İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/2341 K.2024/389

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde kasko sigortası bulunan ... Tic. A.Ş. adına kayıtlı ... plaka sayılı araca 27/08/2015 tarihinde davalı şirket adına kayıtlı ve diğer davalı ... sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı aracın çarpması sonucu sigortalı aracın hasarlandığını, kaza sonrasında görevli memurlarca tanzim edilen kaza tespit tutanağına göre davalı sürücünün kazanın meydana gelmesinden dolayı % 75 kusurlu olduğunu,

bu kaza sebebiyle müvekkili şirketin 21/10/2015 tarihinde araç hasarına ilişkin olarak sigortalısının tüm zararını karşıladığını ve sigortalısının halefi olduğunu belirterek kazaya ilişkin hasar tazminatını ödemeyi reddeden davalılardan 36.986,00 TL tazminat alacağının ödeme tarihi olan 21/10/2015 tarihinden itibaren hesap edilecek kısa vadeli kredilere uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .... Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olayın meydana geldiği yolun trafiğe kapalı şantiye araçlarının kullandığı bir yol olduğunu, burada araçların yön değiştirmeleri hususunda bir yasağın bulunmadığını, kazanın müvekkili şirkete ait aracın nizami bir dönüş manevrası yaptıktan sonra davacı yana ait aracın bu alandaki hız sınırını aşarak ve arkadan gelerek müvekkiline ait araca arkadan çarptığını, kaza tespit tutanağının iptali için tespit davası açtıklarında bilgi vereceklerini,

trafik görevlilerinin değerlendirmesinin yerinde olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davalı ... cevap dilekçesinde: olay yerinin yolun iki yönlü olarak trafiğe açık, sadece şantiye araçlarının kullanımına açık ve azami hızın 30 km/s olan bir yol olduğunu, kendisinin nizami olarak dönüş yaparken davacı yana ait aracın çok hızlı bir şekilde gelerek dorsenin sol arka yanına çarpması şeklinde kazanın meydana geldiğini, kendisine izafe edilen kusuru kabul etmediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın kısmen kabulüne. 23.740,00 TL'nin tahsilde tekerrür olmamak üzere davalı ... 21/12/2015 tarihinden itibaren yasal faiziyle, diğer davalı şirketten avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili ve davalı ... Ltd.

Şti. vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalı sürücü ... kazanın meydana gelmesinde %75 kusurlu olduğu tespit edilen rapor yerine, % 60 kusur tespit edilen raporun hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmediğini, yerel mahkeme tarafından hükmedilen faiz türünün hatalı olduğunu, yerel mahkeme tarafından her iki davalı tarafından da kısa vadeli kredilere uygulanan en yüksek mevduat faizine,

faiz başlangıç tarihi olarak 21/10/2015 tarihinden itibaren işleyecek faize hükmedilmesi gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Davalı ... Ltd.

Şti. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davanın açılmasına sebep olan kazanın şantiye alanı dahilinde gerçekleştiğini, kazanın gerçekleştiği yerin 2918 sayılı KTK kapsamında karayolu olarak değerlendirilemeyeceğini, davalı ... kusurlu olarak tespitinin hatalı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporlarında davalı ... tarafından yapılan manevranın asli kusur olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, bu hususun yeniden değerlendirilmesi gerektiğini, davalı şirket sigortalısının azami hız sınırı olan 30 km hız limitinin çok üzerinde bir hızla hareket ederek kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğunu,

davalı şirket sigortalısı ... yönetimindeki aracın, davalı ... yönetimindeki araca arkadan çarptığını, fakat bilirkişi incelemesinde bu hususun incelenmediğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle sigorta şirketi tarafından ödenen hasar bedelinin rücuan tahsili istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

Dava, davacı sigorta şirketine kasko sigortalı olan ... plakalı aracın karıştığı trafik kazası nedeniyle araçta meydana gelen hasara istinaden sigortalıya ödenen hasar bedelinin kusuru oranında araç maliki ve sürücüsü olan davalılardan rücuan tahsili istemine ilişkindir. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kananu'nun 2/a maddesin de. Bu kanun karayollarında uygulanır.

Ancak aksine bir hüküm yoksa; karayolu dışındaki alanlarda kamuya açık alanlar ile park, bahçe, park yeri, garaj, yolcu ve eşya terminali, servis ve akaryakıt istasyonlarında karayolu taşıt trafiği için ayrılan yerler ile bu kanun hükümleri uygulanır düzenlemiştir.

Somut uyuşmazlıkta şantiye sahası olarak belirtilen alanın, bilirkişi raporlarında olay yeri 18 metre genişliği olan iki yönlü trafiğe açık ve azami hız limitinin 30 Km/s olarak sınırlandırıldığı bir karayolu olduğu tespit edilmiş olduğundan davanın 2918 Sayılı Yasa kapsamında değerlendirilmesi ve davanın esası hakkında bir karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. 22/08/2015 tarihli Trafik Kazası Tespit Tutanağında.

"22/08/2015 günü saat 18.00 sıralarında ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracıyla KA şantiye sahası içerisinde Şile istikametinden Alemdağ istikametine seyrederken ... Santralı önüne geldiği esnada aracının sol ön kısımları ile ... sevk ve idaresindeki geriye doğru dönmek için manevra yapan ... plakalı çekicinin arka yan kısmına çarpması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.

