İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/1704 K.2025/784

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ...'in kendi sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla 20.09.2016 tarihinde ... Caddesi üzerinde ...

Caddesi istikametinde seyir halinde iken, ... plakalı aracın aynı caddede ... istikametinde ilerlerken ... plakalı aracın ... önüne geldiği esnada önünde giden ... plakalı aracın önüne geçmek istediğini ve aracın sol ön kısmına çarptığını, çarpmanın etkisiyle ... plakalı aracın savrularak arka tampon sağ köşe kısmını demir dubaya şiddetli bir şekilde çarptığını, davalı sürücünün olay yerinden kaçtığını,

trafik kazası sonrası tutulan trafik kazası tespit tutanağında da belirtildiği üzere kazanın oluşumuna ... plakalı araç sürücüsünün 2918 sayılı KTK'nin m.46/2-C bendinde belirtilen "Aksine bir işaret bulunmadıkça trafiği aksatacak veya tehlikeye düşürecek şekilde şerit değiştirmek" kuralını ihlal etmesi ile sebebiyet verdiğini, kaza sonrası müvekkilinin hayati tehlike geçirdiğini, bununla birlikte, müvekkilinin kaza sebebiyle sağ ayak bileğinin çatladığını, kaburgalarında ince çatlaklar oluştuğunu ve bu çatlaklar sebebiyle kaburgalarının 20 gün boyunca alçıda kaldığını, ayrıca kolunun yandığını,

dişinin kırıldığını ve vücudunun muhtelif yerlerinde yaraların oluştuğunu, kazaya karışan araçlarının da büyük hasar gördüğünü tüm bunların sebebi olan kazanın sorumlusu ... plakalı aracın kazadan sonra firar eden sürücüsüne karşı manevi tazminat istemlerinin kabul edilmesi gerektiğini, sigorta şirketi ve karşı tarafın müteselsil sorumluluğu olan maddi tazminat istemlerinin mahkemece görevlendirilecek bilirkişi raporundan sonra tam olarak hesaplanabileceği için şimdilik 100 TL maddi tazminat istediklerini, kaza nedeniyle çalışamamış olan müvekkilinin kazanç kaybı,

iş gücü kaybı ve bakıcı giderleri nedeniyle uygun miktarda tazminata hükmedilmesi gerektiğini, sigorta şirketinin poliçede yer alan teminat limiti ile sorumlu olduğunu, kazada hiç bir kusuru olmayan müvekkili lehine hakkaniyete uygun maddi ve manevi tazminat talebine ilişkin iş bu davayı açma zarureti doğduğunu belirterek fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak üzere müvekkili ... için 100,00 TL. iş gücü kaybı, araç değer kaybı, araç kullanamamaktan dolayı doğan tazminat ve kazanç kaybı için maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren uygulanacak ticari faiziyle birlikte davalılardan tahsiline.

100.000 TL manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... şirketi vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili şirkete başvuru yapmadan dava açtığını, davacının birden fazla kalem alacak talebi olup her birini tek bir kalem alacağı gibi talep etmiş olduğundan taleplerinin açık olmadığını, müvekkili sigorta şirketi nezdinde, ... adına kayıtlı ... plakalı araç için düzenlenen zorunlu trafik sigortası poliçesi bulunduğunu,

müvekkili sigorta şirketinin işletenin ilgili kanun gereğince sorumlu olduğu hallerde sigortalının kusuru oranında ve teminat limiti dâhilinde sorumlu olacağını, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında olacağından öncelikle kusur yönünde rapor alınması gerektiğini, davacının maluliyet talepleri ile ilgili sadece kazadan kaynaklanan maluliyetinin tespiti için Adli Tıp Kurumundan rapor alınmasını, davacının ...’dan geçici iş göremezlik ödeneği alıp almadığının tespit edilmesi gerektiğini,

müvekkili sigorta şirketi ile sigortalı arasında imzalanan ZMSS poliçesi kapsamında davacının aracın değer kaybı buna ilişkin özel bir kloz bulunmadığından sigorta teminatı kapsamı dışında olduğunu, faiz talebinin ön koşulunun, davacının muaccel hale gelen bir alacağa sahip olması ve bu alacak nedeniyle davalı şirketi BK.’nun 117. maddesi ve devamı uyarınca temerrüde düşürmesi olduğunu, söz konusu olayın işleten açısından haksız fiilden kaynaklanan bir olay olduğunu,

