İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/2152 K.2025/1533

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirkete ait ... plakalı araç ile ... plakalı araç arasında 17.10.2017 tarihinde Etimesgut/Ankara’da meydana gelen trafik kazası neticesinde, müvekkil şirkete ait araç hasar gördüğünü, müvekkil şirkete ait aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el değerinin 72.000,00 TL olduğunu, araç kaza sonucu perte çıkacak seviyede hasar görmüş olup aracın hesaplanan onarım maliyetinin çok yüksek olması ve onarımının yapılması halinde müvekkil şirketi zarara uğratacak olması sebebiyle aracın hasarlı hali ile 17.05.2018 tarihinde 40.300,00 TL bedelle satıldığını,

meydana gelen kazada müvekkil şirkete ait araç sürücüsünün %75 oranında kusurlu olduğunu, kaza nedeniyle aracın hasarsız ikinci el değeri ile hasarlı haldeki satış bedeli arasında kalan maddi zarar bedelinin kusur oranında davalılardan tahsili gerektiğini ayrıca kaza esnasında ... plakalı aracın sigortası bulunmadığını, aracın sigorta poliçesi aynı gün kaza sonrasında düzenlendiğini, davanın kabulü ile müvekkil şirketin maddi zararına ilişkin bedelin kusur oranında karşılığı olan 7.925,00 TL’nin hasar tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... .... ve .... ....Tur. Gıda İnş. ve Tic.

Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; kaza tarihinde ... plakalı aracın da kaza nedeniyle hasara uğradığını, müvekkil şirketin de kaza sebebiyle aracını eksik bedele sattığını, olay yeri polis tutanağına bakıldığında ... plaka numaralı aracın sürücü ... isimli şahsın 2918 sayılı KTK'nın 57/1-B maddesinde aykırı davrandığının tespit edildiğini, davacının davayı kaza tarihinde araç işleteni olarak müvekkillinden talep ettiğini ancak ... aracın sürücüsü ... olduğunu, araç değer kaybının tazmininin kusuru oranında kazaya sebebiyet veren karşı tarafın kendisinden istenebileceği gibi karşı tarafın sigorta şirketinde de istenebileceğini,

davacının aracında onarım yapılan kısımların kaza öncesi sağlam ve orijinal olup olmadığının da taraflarınca bilinmediğini, araç daha önce bir onarım gördüyse bu durum aracın daha önce de kaza geçirdiğini gösterdiğini, aracın daha önce değer kaybı yaşadığını ve bu durumda ikinci bir değer kaybından söz edilemeyeceğini, bunun yanında farlar, silecekler, camlar, stoplar, tamponlar ve jantlar gibi onarım gerektirmeyen değişim isteyen parçalar için değer kaybı uygulanmadığını, davayı kabul etmediğini, davanın öncelikli olarak zamanaşımı sebebiyle reddine, davanın husumet yokluğundan reddine, davanın ilgili sigorta şirketine ihbarına,

görev yetki itirazının değerlendirilmesine davnın reddi ile davacı şirket aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davacı tarafça açılan davanın kabulü ile. 7.925,00 TL hasar bedeline ilişkin maddi tazminatın 17/10/2017 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı ... .... ve .... .... Tur. Gıda İnş. ve Tic. Ltd.Şti. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davanın davalıya karşı açılamayacağını, kazaya karışan ... plakalı aracın malikinin ... .... ve .... .... Tur. Gıda İnş. ve Tic. Ltd.Şti. olmadığını, davacının dava açma ehliyeti olmadığını, ... plakalı araç sahibinin ... Otomotiv Servis ve Tic.

AŞ. olmadığını, araç ...'a satıldığından dava açma ehliyetinin de ona geçtiğini, bu sebeple davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini, taraflar arasında bir ticari ilişki bulunmadığından davanın Asliye Hukuk Mahkemelerinde açılması gerektiğini, davalının ikamet adresi ve kazanın meydana geldiği adres Etimesgut/Ankara olduğundan yetkili mahkemenin Ankara Batı Adliyesi Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, kazanın 17.10.2017 tarihinde meydana geldiğini oysa davanın 28.11.2019 tarihinde açıldığını, davanın zamanaşımına uğradığını,

davalı sigortalının zamanaşımı defi itirazını ileri sürmeyerek yasal hakkını kullanmamış olmasından davalının sorumlu tutulamayacağını, Karayolları Trafik Kanunu 109/1. maddesine göre sorumluluk sigortası sözleşmelerinden doğan her türlü tazminat davasının hak sahibinin zararı ve tazminat yükümlülüğünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl sonra zamanaşımına uğrayacağını, davacının en geç 17.10.2019 tarihinde arabuluculuğa başvurmuş olması gerekirken 27.11.2019 tarihinde başvurduğunu ve 2 yıllık zamanaşımı süresini kaçırdığını, araç kasko kapsamında olmasına rağmen kaskodan ödeme yapılıp yapılmadığını araştırmadığını,

