İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/1912 K.2025/1063

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 29/12/2017 tarihinde ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı yolcu otobüsü ile seyir halinde iken direksiyon hakimiyetini kaybederek devrilmesi ile tek taraflı ölümlü trafik kazası meydana geldiğini, ve otobüste yolcu olarak bulunan müvekkillerinin murisi ...'in vefat ettiğini kazanın oluşumda ... plakalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu, kazaya sebep olan ... plakalı aracın ZMSS poliçe şirketi ...

Sigorta A.Ş. olup poliçe numarasının ... olduğunu, otobüsün ruhsat sahibinin davalı ... A.Ş. olup meydana gelen kaza sebebiyle davalı şirketin hem destekten yoksun kalma hem de manevi tazminattan sorumlu bulunduğunu, meydana gelen kaza nedeniyle davalı sigorta şirketine 15/05/2018 tarihinde başvuru yapılmış olup ... numaralı hasar dosyasının açıldığını, müvekkilinden ... için 126.902,00 TL davalı ...

Sigorta A.Ş. tarafından destekten yoksun kalma tazminatı ödemesi yapıldığını, müvekkili ...'in davalı sigorta şirketi karşısında 3. Kişi konumunda olduğunu ve destekten yoksun kalma tazminatı talep etmek için hak sahibi olduğunu, müvekkili ...'in eşinin vefatı ile adeta yıkıldığını ve geleceğe yönelik ciddi maddi destek mahrumiyetleri söz konusu olduğunu, davacı müvekkillerinin eşi ve babalarının yolcu otobüsünde seyahat ederken ani bir şekilde kaza nedeniyle vefatından dolayı derin üzüntü yaşadıklarını, yıprandıklarını, davalı otobüs şirketi müvekkillerinin manevi zararlarından sorumlu bulunduklarını,

fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, ... için 100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ... Sigorta A.Ş. ile ... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen başvuru tarihini müteakip 8 iş gününün bitiminden itibaren başlayarak işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile, ... için 15.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL,... için 10.000,00 TL, Manevi tazminatın davalı ...

A.Ş.'den kaza tarihinden başlayarak işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı ıslah dilekçesi ile talebini 101.739,68 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı ...A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davayı ve müvekkili şirket sorumluluğunu kabul anlamına gelmemek kaydıyla ... plaka sayılı aracın müvekkil şirket nezdinde, ... poliçe numaralı, 23/02/2017-2018 vade tarihleri olmak üzere Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk ( Trafik ) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin ancak sigortalısının kazadaki kusuru oranında ve maddi zararın varlığı ispat edildiği takdirde, (sigorta poliçesinde teminat dışı olmayan) maddi zarardan sorumluluğunun poliçe azami teminat limitiyle sınırlı olarak söz konusu olabileceğini,

kusurun tespitini takiben bu davadaki taleplerle ilgili sigorta konusunda uzman bilirkişiden rapor alınması ve taleplerin sigorta poliçesi teminatına girip girmediğinin araştırılması değerlendirilmesi gerektiğini, teminat rakamı, müvekkili şirketin sorumluluğunun üst sınırı olup ancak sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olması halinde ve zararın kusurlu hareket neticesi oluşması halinde geçerli olacağını, davacının taraflarına dava öncesi yapılan başvuru ise hasar dosyası açılmış aktüer raporu alındığını, aktüer raporunda 126.902,00-TL tazminat rakamı tespit edilmiş bu rakamda karşı yana 20.07.2018 tarihinde ödendiğini,

ödeme dekontu ve ibraname ekte olduğunu, davacı yan söz konusu kaza ile ilgili müvekkil ...

Sigorta A.Ş. yi ibra ettiğini, alacağı kalmadığını kabul ettiğini, bu nedenle öncelikle davacı yanın söz konusu kaza nedeniyle müvekkili şirketi ibra etmesi nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkil şirketçe sorumluluk gereği ödeme yapıldığından müvekkil şirketin başkaca sorumluluğu kalmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini arz ve talep etiklerini, belirtilen nedenlerle taleplerinin kabul edilmemesi halinde ise;

huzurdaki davada davacı yan maddi vakıayı, müvekkil şirket sigortalı araç sürücüsünün kusurunu, kaza ile ölüm arasındaki illiyet bağını ispat etmesi gerektiğini, kusur durumu tespitine ilişkin bilirkişi raporu ile davacı tarafın destekten yoksun kaldığı iddia edilerek tazminat talep etmeleri nedeniyle uzman aktüer bilirkişiden rapor alınması gerektiğini, murisin yaşı, eğitim durumu, geliri, sosyo- ekonomik durumu, davacı taraflara katkısının gözetilerek alınacak rapor doğrultusunda davacı tarafların talep edebileceği rakam tespit edilmesi gerektiğini açıklanan nedenlerle haksız, hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine,

mahkeme masrafı ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ...

