerine ilişkin olduğunu, müvekkili davacı ...’in dava konusu trafik kazası ve eşinin vefatı sonucunda uğradığı manevi ve maddi zararlardan fazlaya ilişkin ve başkaca sorumluluklara karşı her türlü talep ve dava açma hakları saklı kaymak kaydıyla şimdilik 75.000 TL manevi tazminatın, 10.000 TL maddi tazminatın,

diğer müvekkilleri ... babalarını kaybettiklerini, kaza tarihinde henüz 8 ve 4 yaşlarında olduklarını, bu kaza neticesinde babalarının ölümü nedeniyle maddi olarak bakım, destek ve gözetimden mahrum kaldıklarını, manevi yönden keder ve ızdırap içinde olduklarını, baba sevgi ve ilgisi ile şefkatinden uzak büyüyeceklerini bu nedenlerle, her biri için ayrı ayrı 60.000 'er TL manevi tazminatın,

10.000 'er TL'den toplam 20.000 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere ) tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yanların 20.07.2011 tarihinde vefat eden ... ölümü nedeni ile huzurdaki davayı açtıklarını, davanın konusunun ise Ankara 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/459 E. sayılı dosyası ile hükmedilen avans faizi ile yasal faizi arasındaki fark olan 30.000 TL faiz farkı talebi ile Kasko poliçesinden manevi tazminat talebine ilişkin olduğunu, Ankara 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/459 E.2012/350 K. Sayılı dosyasından 18.07.2012 tarihinde davacı yanın dilekçede belirttiği üzere poliçe limiti ile sorumluluğa hükmedildiğini, taraflarınca 08.08.2012 tarihinde 256.069,00 TL ödeme yapıldığını,

Ankara 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/459 Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını, manevi tazminat yönünden ise müvekkilinin teminat limitleri ile sorumlu olduğunu, mahkemece manevi tazminatın tayininde kusur durumu tarafların kaza neticesinde yaşadığı elem, keder ve mali ve sosyal durum, vefatın davacılara etkisi de dikkate alınarak hesaplama yapılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Tic.

A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın ruhsat sahibi olduğu ... plakalı, ... sevk ve idaresindeki araç ile davacı ...’nın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç arasında 20.07.2011 tarihinde davaya konu kaza meydana geldiğini, müvekkili firma ...Tic. A.Ş; araç kiralama firması olup, müvekkil firma kazaya konu aracı 01.11.2010 tarihli araç kiralama sözleşmesi ile ... Tic.

A.Ş unvanlı firmaya kiraladığını ve bu firmanın da aracı kendi bünyesinde çalışan personeli, kazada araç sürücüsü olan ... yapılan iş gereği tahsis ettiğini, müvekkili firma kazaya konu aracı uzun süreli kiraya veren konumunda olup, olayda müvekkiline atfedilecek bir kusur bulunmadığını, söz konusu davanın müvekkiline yöneltilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan etmiştir. Mahkeme tarafından yapılan yargılamada.

"Davalılar aleyhine açılan maddi tazminat talebinin kabulü ile, davacı ... için 477.064,85 TL nin davalı ... AŞ yönünden dava tarihinden, davalı .... AŞ yönünden kaza tarihi olan 20/07/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, ( davalı ... AŞ nin sigorta teminat miktarına göre 77.397.07 TL sinden sorumlu olma kaydıyla ), davacı ... için 33.387,19 TL nin davalı ...

AŞ yönünden dava tarihinden, davalı .... AŞ yönünden kaza tarihi olan 20/07/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ... AŞ nin sigorta teminat miktarına göre 5.416,60 TL sinden sorumlu olma kaydıyla ) davacı ... için 105.934,17TL nin davalı ... AŞ yönünden dava tarihinden, davalı .....

AŞ yönünden kaza tarihi olan 20/07/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, ( davalı ... AŞ nin sigorta teminat miktarına göre 17.186,33TL sinden sorumlu olma kaydıyla ), manevi tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile, davacı ... için 40.000 TL manevi tazminatın, davacı ... için 30.000 TL manevi tazminatın, davacı ... için 30.000 TL manevi tazminatın, davalı ...

AŞ yönünden dava tarihinden, davalı ... AŞ yönünden kaza tarihi olan 20/07/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine," karar verilmiş, bu karara karşı davacılar vekili, davalı ... Tic. A.Ş. vekili ile davalı ...