kazanın davacının kusuru nedeniyle meydana geldiğini davacının geçiş hakkını ihlal ederek kazaya kendisinin sebebiyet verdiğini, tarafların kusur durumunun tespiti açısından Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Kurumu veya İstanbul Teknik Üniversitesi Trafik Kürsüsü'nden rapor alınması gerektiğini, KTK Yönetmeliğinin 158. maddesi uyarınca kusur oranın tespiti için dosyanın trafik bilirkişisine gönderilmesi gerekirken makine mühendisi bilirkişisine gönderildiğini, bilirkişinin aracın ikinci el olduğunu ve daha önce kazaya karıştığını göz ardı ederek rapor hazırladığını, dava konusu aracın rayiç değerinin piyasa koşullarına,

aracın özelliklerine ve diğer gerekli hususlara uygun olarak tespit edilmediğini, değer kaybının istenebilmesi için aracın pert olmaması, 165.000 km üzeri olmaması ve kaza tarihinden itibaren mülkiyet değişikliği olmaması gerektiğini, kaza tarihinde model yılından itibaren 3 yıl geçtiğini, dolayısıyla orjinal parça kullanımından ve yüksek işçilik ücretlerinden kaynaklanan hasar bedelinden davalının sorumlu tutulamayacağını belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Dosya kapsamından 17/10/2017 tarihinde Ankara ili Etimesgut ilçesi İmamı Gazali Cad.

Kavşağında davacı şirkete ait dava dışı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davalı şirket adına tescilli dava dışı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı otobüsün sol ön kapı ve sol yan çamurluk bölgelerine çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davacının aracında oluşan hasar nedeniyle değer kaybı tazminatı talep ettiği anlaşılmıştır.

Davacıya ait ... plakalı araç kaza tarihinden sonra 17/05/2018 tarihinde dava dışı ...'a 40.300,00 TL bedelle satılarak devredilmiştir.Dava tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK' nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılacaktır. Davanın taraflarının tacir olması anlaşılmakla ilk derece mahkemesinin davaya bakmakla görevlidir.

Haksız fiilden doğan davalarda HMK'nın 16.maddesi gereğince zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkili olup davacı da davayı adresinin bağlı olduğu İstanbul Adliyesi Ticaret Mahkemesi'nde açtığından yetkiye ilişkin istinaf başvurusu. Davaya karışan ... plakalı aracın kaza tarihinde, Etimesgut İlçe Emniyet Müdürlüğünün 17/12/2019 tarih ve 74783354-73736-(62406)-11248 sayılı yazısına göre davalı ... .... Ve .... .... Tur. Gıda İnş. Ve Tic. Ltd.

Şti adına, ... plakalı araç ise kaza tarihinde davacı adına kayıtlı olduğundan husumete ilişkin istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir.

KTK'nın 109/2.maddesine göre "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar." Somut olayda kazanın 17/10/2017 tarihinde meydana geldiği ve aynı anda zararın öğrenildiği, arabuluculuğa 17/10/2019 tarihinde başvuru yapıldığı, sürecin 27/11/2019 tarihinde sonlandığı, arabuluculukta geçen sürenin zamanaşımında dikkate alınamayacağı gözetildiğinde dava 28/11/2019 tarihinde süresinde açılmıştır.

Kaza tarihinde aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise hasar bedeli, ekonomik değil ise kaza tarihindeki ikinci el satış bedeli ile kazadan sonraki hasarlı hali, hurda (sovtaj) değerinin tespit edilmesi, belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle davacının gerçek zararının tespiti gerekir. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/13793 E-2022/9551 K. sayılı kararı).

Somut uyuşmazlıkta, hükme esas bilirkişi raporunda aracın kaza sonucu meydana gelen hasarın belirlenen teknik niteliklerine göre onarımının ekonomik olmayacağı, bu nedenle pert-total kabul edilebileceği, serbest piyasa koşullarından aynı teknik özelliğe sahip tam hasarlı (pert) aracın dava konusu kaza öncesindeki piyasa rayiç değerinin 72.500,00 TL olduğu, 40.300 TL sovtaj bedeli düşüldüğünde 31.700,00 TL hasar bedelinin oluştuğu davalının %25'lik kusuruna göre 7.925,00 TL tazminattan sorumlu olduğu hesaplanmıştır.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, kararın gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre; davacının kendi kasko sigortasına başvurmadan 2918 sayılı KTK hükümlerine göre işleten olan davalıdan zararını kusuru oranında talep edebileceği, alınan kök rapor ile itiraz sonrası sunulan ek raporun dosyadaki belge ve bilgilere uygun düştüğü,

denetimine uygun ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşıldığından İlk Derece Mahkemesince bilirkişi raporu esas alınarak davacı aracı pert kabul edilerek kaza tarihindeki piyasa rayiç değerinden hasarlı değeri (sovdaj) düşülerek hesaplanan tazminattan davalının kusur oranına göre belirlenen pert bedeli üzerinden davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.Bu nedenlerle; davalı ... .... ve ... Geliştirme Merkezi Tur. Gıda İnş. Ve Tic. Ltd.

Şti. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.