Bu kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü KTK'nın sürücülere ait kusurlarından 84/F ( doğrultu değiştirme) kuralını ihlal ettiği, ... plakalı araç sürücüsünün ise KTK'nın sürücülere ait kusurlarından 52/1B (aracın hızını yük ve teknik özellikleri ile yol ve trafiğin gerektirdiği şartlara uydurmama) kuralını ihlal ettiği, kaza yeri incelemesi ve sürücülerin beyanlarından anlaşılmıştır." şeklinde kazanın oluş şekli açıklanmıştır.Mahkemece alınan kusura ilişkin 19/09/2017 tarihli bilirkişi raporunda; davalı ...

Lid. Şti.'nin maliki olduğu ... plaka nolu çekici sürücüsü davalı ... %75 oranında, davacı sigorta şirketine kasko sigortalı ... plaka nolu araç sürücüsü ... %25 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.Davalı taraf vekillerinin kusur raporuna itirazları üzerine mahkemece alınan 02/04/2019 tarihli kusur raporunda ise ;

davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki hafriyat kamyonuyla geriye dönüş başlamadan önce işaretini vermesi zorunlu olduğu halde, hiçbir işaret vermeden ve aniden ve tedbirsizce geriye dönüş manevrasına başladığı tespiti ile KTK'nun 46/a, 56. 67. maddeleri ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 137/A,B maddelerini ihlal etmesi nedeniyle meydana gelen olayda KTK'nun 84/f maddesi uyarınca asli kusurlu olduğu,

davacı yana sigortah ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın ise belirlenen hız limiti olan 30 km azami hızı aşmadan ve ağır taşıt olması nedeniyle taşıt yolunun sağ şeridinden kurallara uygun olarak sürmesi gerekirken sürücünün belirlenen hız limitinin iki katından daha yüksek hızla sürmüş olması bu olayın önlenememesinde önemli derecede etkili olduğu anlaşıldığından kusur oranın tespitinde önceki bilirkişi kanaatine iştirak edilmeyerek tali kusurun üst limitine yakın olması gerektiği kanaatine varıldığı,

buna göre ... plakalı çekici sürücüsü ...'in olayda %60 oranında kusurlu, davacı yana sigortalı ... plaka sayılı araç sürücüsü ... ise %40 oranında kusurlu olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.Taraf vekillerinin itirazları üzerine alınan 16/11/2020 tarihli ek kusur raporunda.

Kök raporda belirtildiği üzere olay yerinin 18 metre genişliği olan iki yönlü trafiğe açık ve azami hız limitinin 30 km/s olarak sınırlandırıldığı bir karayolu olduğunu, davalı araç sürücüsü ...'in olay yerinde geriye dönüş manevrası yaptığı sırada arkadan gelen davacı aracının çarpması sonucu kaza meydana geldiğini, 2918 sayılı KTK'nın 47, 67 maddeleri ile Trafik Yönetmeliğinin 137/B1-b maddelerinde geri dönüş yapan sürücülerin, diğer araçları engellemeden ve yolu kullananlar için tehlike yaratmayacak şekilde ve en az manevra ile dönüş yapmalarının zorunlu kılındığını,

bu nedenle manevra yapan ve geri dönüş yapan (doğrultu değiştiren) davalı sürücünün olayda asli ve %60 oranında kusurlu, davacı yana sigortalı araç sürücüsünün ise 30 km/s hız sınırlaması olan yolda 75 km/s hızla gitmesi, gündüz vakti görüşün normal olduğu vakitte, dikkatini yola vermemesi, zamanında önlem almaması,

kurallara uygun olarak 30 kmv/s hızla gitmiş olsa 12 metre fren iziyle aracı durdurması ve olayı önlemesi mümkün iken aşırı hızla aracı sürmesi nedeniyle önleyemediği olayda tali ve % 40 oranında kusurlu olduğunu belirtmiştir.Mahkemece alınan 02/04/2019 tarihli kök rapor ile 16/11/2020 tarihli ek raporda kazaya karışan araç sürücülerinin davranışları detaylı şekilde irdelenerek, kusur oranları belirlenmiş olup, bu belirlemeye göre kusur oranları arasındaki çelişki giderilmiştir.

Bu durumda mahkemece 02/04/2019 tarihli kök ve 16/11/2020 tarihli ek kusur raporlarındaki kusur oranlarına itibar edilerek karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından, taraf vekillerinin kusur oranlarına ilişkin istinaf itirazları yerinde değildir. Trafik kazaları, nitelikleri itibariyle haksız fiillerdendir. Haksız fiillerde temerrüt tarihi, haksız fiilin meydana geldiği tarih olup, zarar sorumlusunun ayrıca ihbar ve ihtar edilmesine gerek yoktur.

Sigorta ettirenin dava hakkı tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Ödeme tarihi aynı zamanda 3. şahsa rücu edebilme tarihidir. Bu nedenle işleten ve sürücünün faizden sorumluluğunun başlangıcının halefiyet başlangıcı olan ödeme tarihi olarak kabulü gerekir. Bu nedenle, kabul edilen tazminatın faiz başlangıç tarihinin ödeme tarihi olan 21/12/2015 tarihi olarak kabul edilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.Dava dilekçesinde avans faizi talep edilmiştir.

Bu durumda kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın ticari nitelikte çekici olmasına ve dava dilekçesinde avans faizi talep edilmesine rağmen HMK’nın 26. maddesine ve talebe aykırı biçimde davalı sürücü bakımından yasal faize hükmedilmesi doğru olmamıştır. Bu nedenle bu hususa değinen davacı vekili istinaf talebi yerinde görülerek hüküm düzeltilmiştir. Bu nedenle; davalı ... Ltd.

Şti. vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.