İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/1796 K.2022/1559

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili sigorta şirketinin nezdinde tanzim edilen kasko poliçesi ile sigortalı olan dava dışı ... Aş. Ait araca ilişkin hasar sebebiyle ödediği 180.000,00-TL'nin tahsili için davalı hakkında yapılan icra takibine yapılan itirazının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin aracın üreticisi veya distribütörü olmadığını, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının yasal süre içinde dava açmadığı gibi, davanın yetkili yer mahkemesinde açılmamış olduğunu, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine," karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Müvekkili sigorta şirketinin sigortalısı ile davalı yan arasında sigortalı aracın satımına dair satış akdi kurulduğu hususunun, davalı tarafça yargılama sürecinde kabul ve ikrar olunduğunu, davalının pasif husumet ehliyetine temel teşkil eden taraflar arasında satım ilşkisi kurulduğuna dair maddi vakıa, davalı tarafın kesin delil niteliğindeki ikrarı ile sabit hâle gelmiş olduğunu, belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava kasko sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

İlk Derece Mahkemesince davalının pasif husumeti bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir Mahkemenin taraflar arasında dava konusu hakkın esası hakkında bir karar verebilmesi için, bu kişilerin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatlarına sahip olmaları gerekir.

Bir davada taraf olarak gösterilen kişiler, taraf ve dava ehliyetine ve davayı takip yetkisine sahip olsalar bile, taraflardan birinin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatı yoksa, davanın esası hakkında bir karar verilemez; dava, sıfat yokluğundan (husumetten) reddedilir.

Taraf sıfatının yokluğu, davada taraf olarak gözüken kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olduğu için def'i değil, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülmesi mümkün ve mahkemece de kendiliğinden nazara alınması zorunlu bir itiraz niteliğindedir.

Taraf itirazı olmasa dahi mahkemece, evvelemirde tarafların husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı resen araştırılmalı, husumet düştüğü belirlendiği takdirde işin esası incelenmelidir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2014/16089 Esas ve 2015/11756 Karar sayılı kararı).

Mahkemece 25/05/2022 tarihli celsede davacı vekiline "Davacı vekiline davaya konu ... kapalı kasa kamyon, mercedes, kamyon atego ... tipi 2016 model aracın davalı tarafça sigortalısı şirkete satıldığına ilişkin belgeleri ibrazı için 2 haftalık kesin süre verilmesine, süresi içerisinde belge sunulmaması halinde mevcut dosya kapsamına göre değerlendirme yapılacağının ihtarına" şeklinde verilen süre içerisinde davacı vekili tarafından araç satış sözleşmesinin celbi için yazılması gereken yerleri bildirmesine rağmen mahkemece bu konuda araştırma yapmadan, aracın trafik kayıtlarını, ruhsat bilgilerini celp etmeden karar verilmesi doğru olmamıştır.

Şu durumda, yerel mahkemece yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve açıklamalar gözetilerek, davalı yönünden husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığının tespiti yönünden davalı şirketten, dava dışı ... A.Ş.'den sigortalı aracın araç satış sözleşmesinin, aracın trafik kayıtlarını, ruhsat bilgilerini celp edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/4. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.