İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2020/1631 K.2021/78

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı ... adına kayıtlı, davalı ... şirketi tarafından zorunlu trafik sigortalı davalı ... yönetimindeki ... plakalı ticari taksi araç ile seyir halindeyken ... fabrikasına yakın bir yerde daha önce olan kazayı görerek ... plakalı aracını park ederek yardım eden müvekkilleri ve ... ile kaza yerinde bulunan trafik polisi ile ambulans şoförü ve diğer orada bulunan mağdurlara bilinçli taksir ile çarparak ölümlerine ve yaralanmalarına sebebiyet verdiğini, maktul ... ölümü üzerine maddi destekten yoksun kaldıklarını, müvekkil ...'in doğuştan el ve ayakları bulunmadığından doğru dürüst bir geçim vasıtası bulunmadığını,

müvekkili ...'in ev hanımı olduğunu ve gelirinin bulunmadığını, diğer müvekkili ...'in öğrenci olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak şimdilik her bir müvekkili için 4.000,00 TL olmak üzere toplam 12.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... şirketi poliçe limiti ile sorumlu olarak davalılardan olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle, müvekkillerinden ... ve ... açısından her biri için 50.000,00 TL, ... için 20.000,00 TL manevi tazminatı davalı ... şirketi hariç diğer davalılardan olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş,

ıslah dilekçesi ile talebini davacı ... için 37.128,88 TL, ... için 41.028,20 TL'ye yükseltmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle. Davada asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğunu, kazanın oluş biçimi ve kazaya karışan araçların kusur oranlarının halen tam olarak ortaya çıkmadığını, müvekkilinin ticari plakayı satın aldığı ...

Galeriye verdiği vekaletname ile o tarihten beri sahibi bulunduğu plakanın kiraya verilmek suretiyle başkaları tarafından işletildiğini, son kiracının ... olduğunu,... bu davanın ihbar edilmesini talep ettiklerini, müvekkilinin aracı işletenin kendi olmaması sebebiyle kazadan dolayı bir sorumluluğu bulunmadığını, davacıların sosyal ve ekonomik durumları ile destekten ne oranda yoksun kaldıklarının ve manevi tazminat miktarın değerlendirilmesi gerektiğini, faizin yasal faiz olması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ....vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacılar tarafından müvekkili şirket aleyhine Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/337 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını ve bu davanın derdest olduğunu, derdestlik itirazında bulunduklarını, davacının kusuru ve zararı kanıtlanması gerektiğini, poliçede belirtilen limitin, ölüm halinde mutlak ve likit ödenecek meblağ olmadığını, ceza davasının sonucunun beklenilmesi gerektiğini, sigortacı yönünden sigorta bedelini ödeme yükümlülüğünün belgelerin ibrazından itibaren sekiz iş günü içinde,

böyle bir başvuru olmadığı takdirde dava tarihinde muaccel hale geldiğinden bu tarihler öncesinde müvekkili şirketi açısından faiz sorumluluğunun da bulunmadığını, davacı tarafın ticari faizi talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle.

Olay yerinde yolun kavisli olduğu ve ilk kaza yerinde herhangi bir güvenlik tedbirinin alınmadığını, dosyanın görevsiz ve yetkisiz mahkeme açıldığını, 3.kişi veya zarar görenin ağır kusuru nedeniyle kazanın vuku bulduğunu, gerekli önlemler alınmadığından illiyet bağının kesildiğini, olay yeri iki yönlü karayol olduğundan hız limitinin KTK 51/2a maddesi gereğince saatte 100 km olduğunu ve müvekkilinin de normal hızla 100 km hızla seyir halinde olduğunu, davacı yanın tedbirsiz,

dikkatsiz ve aşırı hız iddialarının doğru olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davacılar vekili birleşen dava dosyasına vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle.

Davalıların sorumluluğunda bulunan aracın karışmış olduğu trafik kazası sonucunda müvekkillerinin oğlu olan .... genç yaşta vefat ettiğini belirterek her bir davacı için ayrı ayrı olmak üzere 50.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'dan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "1-Mahkememiz dosyasıyla birleşen Bakırköy 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/553 Esas sayılı dosyası yönünden;

davacılar ... ile ...'in davalı ... aleyhine açmış olduğu manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile her bir davacı için 20.000,00TL olmak üzere toplam 40.000,00TL manevi tazminatın olay tarihi olan 07.10.2013 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte iş bu davalıdan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine,2-Mahkememizin 2014/28 Esas sayılı asıl dava yönünden;

a)Davacılar ... ile ...'in davalı ... aleyhine açmış olduğu manevi tazminat talepli davanın derdestlik nedeniyle usulden reddine,b)Davacılar ... ile ...'in davalı ... aleyhine açmış manevi tazminatın mahkememiz dosyasıyla birleşen Bakırköy 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/553 Esas sayılı dosyasında hükmedilen manevi tazminatla ilgili tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla kısmen kabulü ile her bir davacı için 20.000,00TL olmak üzere toplam 40.000,00TL manevi tazminatın olay tarihi olan 07.10.2013 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte iş bu davalıdan alınarak davacılara verilmesine,

fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine,c)Davacı ...'in davalılar ... ile ... aleyhine açmış olduğu manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 07.10.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iş bu davalılardan müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine,

fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine,d)Davacı ... tarafından davalılar aleyhine açılan maddi tazminat davasının sübuta ermediğinden reddine,e)Davacılar ... ile ...'in davalılar aleyhine açmış olduğu maddi tazminat davasının ıslah talebi kapsamında kısmen kabulü ile 5.983,69 TL'si davacı ...'e, 9.175,98TL'si davacı ...'e ait olmak üzere toplam 15.069,67 TL maddi tazminatın davalı ... şirketi poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla davalılardan müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,

