İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/2006 K.2025/1057

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin kardeşi ve desteği ...'ın ... plakalı minibüsün ... istikametinde seyir halindeyken direksiyon hakimiyetinin kaybedilmesi ile 08/06/2006 tarihinde yaşanan kaza ile vefat ettiğini, müteveffanın çiftçilik ile uğraştığını, ailesinin bakım ve gözetiminden sorumlu olduğunu, yaşanan olay nedeniyle ailesinin yaşama sevincini kaybettiğini, müteveffanın kazada yolcu olduğu ve kusurunun bulunmadığını, dava şartı olarak öncelikle davalı sigortaya başvuru yapıldığını ancak 8 iş günü içerisinde cevap verilmediğini,

fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik 50 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle davalıdan tahsilini, cenaze masrafları için fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik 50 TL nin davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Zamanaşımı yönünden 10 yılı geçtiği için davanın reddi gerektiğini, davacı tarafça müvekkili şirkete tam bir başvuru yapılmadığını, davanın müvekkili şirketin merkezi olan İstanbul' da görülmesi gerektiğini, görevli ve yetkili mahkemelerin İstanbul mahkemeleri olduğunu, dosyada kusur oranlarını gösterdiği ileri sürülen raporların hiçbir mahkeme kararına dayanak teşkil edilebilecek nitelikte olmadığını, kaza sırasında müteveffanın kemerini takmadığının açık olduğunu, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, müteveffanın davacılara destek olduğunun ispatlanması gerektiğini,

davacı ...in evli olduğunu müteveffanın desteğinden hiçbir surette yararlanmadığını, cenaze ve defin giderlerinin beyana dayalı olduğundan ispat edilemediğini, müteveffanın vefatının üzerinden on dört yıl geçtikten sonra cenaze ve defin gideri yönünden dava açılmasının kötü niyetli ve hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davacı tarafça davalı aleyhine destekten yoksun kalma tazminatı ve cenaze defin giderine yönelik açılan maddi tazminat davasının reddine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Mahkemenin hükme esas aldığı 25.11.2020 tarihli sosyal ekonomik durum araştırması, müteveffanın ölümünden 14 yıl sonra düzenlendiğini, içeriği itibariyle soyut nitelikte olduğunu ve maddi delillerle desteklenmediğini, bu tutanak düzenlenirken bilgi kaynağının ne olduğunu, araştırmanın nasıl yürütüldüğü konusunda hiçbir açıklamaya yer verilmediğini, mahkemece, adres araştırması ve davacı tanığı ...'ın beyanına göre müteveffanın ölümünden sonra davacının Erzurum'a evlenerek gittiği ve 25.11.2006 tarihinden itibaren Erzurum adresinde yaşadığı belirtildiğini, bu gerekçe yanılgılı değerlendirmeye dayalı olduğunu,

davacının resmi evlilik tarihi 12.10.2009 olup, bu tarihten sonra Erzurum'da yaşamaya başladığını, mahkemece davacının 25.11.2006 tarihinden itibaren Erzurum ilinde yaşadığı iddiasının dayanağı ve delilleri açıklanmadığını, tanık anlatımlarının tek başına yeterli olmadığı belirtilmiş ise de, Yargıtayın tanık beyanlarına göre destek durumu değerlendirildiğine ilişkin içtihatları bulunduğunu, mahkemenin cenaze ve defin gideri hakkındaki gerekçesi de yerinde olmadığını ve kaldırılması gerektiğini,

dosya arasında 25.09.2020 tarihli Kağızman Belediye Başkanlığı yazısı ile Kağızman Şoförler Odası Başkanlığının 31.12.2021 tarihli yazıları dikkate alınmadan, cenaze ve defin giderleri talebinin tümden reddinde hukuki isabet olmadığını belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve cenaze defin giderleri istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

Dosya kapsamından, 08/06/2006 tarihinde ... plaka sayılı ticari minibüs sürücüsünün tek yönlü bölünmüş iki şeritli yolda seyri sırasında direksiyon hakimiyetini kaybederek, gidiş istikametine göre, yolun sol tarafında ki orta refüje girip, takla atarak karşı yola çıkıp oradan da boş tarlaya çıkması sonucu 6 kişinin öldüğü 11 kişinin yaralandığı, istiap haddinin aşıldığı tek taraflı meydana gelen kazada davacının ağabeyi yolcu ...'nın vefatı nedeniyle tazminat talep edildiği anlaşılmıştır.

Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların, desteğin ölümünden önceki yaşamlarında sahip oldukları sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmeleri için muhtaç oldukları paranın ödettirilmesidir.

Yani, haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse, TBK'nın 53. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir. Destek kavramı, gerçekleşmiş veya gerçekleşmesi umulan bir bakım ilişkisini gösterir. Eylemli ve düzenli olarak bir kimsenin geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak biçimde ona yardım eden veya olayların olağan akışına göre eğer ölüm gerçek1eşmeseydi az veya çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır.

Bu manada, bir başka kişiye fiilen bakan, onu geçindiren veya ileride bakma, geçindirme ihtimali bulunan kişi, destektir. İlk durumda eylemli destek, ikinci durumda ise varsayımsal (farazi) destek kavramı söz konusudur. İfade olunan bu hususlar, gerek öğretide gerekse Yargıtay uygulamalarında kabul edilmiş olup, destek kavramının sadece mali olarak yardımı ifade etmediği, bakım ve hizmet etmek suretiyle sağlanacak katkıyı da kapsadığı genel olarak kabul edilmektedir.

Bu açıklamalara göre somut olayda; davacının anne babasının kazadan önce vefat ettiği, kaza tarihinde kazada ölen ağabeyi ile ikisinin aynı yerde kaldığı tanık beyanları ile anlaşıldığı yine davacı kaza sırasında 16 yaşında olup yaşadığı yer itibariyle yalnız yaşamadığının hayatın olağan akışına daha uygun olduğu, kazadan yaklaşık üç yıl sonra resmi olarak evlendiği, örf ve adet gereği kazada ölen ağabeyinin desteği bulunduğunun kabul edilebilir ise de.

Mahkemece yargılama sırasında yaptırılan adres araştırma sonucuna göre davacının nüfus kayıt örneğinin incelemesinde doğum tarihinin 08/09/1990 evlenme tarihinin 12/10/2009 olduğu, 25/11/2006 tarihinden beri "... mah. ... No:...

Pasinler/Erzurum" adresinde ikamet ettiği bildirilmiş, dinlenen tanıklar da davacının evlenmekle Erzurum da oturduğunu beyan etmeleri karşısında ve aksinin ispatlanamamış olmasına göre , destekten yoksun kalma tazminatı yönünden davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Yine davacı vekilinin cenaze giderleri talebi yönünden istinaf talebi incelendiğinde. Kağızman Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünün 25/09/2020 tarihli müzekkere cevabına göre.

2006 yılında bir kişinin vefatı durumunda 3 gün yemek verilmesi, mevlit okutulması ve yapılacak olan cenaze masraflarının toplam 1.765,00 TL olduğu, Kağızman Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğünün 02/12/2020 tarihli müzekkere cevabına göre; belediyece mezar yeri ve defin hizmetleri için personel ve ekipman görevlendirmesi yapılarak herhangi bir ücret talep edilmemekle birlikte yapılan araştırmada defin esnasında kullanılan kefen takımının 500,00 TL olduğu, Kağızman Şoförler ve Otomobilciler Odası Başkanlığının müzekkere cevabına göre.

Kars ili Kağızman ilçesi Paslı köyü arası minİbüs ile cenaze taşıma ücretinin 2006 yılı için 20,00 TL olduğu bildirilmiştir.Bu durumda, Kağızman Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğünün 02/12/2020 tarihli müzekkere cevabına göre; belediyece mezar yeri ve defin hizmetleri için personel ve ekipman görevlendirmesi yapılarak herhangi bir ücret talep edilmediğinin bildirildiği, Yargıtay’ın yerleşik uygulamaları gereği davalı, davacının meydana gelen trafik kazası sonucu oluşan gerçek defin gideri zararlarını tazmin ile sorumlu olup davacının kendi milli değerlerine göre yaptığı özel giderlerden sorumlu olmadığı bu bağlamda;

taziye teşekkür, giderleri, yemek giderleri, mevlit gideri v.s gibi zorunlu olmayan cenaze merasimi giderlerinden sorumlu olmadığından zorunlu giderlerin Belediye tarafından karşılandığı gibi aksinin de ispat edilemediği anlaşılmakla koşulları oluşmayan cenaze defin gideri talebinin reddine karar verilmiş olmasında da isabetsizlik bulunmamaktadır. Bu nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.