İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/2224 K.2022/512

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi ...'in içinde bulunduğu, ...

A.Ş.'nin maliki olduğu, kaza esnasında dava dışı ... nun sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı aracın 20/07/2011 tarihinde Göksün istikametinden Kahramanmaraş istikametine seyir halinde olduğu sırada Kahramanmaraş istikametinden Göksün istikametine seyir halinde olan ... plaka sayılı araç ile çarpışmak suretiyle ölümlü, yaralamalı, maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, işbu kaza sebebiyle araçta bulunan müvekkillerin murisi ...'in hayatını kaybettiğini, davalılardan ...

A Ş. kazaya sebebiyet veren ... plaka sayılı aracın maliki, Diğer davalı ... ise anılan aracın ihtiyari mali mesuliyet ve kasko sigortacısı olduğunu, aracın aynı zamanda zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olan davalı ...

Şirketi aleyhinde Ankara 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/439 E. sayılı dosyası ile maddi tazminat talepli olarak dava açıldığını, yapılan yargılama sonunda poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere tazminata hükmedildiğini, Ankara 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.07.2012 tarih ve 2011/459 E., 2012/350 K. Sayılı ilamı ile müvekkiller lehine 200.000 TL maddi tazminata hükmedilmekle zorunlu mali mesuliyet sigortasının poliçe limitinin dolduğunu, dolayısıyla aracın aynı zamanda ihtiyari mâli mesuliyet ve kasko sigortacısı olan davalı ...

Şirketi yönünden ihtiyari mali mesuliyet poliçe ve kasko limit ve teminatlarından sorumluluk söz konusu olduğunu, işbu poliçe kapsamında aynı zamanda manevi tazminat yönünden de limit ve teminat düzenlendiğini, işbu eldeki davanın ise tazmin edilmeyen bakiye maddi tazminat talepleri ile önceki davada talep edilmeyen fakat saklı tutulan manevi tazminat taleplerine ilişkin olduğunu, müvekkilleri ... ve ...'in babalarını kaybettiklerini, kaza tarihinde henüz 8 ve 4 yaşlarında olduklarını, bu kaza neticesinde babalarının ölümü nedeniyle maddi olarak bakım, destek ve gözetimden mahrum kaldıklarını,

manevi yönden keder ve ızdırap içinde olduklarını belirterek fazlaya ilişkin ve başkaca sorumluluklara karşı her türlü talep ve dava açma hakları saklı kaymak kaydıyla şimdilik, 75.000 TL manevi tazminatın, 10.000 TL maddi tazminatın, diğer müvekkilleri ... ve ... için ayrı ayrı 60.000 'er TL den toplam 120.000TL manevi tazminatın, 10.000 'er TL den toplam 20.000 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı yanların 20.07.2011 tarihinde vefat eden ...'in ölümü nedeni ile huzurdaki davayı açtıklarını, davanın konusunun ise Ankara 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/459 E. sayılı dosyası ile hükmedilen avans faizi ile yasal faizi arasındaki fark olan 30.000 TL faiz farkı talebi ile Kasko poliçesinden manevi tazminat talebine ilişkin olduğunu, Ankara 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/459 E.2012/350 K. Sayılı dosyasından 18.07.2012 tarihinde davacı yanın dilekçede belirttiği üzere poliçe limiti ile sorumluluğa hükmedildiğini, taraflarınca 08.08.2012 tarihinde 256.069,00 TL ödeme yapıldığını,

bu ödemenin yasal faiz işletilmek sureti ile ferileri ile yapıldığını, davacı yanın ise faizin avans faizi olarak hesap edilmesi gerektiğinden bahisle davayı açtığını, ancak mahkeme kararı temyiz edilmiştir.

Temyiz akıbetinin beklenilmesi gerektiğini, zira bu hususta açılan derdest bir dava bulunduğunu, temyiz incelemesi sonucu faizin yasal mı yoksa avans mı olduğunun karara bağlandığını, Ankara 25. Asliye Hukuk mahkemesinin 2011/459 esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını, diğer talep manevi tazminat yönünden ise müvekkilinin teminat limitleri ile sorumlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Tic. AŞ.

Cevap dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın ruhsat sahibi olduğu ... plakalı, ...’nun sevk ve idaresindeki araç ile davacı ...’nın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç arasında 20.07.2011 tarihinde davaya konu kaza meydana geldiğini, müvekkili firma ... A.Ş; araç kiralama firması olup, müvekkil firma kazaya konu aracı 01.11.2010 tarihli araç kiralama sözleşmesi ile ...

A.Ş unvanlı firmaya kiraladığını ve bu firmanın da aracı kendi bünyesinde çalışan personeli, kazada araç sürücüsü olan ...’ya yapılan iş gereği tahsis ettiğini, müvekkili firma kazaya konu aracı uzun süreli kiraya veren konumunda olup, olayda müvekkiline atfedilecek bir kusur bulunmadığını, söz konusu davanın müvekkiline yöneltilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davalılar aleyhine açılan maddi tazminat talebinin kabulü ile, A) Davacı ... için 477.064,85 TL nin davalı ... AŞ yönünden dava tarihinden, davalı ... AŞ yönünden kaza tarihi olan 20/07/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, ( davalı ...

AŞ nin sigorta teminat miktarına göre 66.593,25 TL sinden sorumlu olma kaydıyla ) B) Davacı ... için 33.387,19 TL nin davalı ... AŞ yönünden dava tarihinden, davalı ... AŞ yönünden kaza tarihi olan 20/07/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, ( davalı ... AŞ nin sigorta teminat miktarına göre 4.660,50 TL sinden sorumlu olma kaydıyla ) C) Davacı ... için 105.934,17TL nin davalı ...

