İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/184 K.2024/988

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilince ZMMS kapsamında sigortalanan ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın 04/05/2012 tarihinde trafik kazasına karıştığını, kaza neticesinde araçta yolcu olarak seyahat etmekte olan davalının eşi ... vefat ettiğini, bu kaza neticesinde davalı tarafından İstanbul 11.Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2013/205 Esas sayılı dava açıldığını ve davalının uğradığı zararları müvekkili şirketten talep ettiğini, gerek işbu dava açılmadan önce davalı tarafın müvekkili şirkete başvurması üzerine gerekse açılan dava neticesinde müvekkili şirketçe davalı taraf vekiline toplamda 68.812,24-TL ödeme yapıldığını,

davacı tarafından yapılan ödeme neticesinde İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2013/205 Esas sayılı dosyadan feragat edildiğini, müvekkili şirketçe, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin verdiği 2016/7596 E. , 2019/2282 K. Sayılı kararı ile aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortacısı ... A.Ş. olduğu ve davalı tarafın ayrıca ...

A.Ş'den de ödeme alarak, kötüniyetli ve haksız olarak mükerrer tazminat tahsil edildiğinin tespit edildiğini, davalı tarafın müvekkili şirketin yanında dava dışı ...

A.Ş.'ye de başvurarak mükerrer tahsilata sebebiyet verdiğini, davalı ... müvekkili şirketten haksız ve mesnetsiz olarak mükerrer tazminat almasının hukuki olarak sadece sebepsiz zenginleşme mahiyetinde olmayıp, aynı zamanda sigorta hukukunda zenginleşme yasağına da aykırılık teşkil etmekte olduğunu beyan ederek 68.812,24 TL'nin ödeme tarihi olan 25.02.2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; görev ve yetki itirazlarının olduğunu, davayı kabul etmemekle beraber davalıya yapılan toplam ödemenin davalının beyanının aksine 68.228,99 TL olduğunu, davacının eşi ve murisinin vefatı nedeniyle davalı tarafa dava öncesi başvuru yapıldığını ve 25.02.2013 tarihinde 46.224,96 TL ödendiğini,

ödenen miktarın yetersiz olmasından ötürü 16.07.2013 tarihinde İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/205 esas sayılı dosyasıyla dava açıldığını ve ardından davacı taraf ile 21.07.2014 tarihinde karşılıklı sulh olunduğunu ve kendilerine 22.004,03 TL daha yapılan protokol sonucu ödeme yapıldığını ve davanın sulh-uzlaşma yolu ile bittiğini davacı taraf harca esas değeri 68.812,24 TL göstermiş ise de davalıya ödenen miktarın 68.228,99 TL olduğunu,

davalıya 25.02.2013 tarihinde ve 21.07.2014 tarihinde ödeme yapıldığını ve 2 yıllık süre geçtiğinden ötürü davanın zamanaşımından dolayı reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın zamanaşımı nedeniyle reddine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, davalının aldığı ödemeleri bilme-bilebilecek durumda olma, yahut onu takip etme gibi bir imkanı bulunmadığını, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin verdiği 2016/7596 E.- 2019/2282 K. Sayılı kararının müvekkili şirkete iletilmesi akabinde aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortacısı ... A.Ş. olduğu ve davalı tarafın ayrıca ...

A.Ş. den de ödeme alarak, kötüniyetli ve haksız olarak mükerrer tazminat tahsil edildiğinin tespit edildiğini ve akabinde işbu davanın açıldığını, 6098 s. TBK'nın 82.maddesine göre.

"Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrayacağının düzenlendiğini, müvekkili şirketin, davalı tarafa yapılan ödemenin mükerrer ödeme olduğunu Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 28.02.2019 tarihinde vermiş olduğu karar üzerine öğrenmiş olduğu açıkken, zamanaşımı süresinin ödeme tarihinden itibaren başladığının kabulünün hukuka ve hakkaniyete aykırılık teşkil ettiğini, belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, ölümlü trafik kazası sebebi ile sigorta şirketi tarafından ödenen tazminat bedelinin rücuen istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır. Dosya kapsamından ... plakalı aracın dava dışı ...

A.Ş tarafından ... nolu poliçe ile Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalandığı, 04/05/2012 tarihinde dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın tek taraflı ölümlü trafik kazasına karıştığı, bu nedenle davalının destekten yoksun kalma zararının tazmini için dava dışı ... A.Ş'ye dava açıldığı, dava sonucu kabulüne karar verilen tazminat miktarının dava dışı ...

A.Ş'den icra yolu ile tahsil edildiği, bu arada davalının ... plakalı aracın zorunlu trafik sigortacısı olan davacı ...

AŞ' ye de müracaat ettiği, davacı tarafından 25.02.2013 tarihinde 46.224,96 TL ödendiği, ödenen miktarın yetersiz olduğu iddiası ile davalının 16.07.2013 tarihinde İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/205 esas sayılı dosyasıyla dava açtığı, 21.07.2014 tarihinde karşılıklı sulh olunduğu ve davalıya 22.004,03 TL daha yapılan protokol sonucu ödeme yapıldığı, davanın sulh-uzlaşma kapsamında feragat ile sonuçlandığı, dava dışı ...

A.Ş tarafından davalıya mükerrer ödeme nedeni ile rücu davası açıldığı, ilgili Mahkemece kesinleşmiş ilam nedeni ile ödeme yapıldığından davanın reddine karar verildiği, kararın Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiği, eldeki davada davacı sigorta şirketinin mükerrer ödeme nedeni ile rücu davası açtığı anlaşılmıştır.

Davacının, 04/05/2012 gerçekleşen trafik kazası nedeniyle aynı tazminat talebi ile İstanbul 15. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/723 Esas sayılı dosyasından 25/12/2019 tarihinde açtığı davada Mahkemece 02/02/2021 tarih, 2019/723 Esas ve 2021/64 Karar sayılı karar ile davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği cevap dilekçesi ekindeki ilamdan anlaşılmıştır. Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 28/02/2019 tarih, 2016/7596 E. ve 2019/2282 K. Sayılı ilamı ile "...

4925 sayılı Yasanın 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.8.maddeleri hükümlerine göre meydana gelen zararın öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanacak olması sebebiyle zararı ödeme yükümlülüğünün ilk başta davacıda olmasına göre davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddine..." karar verilmiştir.

Davacı istinaf dilekçesinde bu yargıtay ilamının müvekkili şirkete iletilmesi akabinde mükerrer ödemeyi öğrendiklerini ileri sürmekle birlikte öğrenme tarihi hakkında belge ibraz edilmemiştir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin onama tarihi 28/02/2019 olup davacının ilk dava açtığı tarih ise 25/12/2019 tarihidir.

Yargıtay'ın onama gerekçesine göre davanın mükerrer ödeme nedeni ile rücu hakkı doğduğu, öğrenme tarihinin ilk dava tarihi olduğunun kabulü gerektiği buna göre de eldeki dava yönünden iki yıllık zaman aşımı süresinin dolmadığı anlaşılmakla İlk Derece Mahkemesince, davanın esasına girilmesi gerekirken zamanaşımı nedeni ile davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.