Anonim Türk Sigorta şirketi vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yargılamaya konu kazanın oluşumunda müvekkili davacıların ve dahi destek ...’in hiçbir kusurunun bulunmadığını, mahkemece hükmedilen manevi tazminatın duyulan acıyı hafifletecek nitelikte olması gerektiğini, dava konusu trafik kazasına davalı şirketin işleteni olduğu araç sürücüsünün tam ve asli kusuruyla sebebiyet verdiği bu denli açıkken, müvekkili davacılar lehine hükmedilen manevi tazminatın çok düşük olduğunu,

mahkemece verilen kararın kısmen redde ilişkin kısmının davalılar aleyhine kaldırılarak müvekkil davacılar lehine talepleri gibi davanın kabulüne karar verilmesini talep ederek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Davalı ..... Tic. A.Ş.

Vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararda maddi tazminat talepleri bakımından hatır taşıması indirimi yapılmadan davanın kabulüne karar verildiğini, müteveffanın trafik kazasına karışan araçta hatır karşılığı taşınmakta olup hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, mahkemece hatır taşıması durumunun hiç değerlendirilmediğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Davalı ...A.Ş vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ihtiyari mali mesuliyet teminatının 100.000,00 TL olup yerel mahkemece 200.000,00 TL üzerinden müvekkili şirket aleyhine hüküm tesis edildiğini,... vefatı nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı Ankara 25.Asliye Hukuk Mahkemesi 2011/459 Esas 2012/350 Karar sayılı dosyada tespit edilmiş olup iş bu dosya Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, ölümlü trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Somut olayda; davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde mütevvafanın hatır için taşındığı yönünde iddia ve savunma ileri sürmemiştir.

Mahkemece, taşımanın hatır için olduğu değerlendirilerek tazminattan hatır indirimi yapılabilmesi için davalının bu yönde savunma getirmesi ve taşımanın hatır için olup olmadığı, tarafların yakınlığı, varsa hatır için taşımanın kimin arzusu ve ne amaçla yapıldığı gibi olayın özel şartlarını ortaya koyması gerekmektedir.

Davalı tarafın, süresinde dosyaya sunulan cevap dilekçesinde hatır taşıması olduğuna dair iddiası ve savunması olmadığına göre İlk Derece Mahkemesince hatır indirimi yapılmamış olmasında bir isabetsizlik yoktur.Davaya konu trafik kazasında ... plakalı aracın 29/12/2010-2011 tarihlerini kapsayan Motorlu Kara Taşıtları Bileşik Kasko Sigorta Poliçesi ile davalı ....

Tarafından sigortalı olduğu, poliçenin incelenmesinde ek sözleşme ile manevi tazminat klozunun eklendiği ancak limit belirtilmediği, yine kombine tek limitin 100.000,00 TL olduğu görülmüştür. Bilirkişi raporunda kombine tek limit olan 100.000,00 TL üzerinden garameten maddi tazminat paylaşımı yapılmıştır.

Bu doğrultuda mahkemece 100.000,00 TL kombine tek limitin maddi ve manevi tazminat için üstü limit olduğu gözetilerek değerlendirme yapılmadan hüküm kurulması doğru olmamıştır.

TBK'nın "manevi tazminat" başlıklı 56/2.maddesinde "Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.” şeklinde düzenleme yer almaktadır.Bu yasal hüküm gereğince, hükmedilecek para, zarara uğrayanda manevi huzur duygusunu doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır.

Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. O halde, tazminatın miktarı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerektiği kadar olmalıdır. Hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Manevi tazminat takdir edilirken, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davacının uğradığı zararın kapsamı, davalının sorumluluğunun niteliği, kusur oranları ve özellikle caydırıcı bir etki doğuracak düzeyde olması gerektiği de göz önünde tutularak,

meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen tutarlara hükmedilmesi gerekmektedir.Bu açıklamalar çerçevesinde, somut uyuşmazlıkta olayın oluş şekli, kusur durumu, tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, yukarıda açıklanan ilkelerle birlikte dikkate alındığında davacılar lehine takdir edilen manevi tazminatın hakkaniyeti uygun, yeterli ve makul olduğu kanaatine varıldığından davacılar vekilinin bu yöne değinen istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin, davalı .... Tic. A.Ş. vekilinin istinaf başvurularının reddine, davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.