AŞ yönünden dava tarihinden, davalı ... AŞ yönünden kaza tarihi olan 20/07/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ... AŞ nin sigorta teminat miktarına göre 14.787,30 TL sinden sorumlu olma kaydıyla ) 2-)Manevi tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile, A) Davacı ... için 40.000 TL manevi tazminatın (davalı ...

AŞ nin sigorta teminat miktarına göre 5.583,57 TL sinden sorumlu olma kaydıyla ) B) Davacı ... için 30.000 TL manevi tazminatın (davalı ... AŞ nin sigorta teminat miktarına göre 4.187,69 TL sinden sorumlu olma kaydıyla) C) Davacı ... için 30.000 TL manevi tazminatın (davalı ... AŞ nin sigorta teminat miktarına göre 4.187,69 TL sinden sorumlu olma kaydıyla ) Davalı ... AŞ yönünden dava tarihinden, davalı ...

AŞ yönünden kaza tarihi olan 20/07/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı ... vekili ve davalı ... Tic. AŞ. vekili, davalı ... A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkil davacıların ve ...'in hiçbir kusuru bulunmadığını, hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğunu, davacılar lehine hükmedilen maddi ve manevi tazminata ilişkin vekalet ücretlerinin hatalı olduğunu, ihtiyari dava arkadaşlığı halinde her bir davacı için ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Davalı ... Tic.

A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkil şirket adına lehe veya aleyhe hiçbir hüküm kurulmadığını, davacı yanca talep edilen maddi tazminat ve manevi tazminat taleplerinden sorumluluğunun bulunmaması nedeniyle müvekkil şirket yönünden davanın reddine karar verilmesi ve lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken mahkemece verilen kararda davanın kabulü ya da reddi yönünde herhangi bir hüküm kurulmamasının isabetli olmadığını belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Davalı ... A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; reddedilen manevi tazminat taleplerinden doğan vekalet ücretlerinin hatalı belirlendiğini, diğer davalının ilam vekalet ücretleri ile yargılama harç ve giderlerinden sorumluluğunun doğru tespit edilmeyip çok düşük tutarla sınırlandırıldığını belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

Mahkemece ilk verilen hükmün istinaf edilmesi üzerine Dairemizin, 2018/2028 Esas ve 2020/734 Karar sayılı kararı ile kararın kaldırılmasına karar verilmiştir. Daire kararımız içeriğinde mahkemece davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat miktarına ilişkin istinaf talebinin esastan incelenerek davacılar istinafının reddine karar verildiğinden davacılar vekilinin aynı konuya ilişkin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

İhtiyari dava arkadaşı olan davacıların her birinin ayrı ayrı maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuş olması, her birinin davasının diğerinden bağımsız olması ve aralarında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunanların usul ekonomisi ilkesi dikkate alınarak birlikte dava açtıkları durumda da esasen birden fazla dava olduğu dikkate alınarak; redde ve kabule göre her bir davacı yönünden hükmedilen tazminat miktarına ayrı ayrı vekalet ücreti verilmesi gerekir (Benzer yönde Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 25/11/2019 tarih, 2017/5605 E.ve 2019/11036 K.sayılı kararı).

Bu nedenle İlk Derece Mahkemesince davacılar yararına yazılı olduğu şekilde tek vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmadığından bu yöne değinen istinaf talebinin kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan 2021 yılı AAÜT'nin 10/2.maddesinde manevi tazminat davasının kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücretin, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemeyeceği hükmü dikkate alınarak her bir davacı yönünden reddedilen manevi tazminat miktarı üzerinden vekalet ücreti hesaplanması gerekirken maktu olarak eksik hesaplanma yapılması doğru olmamıştır. Dava dilekçesi ile davalı olarak ...

A.Ş. ile davalı ... Şirketi'nin davalı olarak gösterildiği, yargılama sırasında davacılar vekilinin 01/11/20213 tarihli taraf değişikliği talepli dilekçesi doğrultusunda mahkemece 04/02/2014 tarihli celse 1 nolu ara kararı ile " HMK 124/3 maddesi gereği davacının maddi bir hatadan kaynaklanan taraf değişikliği talebinin kabulüne ve davalı ... Tic. San. AŞ yerine ...

A.Ş.'nin davalı olarak kabulüne, dava dilekçesinin bu davalıya tebliğine, " şeklinde karar verildiği görülmektedir. Bu durumda taraf değişikliğinin kabulüne karar verildiğinden ... A.Ş. hakkında hüküm kurulmamış olmasında isabetsizlik yoktur. Ancak bu ara karara rağmen ... A.Ş.'nin gerekçeli karar başlığında davalı olarak gösterilmesi ve 16/08/2021 tarihli ek karar ile ... A.Ş. hakkında husumetten red kararı verilmesi doğru olmamıştır.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin emsal nitelikteki 07/07/2014 tarih, 2013/10570 E. ve 2014/10824 K. sayılı kararında açıklandığı üzere davalı olarak gösterilen ... A.Ş. hakkında işleten olduğu inancıyla dava açıldığından davacı 3.kişilerin ... A.Ş. ile ... A.Ş. arasında imzalanan sözleşmeden haberdar olmaları bu durumda beklenemeyeceğinden hakkında dava açılmasına sebebiyet veren ve taraf olmaktan çıkartılan ...

A.Ş. lehine vekalet ücretine hükmedilmemiş olmasında usul ve yasaya aykırılık yoktur. Bu nedenlerle; ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davacılar vekili ile davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.