müvekkili şirketin de yasal olarak işletene düşen hukuki sorumluluğu üstlendiği göz önüne alındığında haksız fiilden kaynaklanan olaylarda ancak yasal faizin talep edilebileceğini belirterek öncelikle davanın usulden reddine, davanın esasına geçilmesi halinde davanın esasında yapılacak inceleme sonrası davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalılar ... ve ... tarafından davaya cevap verilmemiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Maddi tazminat davasının kısmen kabulüne, 3.977,07 TL geçici iş göremezlik, 3294,00 TL bakıcı giderinin davalı ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 23/09/2016 tarihinden,

davalı ... sigorta yönünden 08/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine, manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, 5.000,00TLmanevi tazminatın davalı ... ve ...'dan 20/09/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan alınarak davacıya verilmesine fazlaya dair manevi tazminat taleplerinin reddine" karar verilmiştir.Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle;

ülkenin şuan bulunduğu ekonomik koşullar, gerçek enflasyon oranı, paranın alım gücünün günbegün ciddi anlamda azalması gibi koşullar gözetildiğinde 5.000,00 TL manevi tazminatın yasal faizi birlikte hesaplandığı sadaka mahiyetinde olduğu,

yıllık faiz % 9 iken maalesef sadece 09.06.2022 tarihinde bir günlük döviz artış hızı %5.66 olduğunu, manevi tazminatın zenginleşme aracı olmasa da sadaka aracı olmaması gerektiğini, paranın alım gücü de düşünüldüğünde 5.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinin büyük bir mağduriyet yaşattığını, müvekkilin kazanın gerçekleştiği andan gelinen şu güne kadar geçen sürede ki yaşamış olduğu tüm durumların dikkate alınarak hakkaniyetli bir şekilde manevi tazminata hükmedilmesini talep ettiklerini,

manevi tazminat yönünden davalıların vekille temsil edilmediklerinden lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Dava, maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

Dosya kapsamından, 20.09.2016 tarihinde, saat 22:20 sularında, İstanbul, Ataşehir, ...

Mh, ... caddesi üzerinde, firari sürücünün, kullandığı ...plakalı otomobili ile önde seyreden aracı geçmek için karşıdan gelen araçların şeridine geçtiği anda karşıdan gelen sürücü ...'in idaresindeki ... plakalı otomobil ile çarpıştığı ... plakalı otomobilin ön sol köşe kısmından aldığı darbe ile geriye doğru savrularak arka tampon sağ köşe kısmı ile yolun sağındaki demir dubaya çarptığı dava konusu maddi ve yaralamalı kazanın meydana geldiği anlaşılmıştır.Davalı sürücünün olayda %100 kusurlu olduğu, davacının maluliyetinin bulunmadığı,

iyileşme süresinin 3 aya kadar uzayabileceği belirlenmiştir.Karayolları Trafik Kanunu'nda manevi tazminat konusunda özel bir düzenleme yapılmadığından trafik kazası nedeniyle oluşan cismani zarar nedeniyle manevi tazminat talep edilmesi halinde TBK'da manevi tazminata ilişkin hükümler uygulanacaktır.

TBK'nın "manevi tazminat" başlıklı 56/1.maddesine göre, "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir." Bu yasal hüküm gereğince, hükmedilecek para, zarara uğrayanda manevi huzur duygusunu doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır.

Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir.22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davacının uğradığı zararın kapsamı, davalının sorumluluğunun niteliği, kusur oranları ve özellikle caydırıcı bir etki doğuracak düzeyde olması gerektiği de göz önünde tutularak,

meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen tutarlara hükmetmesi gerekmektedir(Yargıtay HGK'nun 23/06/2004 tarih, 13/291-370 E.-K. sayılı kararı).Somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, kusur durumu, davacının yaralanması ve iyileşme süresi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, manevi tazminatın belirlenmesine hakim olan ilkeler ile İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde,

İlk Derece Mahkemesince davacı lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının manevi tazminat müessesinin amacına ve hakkaniyete uygun, yeterli ve makul olduğu kanaatine varıldığından bu yöne değinen davacı vekilinin istinaf itirazının reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Davalılar ... ve ...'nın yargılamada kendilerini vekil ile temsil ettirmedikleri halde manevi tazminat yönünden reddedilen kısım için lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.Dairemizce, davalılar lehine reddedilen kısım için hükmedilen vekalet ücretinin hüküm kısmından çıkarılmasına karar verilmiştir.Bu nedenle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.