İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/1875 K.2024/11

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ... nolu ve 20/02/2018-2019 tarihleri arasında Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı aracın 16/01/2019 tarihinde karıştığı tek taraflı kaza neticesinde müvekkilince hasar dosyasının açıldığını, kazanın meydana geldiği sırada yolun karlı ve buzlu olduğunu, otobüsün direksiyon hakimiyetini kaybedilmesi sonucunda yolun sağında bulunan şarampole devrildiğini, kazaya karışan aracın sağ arka iç lastiğinin kış lastiği olmadığını,

Sivas Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma yürütüldüğünü ve Sivas 7.Asliye Ceza Mahkemesince yargılama yapıldığını, müvekkiline açılan hasar dosyası kapsamında hak sahiplerine toplam 38.450,00TL ödeme yapıldığı, ayrıca ...'ün Sigorta Tahkim Komisyonuna yapmış olduğu başvuru neticesinde bu kişiye 17.939,00TL ödeme yapıldığını beyan ederek 2.450,00 TL'nin 31/07/2020 tarihinden, 1.400,00TL'nin ödeme tarihi olan 10/01/2020 tarihinden, 12.200,00TL'nin ödeme tarihi olan 31/08/2020 tarihinden, 17.939,00TL'nin ödeme tarihi olan 19/11/2019 tarihinden, 9.800,00TL'nin ödeme tarihi olan 31/01/2020 tarihinden,

12.600,00TL'nin ödeme tarihi olan 10/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte toplam 56.389,00TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; söz konusu aracın kaza tarihinde ... Ltd.

Şti'ye uzun süreli kiraya verildiğini, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, kazanın meydana gelmesinin kast içermediğini, davacının ödemiş olduğu hasar bedelini rücu edemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın reddine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davaya konu kazada, sigortalının aracının tüm lastikleri kışlık lastik olmaması nedeniyle kar yağışı olan yolda kaza yaptığını, KTK ve ilgili yönetmeliklere göre lastiklerin tümünün ilgili dönemde kış lastiği olması gerektiğini, bilirkişi heyeti tarafından sigorta hukuku bilgi gerektiren bir konuda görüş verildiğini ve ilgili mevzuat ihlal edildiğini,

rücu sebebi olan ağır kusur halleri mevzuatta açılma yer almamakla birlikte yolcu taşımacılığı yapan bir otobüsün kış ayında eksik ve uygun olmayan lastikle yola çıkması ağır kusur olarak nitelendirilmesi gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere yapılan inceleme sonucunda:Dava zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası genel şartları uyarınca sigortacı tarafından hak sahibine ödenen tazminatın rücuen tazmini istemine ilişkindir.

Karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası, yolculuğun başlangıcından bitişine kadar, otobüsün içinde veya dışında, otobüs hareket halindeyken veya değilken yolculuk sırasında veya bekleme, duraklama ve mola yerlerinde karşılaşılabilecek her türlü kazalara karşı sigortalılar (yolcular,

sürücüler ve yardımcılar) yararına taşımacı tarafından yaptırılması zorunlu bir kaza ( can) sigortasıdır.Karayolu Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları A.7 maddesi uyarınca sigorta ettirene rücu şartı olarak "sigorta ettirenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmesi" halinde mümkün olabilmektedir.

Davacı taraf her ne kadar kış ayında eksik ve uygun olmayan lastikle yola çıkması davalı tarafından istihdam edilen şoförün ağır kusurlu olduğunu beyanla söz konusu rücu şartının oluştuğunu savunmuş ise de ağır kusur yargısal kararlarda "aynı durum ve koşullar altında her mantıklı insanın göstereceği en ilkel (basit) dikkat ve özenin gösterilmemesi" şeklinde tanımlanmaktadır.

Başka bir anlatımla ağır kusurda; hal ve şartların yüklediği özen gösterme ve tedbir alma ödevlerine veya bir hareket tarzı emreden kurallara" tam bir aldırmazlık " söz konusudur. Ağır kusur, bağışlanması kesinlikle olanaksız olan irade eksikliği esasına dayanır. Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarına göre de ağır kusur kavramı bir özel hukuk kavramı olarak; kasıt olmamakla beraber kasta yakın bir kusurun varlığını ifade etmektedir.

Kusurun derecelendirilesinde somut olayın özelliği de gözetilmelidir, belli bir hareket tarzını emreden mutlak nitelikteki bir trafik kuralı ihlal edilmesine rağmen, ağır kusur kavramından ayrılmak gerekebilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/17-1083 E. ve 2019/26 sayılı kararı).

Somut olayda kazanın otobüsün hızını, aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmaması, özen yükümlülüğüne uymamak suretiyle meydana geldiği (trafik kazasının otobüsün sağ arka iç lastiğinin kar lastiği takılı olmamasından meydana gelmediği) bu kusurun ise yasanın aradığı ağır kusur yani Hukuk Genel Kurulu ve Yargıtay tarafından kabul edilen uygulamaya göre "kaste yaklaşan bir kusur" olmadığı esasen kazanın da sürücünün KTK 47/d, 52/b ve 65.maddesinin ek 65/a maddesini ihlal ederek kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu,

takografın incelenmesi sonucunda hız limitinin şehirler arası yol için uygun olduğu ancak zeminin karlı ve buzlu olması nedeniyle şoförün aracının hızını kullandığı aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorunda olduğu halde uydurmamasından kaynaklandığı anlaşıldığından Karayolları Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarına göre rücu koşulunun oluşmadığı anlaşıldığından İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2020/908E- 2021/2985 sayılı kararı).Bu nedenlerle;

davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.