A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; iş bu dava her ne kadar müvekkil şirkete yöneltilmiş ise de; genel yetki kuralına aykırı olarak İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinde ikame edildiğini, 6100 sayılı HMK. m. 6 uyarınca “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek ya da tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.” denilmekle; müvekkil şirketin ticari işlerinin yürütüldüğü merkez adresi ...

Osmangazi / Bursa olduğunu ve davanın talep halinde yetkili Bursa Mahkemelerinde görülmek üzere yetki itirazları uyarınca da reddini talep ettiklerini, huzurdaki dava ikame edilmeden önce davacı tarafından davanın ihbarını talep ettikleri tüm sigorta şirketlerine yazılı başvuru yapıldığı konusunda herhangi bir açıklama yapılmadığını, davayı ve davacının ileri sürdüğü manevi tazminat talebini kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydı ile dava kapsamında zamanaşımı itirazlarının söz konusu olduğunu,davacının ikame ettiği işbu dava konusu manevi tazminat talebinin haksız olduğunu,

kazanın meydana gelmesinde müvekkil şirkete atfı kabil herhangi bir kusur bulunmadığını, davanın öncelikle esasa girilmeksizin yetki, dava şartı yokluğu ve zamanaşımı itirazları, doğrultusunda reddine, davanın ... plakalı aracın sürücüsü ...'a, aracın 29.12.2017 kaza tarihini de kapsayacak şekilde düzenlemiş olduğu sigorta poliçeleri dolayısı ile ...A.Ş.'ye ihbarına,

her halükarda hukuki dayanaktan yoksun olarak ikame edilen işbu davanın esas yönünden de reddi ile tüm yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda,"Davacı tarafında davalılar aleyhine açılan maddi tazminat davasının ... yönüyle; kabulü ile.

101.739,68 TL Tazminatın Sigorta Şirketi yönüyle ödeme tarihi olan 20/07/2018 tarihinden itibaren poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla işleyecek avans faizi ile beraber davalı ... A.Ş ve davalı ... Yönüyle vefat tarihi olan 29/12/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,Davacı tarafında davalılar aleyhine açılan manevi tazminat davasının ..., yönüyle.

15.000,00 TL Mine Keskin 10.000,00 TL, ... 10.000,00 TL , ... 10.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... A.Ş.'den 29/12/2017 kaza tarihi itibari ile işleyecek yasal faizi ile tahsili ile davacıya verilmesine, " karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı ... A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı ...

A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirkete atfı kabil herhangi bir kusur bulunmadığını, yerel mahkeme tarafından bu hususun göz önünde bulundurulmaksızın verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, müteveffa ...'in, kaza esnasında emniyet kemeri takılı olmadığını, bundan dolayı kusurlu olduğunu, buna rağmen yerel mahkeme tarafından davacılar lehine maddi ve manevi tazminata hükmedilirken söz konusu durumun göz önüne alınmadığını, işbu kararın bu yönüyle de hukuka aykırı olduğunu, yerel mahkeme tarafından hükmedilen manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu,

işbu hükmedilen tazminatlara itiraz ettiklerini,işbu davanın bir zenginleşme aracı olarak görülmesi ve toplamda 45.000,00-TL manevi tazminat isteminde bulunulması iyi niyetten uzak bir tutum olduğunu, bu istem doğrultusunda ilk derece mahkemesi tarafından hükmedilen manevi tazminat miktarı da hukuka aykırı olduğunu, yerel mahkeme tarafından davacı...lehine destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu,kişinin ölümünden önceki yaşam düzeyini sürdürebilme olanağına sahipse, destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilme koşullarının varlığından söz edilemeyeceğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur Dava,

ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Dosya kapsamından,

29/12/2017 tarihinde saat 07:30 sıralarında sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otobüs ile İstanbul istikametinden Ankara yönüne seyir halinde iken kaza mahalli olan yere gelip direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu sağ taraftan yol dışı kalarak sol yan yatması ile neticelenen dava konusu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmıştır.Kaza tespit tutanağında otobüs sürücüsünün kusurlu olduğu belirtilmiştir.Mahkemece ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan raporda "... sürücü ... sevk ve idaresindeki otomobil ile seyri esnasında yola gereken dikkatini vermesi,

seyrini yol ve mahal şartlarına göre ayarlaması gerekirken bu hususlara riayet etmeyip sevk ve idare hatasıyla direksiyon hakimiyetini kaybedip yol dışı kaldığı anlaşılmakla mevcut şartlarda asli %100 oranında kusurlu..." bulunmuştur.Aynı kaza nedeniyle Ceza Mahkemesinde görülen dava dosyasında Ankara Batı 2.Ağır Ceza Mahkemesinin 2019/386 Esas sayılı dosyası kapsamında kaza mahallinde yapılan keşif ve incelemelere istinaden hazırlanan 26/02/2018 tarihli kusur bilirkişi raporunda;

... plakalı ticari yolcu otobüsünün sürücüsü ...'ın 2918 sayılı KTK'nun 84. maddesi gereği "diğer kusurlardan" 52/1-a,b fıkrasını ve 47/1-d fıkrasını ihlalinden dolayı asli kusurlu olduğunun tespit edildiği, Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'nın 24/04/2019 tarih ve ... sayılı raporunda da şüpheli ...'ın asli ve tam kusurlu olduğunun tespit edildiği ve bu raporlara itibar edilerek karar verildiği görülmüştür.Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu, kaza tespit tutanağı, dosya kapsamı ve ceza mahkemesi dosyasından alınan raporlarla uyumlu bulunduğu,

kazanın ceza mahkemesince olayın oluşuna ilişkin maddi olgu esas alınarak belirlendiği anlaşıldığından kusura ilişkin başvurusu yerinde görülmemiştir.Davalı, davacının emniyet kemeri takmayıp zararın doğmasına veye artmasına neden olduğunu, müterafik kusurlu sayılması gerektiğini savunmuştur.

Kaza tespit tutanağında emniyet kemeri takılı olup olmadığına ilişkin işaretleme yapılmadığı, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 150/2-b maddesi düzenlemesine göre davacının yolcu olduğu araç bakımından emniyet kemeri zorunluluğunun bulunmadığı (Benzer yönde.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/3759 Esas, 2021/4961 Karar), kazanın meydana gelme şekli itibarıyla müterafik kusur indirimi yapılamayacağı anlaşıldığından, müterafik kusur yapılması gerektiği yönündeki istinaf itirazının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

Müteveffanın ölümü ile eşi onun desteğinden yoksun kalacağından TBK'da ki haksız fiil hükümleri ile KTK'nın hükümlerine göre destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceğinden aksi yöndeki istinaf talebi yerinde görülmemiştir.

TBK'nın "manevi tazminat" başlıklı 56/2.maddesi ve 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı çerçevesinde, somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, kusur durumu ile tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, manevi tazminatın belirlenmesine ilişkin ilkelerle birlikte dikkate alındığında mahkemece belirlenen manevi tazminat miktarlarının, manevi tazminat müessesinin amacına ve hakkaniyete uygun, yeterli ve makul olduğu kanaatine varıldığından manevi tazminata ilişkin istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

HMK'nın 355.maddesi gereğince kamu düzeni kapsamında yapılan resen incelemeye göre, dava ... Sigorta A.Ş. ile ... A.Ş. aleyhine açılmış olup, tarafların talebi üzerine sürücü olan ... ile ... Sigorta A.Ş.'ye ihbar olunmuştur.

Sürücü ... hakkında usulüne uygun dava bulunmadığı ayrıca açılarak eldeki dava ile birleştirilen bir dava da bulunmadığı halde davada taraf olmayan ... hakkında da hüküm kurularak maddi ve manevi tazminattan davalılarla birlikte müteselsilen sorumlu tutulması usul ve yasaya aykırı olmuştur.Açıklanan nedenlerle, davalı ...

A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.