fazlaya ilişkin maddi tazminat talebinin reddine, hükmedilen alacağa davalı ... şirketi yönünden dava tarihi olan 23.01.2014 tarihinden itibaren; diğer davalılar yönünden olay tarihi olan 07.10.2013 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına," karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı .... vekili ile davalı ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.Davalı .... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Davacılar ... ve ... tarafından aynı kaza kazaya ilişkin aynı taleplerle müvekkili aleyhine Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/337 E.sayılı dosyası ile 27/11/2013 tarihinde tazminat davası açtığını, bu davanın kabulüne karar verildiğini, kararın icra takibine konu edilmesi üzerine müvekkili tarafından dosya borcu olarak 80.343,48 TL ödeme yapıldığını, iş bu davanın açıldığı tarihte Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesindeki davanın derdest olduğunu ve derdestlik itirazında bulunulduğunu ancak mahkemenin bu itirazı dikkate almadığını, ödeme sonucu davacıların müvekkilinden hiçbir alacağının kalmadığını belirterek istinaf talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı istinaf kanun yoluna başvuran davalı ...'ın istinaf dilekçesi verirken eksik yatırdığı nispi istinaf karar harcını 1 haftalık kesin süre içerisinde yatırması için HMK'nın 344.maddesi uyarınca düzenlenen muhtıra davalıya usulüne uygun tebliğ edildiği halde 1 haftalık kesin süre içerisinde eksik nispi harcı yatırmadığından HMK'nun 344.maddesi gereğince istinaf başvurusundan vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiş ve bu karar davalı ...'a tebliğ edildiği halde ek karara karşı istinaf talep etmediğinden davalı ...'ın istinaf talebi inceleme konusu yapılmamıştır.

Dava, yaralamalı trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, istinaf açısından uyuşmazlık konusu. HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır. 6100 sayılı HMK'nın 114/1-ı bendiyle "aynı davanın daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması" dava şartı olarak kabul edilmiştir.

Aynı Yasa'nın 115/1 ve 2. maddelerine göre "1-Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflarda dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.

2-Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." Derdest davadan söz edilebilmesi için, o davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açılmış ve görülmekte olması, görülmekte olan dava ile yeni davanın aynı dava olması, başka bir anlatımla her iki davanın taraflarının, konusunun ve dava sebeplerinin aynı olması zorunludur. Bu koşullardan herhangi biri mevcut değilse, derdest bir davanın varlığından söz edilemez.

Derdest olduğu iddia edilen Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/337 Esas ve 2014/166 Karar sayılı dosyası incelendiğinde.

27.11.2013 tarihinde davacılar ... ve ... tarafından ZMSS sigortacısı .... aleyhine 07/10/2013 tarihinde ... yönetimindeki ... plakalı araç ile davacıların desteği olan Mehmet Temel'in idaresindeki 34 FK 50 plakalı aracın çarpışması ile meydana gelen trafik kazası sonucu ... ölümü nedeni ile davacı anne ve baba için destekten yoksun kalma tazminatı talebi ile dava açılmış, Mahkemece "Davacı ... için 27.001,10 TL, ... için 31.016,23 TL destekten yoksun kalma tazminatına" hükmedilmiş ve bu karar 18.09.2014 tarihinde kesinleşmiştir.

Elde ki dava dosyasında ise 23/01/2014 tarihinde aynı trafik kazası nedeni ile bu kez ZMMS sigortacısı .... ile araç sürücüsü ... aleyhine davacı anne baba ... ile ... ve müteveffanın kardeşi olan ... tarafından destekten yoksun kalma tazminat talepli olarak dava açılmıştır.

Mahkemece daha önce Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/337 Esas ve 2014/166 Karar sayılı ilamıyla hüküm altına alınan tazminat miktarı da dikkate alınarak yapılan hesaplamaya göre davacıların destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinin kabulüne karar verilmiştir.

Bu halde davacılar ... ve ...'in ZMMS sigortacısı davalı .... aleyhine Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/337 Esas açtığı destekten yoksun kalma tazminatı talepli davanın yargılaması devam ederken aynı davacılar tarafından aynı ZMMS poliçesine dayanılarak davalı .... aleyhine destekten yoksun kalma tazminatı talepli maddi tazminat davası açıldığı, dolayısıyla her iki davanın taraflarının (davacılar ... ve ... ile davalı davalı .... için), konusunun ve dava sebeplerinin aynı olduğu,

görülmekte olan dava varken eldeki davanın açıldığı anlaşıldığına göre İlk Derece Mahkemesince davacılar ... ve ...'in destekten yoksun kalma tazminat talepleri bakımından davalı ... şirketi aleyhine açtıkları davanın HMK'nın 114/1-ı (derdestlik) dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olmuştur. HMK'nın 355. maddesine göre resen yapılan incelemeye göre.

Yargılama devam ederken davalı ... vekili mahkemeye verdiği 09/02/2017 tarihli dilekçe ile vekillikten çekildiğini bildirdiği halde vekillikten istifa dilekçesi asile tebliğ edilmeden davalı asilin yokluğunda yargılamaya devam edilerek karar verilmiş olması adil yargılanma hakkı ile hukuki dinlenilme hakkının ihlali sonucunu doğuracağından usul ve yasaya aykırı olmuştur.Açıklanan nedenlerle, davalı .... vekili istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.